در گفتگوی اختصاصی با پیام آفتاب؛

والی پیشین بدخشان: از معادن بدخشان برای طالبان سهم داده می‌شود

والی پیشین بدخشان به پیام آفتاب می‌گوید از اتباع تاجیک گرفته تا اتباع پاکستانی، ازبک‌ها و ناراضیان چین، طالبان بدخشان را تشکیل می‌دهند.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۴ ثور ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۵۰
والی پیشین بدخشان: از معادن بدخشان برای طالبان سهم داده می‌شود
والی پیشین بدخشان به پیام آفتاب می‌گوید از اتباع تاجیک گرفته تا اتباع پاکستانی، ازبک‌ها و ناراضیان چین، طالبان بدخشان را تشکیل می‌دهند. داکتر شاه ولی‌الله ادیب که اکنون رئیس دیپارتمنت زبان عربی دانشگاه کابل است در گفتگو با خبرنگار پیام آفتاب در کابل می‌افزاید تروریستان می‌خواهند راه‌های رفت و آمد خود را از طریق چترال به پاکستان باز نگه دارند؛ فعلاً نیز راه‌های رفت آمدشان باز است و دولت بر این سرحدات خیلی کنترول ندارد. در ادامه متن کامل گفتگوی پیام آفتاب با والی پیشین بدخشان را می‌خوانید.

پیام آفتاب: به نظر شما ناامنی‌های بدخشان ریشه‌های داخلی دارد یا خارجی؟
ادیب: به نام خداوند بزرگ و تشکر از پیام آفتاب، به باور من نا امنی‌ها بدخشان هم عامل خارجی دارد و هم داخلی، بُعد خارجی عبارت از مداخله کشورهایی است که تروریزم را تمویل و تجهیز می‌کنند؛ و همچنین رقابت‌های قدرت‌های بزرگ، آن هم به دلیل این که بدخشان دارای یک موقعیت استراتیژیک خاص می‌باشد. بر همین اساس قدرت‌های بزرگ در این نا امنی‌ها دخیل هستند، با این هدف که بتوانند رقبای خود را زیر فشار بیاورند.
در بُعد داخلی نیز باز هم موقعیت استراتیژک ولایت بدخشان باعث شده که تروریستان تصور کنند که با جای گرفتن در بدخشان، که متأسفانه جای هم گرفته‌اند، چند هدف را می‌توانند برآورده سازند.
- تروریستان بر این بارو هستند که چون بدخشان، ولایتی کوهستانی می‌باشد، دولت به سادگی نمی‌تواند آن‌ها را شکست دهد؛ و از آنجایی که نیروی‌های نظامی ما فاقد حمایت قوای هوایی هستند عملیات‌های نظامی در اراضی کوهستانی نتیجه ملموسی نمی‌دهند. تروریستان به همین دلیل بدخشان را انتخاب کردند. آن‌ها پیش تر به نام القاعده فعالیت می‌کردند و اکنون به نام‌های داعش و طالب فعالیت دارند.
- تروریستان می‌خواهند راه‌های رفت و آمد خود را از طریق چترال به پاکستان باز نگه دارند؛ فعلاً نیز راه‌های رفت آمدشان باز است و دولت بر این سرحدات خیلی کنترول ندارد.
- تروریستان بر این باور هستند که از طریق بدخشان می‌توانند به آسانی به کشورهای آسیای میانه و چین نفوذ پیدا کنند.
اکنون از اتباع تاجیک گرفته تا اتباع پاکستانی، ازبک‌ها و ناراضیان چین، طالبان بدخشان را تشکیل می‌دهند. آنها از راه چترال به آسانی می‌توانند خود را تجهیز کنند و ولایات شمالی را ناامن سازند. در زمان جهاد هم تمویل و تجهیز مجاهدین از راه چترال انجام می‌شد و طالبان اکنون این راه اکمالاتی را در دست دارند.

پیام آفتاب: به باور شما داعش در بدخشان حضور دارد؟
ادیب: مخالفان مسلح در بدخشان چند دسته هستند. یک دسته آن‌ها مستقیماً با داعش و در تماسند که این دسته بیشتر در راغستان بدخشان فعالیت دارند و در گذشته با القاعده همراه بودند و حال با داعش همراه هستند. گروهی دیگر در ولسوالی تکاب هستند که آنها نیز عملاً به بنام داعش می‌جنگند. دسته دیگر با آی اس آی پاکستان در تماس هستند. آن‌ها در منطقه خستک که جزء ولسوالی جرم می‌باشد و با یمگان و وردوج سرحد دارد رسماً با نیروهای داعش همکاری دارند، حدود دو سال قبل نیز خارجی‌ها آمدند و در این منطقه جابجا شدند. یک بخش دیگر از گروه‌های مسلح در بدخشان در زمان که پی آر تی در بدخشان فعالیت می‌کرد امتیاز می‌گرفتند.
یک عده دیگر نیز به این بهانه اینکه گویا از حکومت محلی راضی نیستند یا به قضایایشان درست رسیدگی نمی‌شود، سلاح برداشته‌اند. این گروه هم اهداف دیگری را دنبال می‌کند و همواره شبکه سازی می‌نماید تا مردم را به نحوی غافل گیر نماید.

