پایگاه خبری پیام آفتاب 4 حمل 1395 ساعت 9:48 http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/49756/افغانستان-تنها-۳۰-درصد-منابع-آبی-خود-استفاده-می-کند-ماستر-پلان-بعد-۱۵-سال-حال-تهیه-شدن -------------------------------------------------- زحمتش برای ما رحمتش برای دیگران عنوان : افغانستان تنها از ۳۰ درصد منابع آبی خود استفاده می‌کند/ ماستر پلان منابع آبی بعد از ۱۵ سال در حال تهیه شدن است -------------------------------------------------- پیام آفتاب: علی احمد عثمانی تأکید کرد مهار آبهای افغانستان از اولویت‌های کاری وزارت انرژی و آب می‌باشد. متن : بر اساس پیش بینی کارشناسان امر برخلاف این سالها که جنگ کشورها بر سر نفت بوده است در سالهای آینده بشر برای تأمین آب قابل شرب خویش مجبور به جنگ های خونین خواهد شد و در این میان افغانستان به عنوان کشوری که دارای منابع غنی آبی می باشد از چالش های پیش رو در امان نخواهد بود. این در حالی است که دولتمردان افغانستان بدون یک استراتژی ملی در منابع آبی هرگز نتوانسته اند از سود ناشی از آن به نفع منافع ملی کشور استفاده کنند؛ به اذعان کارشناسان امر افغانستان هم اکنون تنها ظرفیت استفاده از ۳۰ درصد از منابع آبی خود را دارد و بیشتر آب این کشور به سرزمین های همسایه جاری می شود. در همین راستا وزیر انرژی و آب در محفلی که با عنوان آب و اشتغال و به مناسبت گرامی داشت ۲۸ مارچ، روز جهانی آب، در کابل برگزار شده بود، گفت: ماستر پلان منابع آب افغانستان در حال تهیه شدن است تا با مهار آب به رشد اقتصادی و صنعتی افغانستان کمک شود. علی احمد عثمانی تأکید کرد مهار آبهای افغانستان از اولویت های کاری وزارت انرژی و آب می باشد. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان نبود یک استراتژی ملی در زمینه منابع آبی را یکی از مشکلات عمده مدیریت آب در افغانستان می دانند؛ آنها بر این باورند که در سالهای گذشته به ویژه حکومت بعد از طالبان سکتور آب با چالش های فراوانی روبرو بوده و عدم ظرفیت در مدیریت تخصصی منابع آبی سبب شده افغانستان نه تنها به پیشرفتی در این زمینه نرسد که زیربناهای خود در بخش منابع آبی را تخریب شده ببیند. منابع آب و مشکل مدیریت کارشناسان بر این باورند که نبود مدیریت صحیح در کنار فقدان استراتژی ملی در سکتور منابع آبی از مشکلات کلان آب در افغانستان می باشد: در بدنه دولت در بخش منابع آب چندین قدرت موازی شکل گرفته و نوعی پراکندگی مدیریت در بخش آب را به وجود آورده است. این پراکندگی در مدیریت سبب شده سکتور آب به یک سکتور بی بازده در کشاورزی، انرژی و حتی آب آشامیدنی تبدیل شود. وزیر آب و انرژی در محفل تجلیل از روز جهانی آب در کابل تأکید کرد اگر آبهای افغانستان مهار شود، کشور در تولید برق و زراعت به خود کفایی می رسد. وی گفت:"مطالعات فنی برای ساخت ۶ بند تازه در کشور آغاز شده و کارهای اولیه ساخت بند "چک" میدان وردک در دست کار است. . رئیس جمهور غنی نیز چندی پیش از ساخت ۲۱ بند برای مهار آبهای کشور خبر داده و تأکید کرده بود می خواهیم مشکل زراعت افغانستان را به شکل اساسی حل کنیم. سه مشکل عمده سکتور آب افغانستان مشکلات خارجی، ظرفیت پایین در منابع انسانی و مالی و عدم استراتژی ملی از مشکلات اساسی افغانستان در سکتور آب می باشد. نگاهی به تاریخ ۱۰۰ ساله کشور نشان می دهد که تطبیق پروژه های کلان آبی در افغانستان مستلزم حل مشکلات با کشورهای همسایه می باشد و تا زمانیکه حکومت افغانستان نتواند در یک توافق اساسی مبتنی بر منافع مشترک و منافع ملی با همسایه ها کنار بیاید، اجرای هرگونه پروژه کلان در بخش منابع آبی با چالش مواجه خواهد شد. افغانستان هم اکنون ۲۰ درصد آب آشامیدنی پاکستان را تأمین می کند و بسیاری از شهرهای ایران از نعمت آب افغانستان به پیشرفت های کلان در زراعت رسیده اند. حکومت افغانستان توان و شجاعت لازم برای ساخت بند آبی در کشور را ندارد چراکه چنین کاری باعث ایجاد حساسیت در کشورهای همسایه می شود. همسایه ها و فشار سیاسی بر اساس کنوانسیون های بین المللی افغانستان این حق را دارد که با کشورهای همسایه خود در مورد منابع آبی گفتگو کند و در ازای آبی که به این کشورها می دهد از آنها برق یا دیگر مواد لازم را دریافت کند و اجازه ندهد این کشورها به طور رایگان از آب افغانستان استفاده کند. حکومت افغانستان اما در یک ترس کاذب حتی اجازه شروع گفتگوها در این زمینه را نیز به خود نمی دهد؛ افغانستان با بسیاری از کشورهای همسایه خود در زمینه آب موافقت نامه دارد اما هرگز به دنبال اجرای آن نمی گردد. حکومت افغانستان از فشارهای سیاسی کشورهای همسایه و در نهایت بدنام شدن در این زمینه می هراسد. کشور ترکمنستان از آب افغانستان استفاده می کند و افغانستان هر ساله مبالغ کلانی بابت خرید برق و گاز به این کشور پرداخت می کند. مشکل دیگر سکتور آب افغانستان پایین بودن ظرفیت موجود در بخش نیروی انسانی و منابع مالی می باشد. نبود یک استراتژی ملی در منابع آبی از مشکلات دیگر افغانستان می باشد؛ اینکه بعد از ۱۵ سال افغانستان تازه به فکر تدوین استراتژی ملی در زمینه آب می افتد نشان می دهد که در گذشته آبهای کشور به طور رایگان در اختیار دیگران قرار می گرفته است. در صورت داشتن یک استراتژی ملی هر وزیری که در رای وزارت انرژی و آب قرار می گیرد مجبور می شود اقدامات لازم را انجام دهد واز برخورد سلیقه ای خود داری کند. آب کم شود، وابسته تر می شویم! از آنجایی که افغانستان کشوری وابسته به محصولات زراعتی کشورهای خارجی است، اگر منابع آبی کشور از مقدار کنونی کمتر شود افغانستان در سالهای آینده از این هم وابسته تر می شود. منابع آبی افغانستان ناپایدار و وابسته به تغییر شرایط اقلیمی می باشد و اگر با ساخت بندهای بیشتر نتواند آب خود را مهار کند در آینده با مشکل جدی کمبود غلات روبرو می شود. -حفیظ الله رجبی، خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب در کابل