پایگاه خبری پیام آفتاب 12 حوت 1397 ساعت 12:10 http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/89115/پشت-پرده-اختلافات-هند-پاکستان -------------------------------------------------- عنوان : ​پشت‌پرده اختلافات هند و پاکستان -------------------------------------------------- اختلافات هندوستان و پاکستان یک بار دیگر، شبه‌قاره را در معرض یک درگیری جدی و عمیق قرار داده‌است. اگرچه در روزهای گذشته ابتکار عمل‌هایی برای تنش‌زدایی میان این ۲ همسایه در جریان بوده اما همچنان وضعیت جنگی جنوب آسیا را تهدید می‌کند. متن : اختلافات هندوستان و پاکستان یک بار دیگر، شبه قاره را در معرض یک درگیری جدی و عمیق قرار داده است. اگرچه در روزهای گذشته ابتکار عمل هایی برای تنش زدایی میان این ۲ همسایه در جریان بوده اما همچنان وضعیت جنگی جنوب آسیا را تهدید می کند. دلایل متعددی هندوستان و پاکستان را در مقابل همدیگر قرار می دهد اما به طور کلی ۳ پارامتر عمده باعث صف آرایی نظامی و ژئوپلیتیکی این ۲ کشور در عصر جدید شده است؛ در ابتدا باید گفت هندوستان همواره پاکستان را به حمایت از گروه های رادیکال اسلامی متهم می کند. ۳ گروه عمده جیش محمد، لشکر طیبه و حزب المجاهدین در منطقه کشمیر هندوستان به عنوان نیروی گریز از مرکز، حاکمیت دهلی نو بر این منطقه را به چالش می کشند. این ۳ گروه بنیادگرا با حمایت سازمان اطلاعات نظامی پاکستان موسوم به آی اس آی برای بحران آفرینی در هندوستان تلاش می کنند، اگرچه پاکستان همواره این اتهامات را تکذیب می کند. به تعبیری دیگر، حمایت نظامی، لجستیکی و آموزشی پاکستان از گروه های بنیادگرا یکی از عوامل تنش با هند را تشکیل می دهد، اگرچه این مسئله لایه بیرونی منازعه عمیق این منطقه را تشکیل می دهد. بعد دیگر این ماجرا نیز به تحولات بین المللی بویژه به سیاست های پساجنگ سرد بازمی گردد. در دوران جنگ سرد، پاکستان نقش استراتژیکی برای آمریکا ایفا می کرد اما پس از این دوره و بویژه در سال های گذشته، آمریکا در جنوب آسیا به سمت همکاری راهبردی با هند و دور شدن از پاکستان گام برداشته است؛ بنابراین پاکستان اکنون در معادلات جنوب آسیا به نوعی در انزوا قرار دارد، اگرچه با نزدیک شدن به روسیه و بویژه چین در تلاش برای پرکردن این خلأ است اما حمایت هایی را که پیش از این از آمریکا دریافت می کرد از این ۲ کشور دریافت نمی کند. به عبارتی به رغم نزدیکی پاکستان به چین، همچنان اسلام آباد در یک مخمصه دیپلماتیک و انزوای سیاسی قرار دارد و حلقه این بحران با هرچه نزدیک تر شدن آمریکا به هند تنگ تر می شود؛ بنابراین پاکستان با تشدید رقابت های مرزی و ارضی بویژه حمایت از گروه های رادیکال در حال ارسال این پیام به هندوستان و آمریکاست که قدرت اسلام آباد باید در معادلات منطقه ای مورد توجه قرار گیرد، در غیر این صورت کل صورت مسئله را دگرگون خواهد کرد. ضلع دیگر این منازعه را باید در بازی پیچیده عربستان در جنوب آسیا جست وجو کرد. یعنی ضمن رقابت های بین المللی ۳ کشور عمده جهان یعنی آمریکا، روسیه و چین در این منطقه، نقش عربستان و روابط این کشور با پاکستان نیز عنصر مهم دیگری از این پازل را تشکیل می دهد، بویژه آنکه ولیعهد عربستان در روزهای گذشته و همزمان با اوج گیری تنش ها در شبه قاره از این منطقه دیدار کرد. محمد بن سلمان در چارچوب سیاست های جدید عربستان همواره بر استفاده از کارت پاکستان بویژه برای جبران نقاط ضعف خود تأکید دارد. در زمان حمله به یمن و تشکیل ائتلاف اسلامی به رهبری عربستان، این کشور برای وارد کردن پاکستان به جنگ یمن تلاش کرد و حتی فرمانده ارتش پاکستان ژنرال وحید فرماندهی این ائتلاف را برعهده گرفت، اگرچه بعد پاکستان زیرکانه خود را از بحران یمن دور کرد. در دور جدیدی از این سیاست هر ۲ کشور درصدد استفاده از عوامل قدرت یکدیگر برای جبران کاستی ها و محدودیت های خود هستند. عربستان و پاکستان دارای منافع ملی مجزا و در بعضی موارد متضادی نیز هستند و روابط ۲ کشور به معنی قرار دادن تمام تخم مرغ ها در سبد یکدیگر نخواهد بود. اما به طورکلی ریاض و اسلام آباد در بهره گیری از گروه های رادیکال سیاست همسویی دارند. اینکه آی اس ای از گروه های رادیکال در جنوب آسیا حمایت می کند شکی وجود ندارد، این گروه ها از مدارس مذهبی پاکستان بیرون آمده اند که عربستان پول آنان را تأمین می کند و به لحاظ فکری به خط فکری سلفی و وهابی عربستان نزدیک هستند؛ بنابراین ۲ کشور با استفاده از گروه های رادیکال، درصدد دستیابی به اهداف متعارضی در جنوب آسیا بویژه علیه ایران و هند هستند. این مسئله نیز بعد سوم تحولات جدید جنوب آسیا و دلایل منازعه هند و پاکستان را تشکیل می دهد. پیرمحمد ملازهی / وطن امروز