پیام آفتاب: آیا اطلاع دقیق از شمار مخالفین مسلح دولت در بدخشان در دست می‌باشد؟
ادیب: در آن زمان که بنده والی بدخشان بودم بیشتر از هفتصد نفر از مخالفان مسلح در بدخشان، با حکومت در جنگ بودند که در نتیجه تلاش‌های زیاد حکومت محلی بدخشان توانستیم عده‌ای را به روند صلح دعوت کنیم. ما برای کسانی که به صلح پیوستند و سلاح خود را تسلیم کردند پروژه‌های مختلفی را در مناطق مسکونیشان تطبیق کردیم تا دوباره به این جمع نپیوندند. اما اکنون آمار دقیقی از مخالفان مسلح در بدخشان ندارم.

پیام آفتاب: تاجیکستان چه تأثیری بر وضعیت امنیتی بدخشان داشته و دارد؟
ادیب: تاجیکستان یکی از همسایگان نیک افغانستان است و همواره در قبال افغانستان نیت خیر داشته است. با این کشور گروپ کار مشترک در ساحاتی که مرز مشترک داریم داشتیم و سالانه دو مرتبه جلسه را تشکیل می‌دادیم و خودم در آن شرکت می‌کردم. در مورد کمک‌های دو طرفه صحبت می‌کردیم و برنامه‌ها و پروژه‌هایی که در راستای انکشاف، حکومت داری خوب و امنیت بود را به کمک این کشور در مناطق مذکور تطبیق می‌کردیم.

پیام آفتاب: آیا نیروی‌های امنیتی در بدخشان با نیروی‌های سرحدی چین نیز همکاری دارند؟
ادیب: بعضی نشست‌هایی با چین داشتیم و اکنون هم تماس‌های مرزی با این کشور وجود دارد. اما به این دلیل که بدخشان مرزهای گسترده‌ای با کشور چین و پاکستان دارد و نیروهای سرحدی ما نمی‌توانند تمام این مرزها را در اختیار خود داشته باشند، خیلی مؤثر نبود.
اکنون سرحدات افغانستان باز هستند و نیروی سرحدی کافی در بدخشان وجود ندارد. در زمان که والی بدخشان بودم تلاش زیادی نمودم که یک لوایی سرحدی برای بدخشان منظور شود تا بتوانیم از رفت و آمد گروه‌های خارجی از طریق کران منجان، زیباک و سایر نقاط جلوگیری شود. اگر آن لوا منظور می‌شد جلوی بسیاری از نا امنی‌ها در بدخشان گرفته می‌شد.

پیام آفتاب: آیا ارتباطی میان مخالفین مسلح دولت در بدخشان با دیگر افراط گرایان وجود دارد؟
ادیب: بلی، کسانی که در راس این گروها در بدخشان قرار دارند یک دید افراطی و غیر واقع بینانه از اسلام دارند و با این دید نادرست توانستند تبلغاتی را براه بیندازند و افرادی را که سطح سوادشان پایین است و از آموزه‌های دینی خیلی آگاهی ندارند را جذب کنند. از سوی دیگر این جمع با افراطیون خارج از کشور نیز تماس‌هایی داشتند و دارند. آن‌ها مانند افراط گرایان سایر کشورها، در بدخشان نیز به سربریدن عساکر و مردم ملکی دست زدند که این مسئله در هیچ جای دین روا نیست. همچنان تعدادی از خانم‌ها را در بعضی از مناطق بدخشان به قتل رساندند که این عمل غیر دینی و انسانی است.

پیام آفتاب: اصلی‌ترین نقطه ضعف نیروهای امنیتی در مقابل مخالفان مسلح دولت در بدخشان در چیست؟
ادیب: نبود تجهیزات کافی و لازم، عدم اکمال به موقع این نیروها، نبود حمایت هوایی از نیروی‌های امنیتی از نقاط ضعف نیروهای امنیتی است. این ولایت چون کوهستانی است، اگر پشتوانه هوایی نباشد عملیات‌ها طبعاً نتیجه قابل قبولی نمی‌دهد. همچنان هماهنگی بین ارگان‌های امنیتی نیز وجود نداشت. در اخیر نیز کمبود پرسونل یکی از مشکلات دیگری بود که اضافه شد. وقتی مناطقی به تصرف دولت می‌افتاد به دلیل کمبود نیرو امکان حفظ آن خیلی کم بود.

پیام آفتاب: بدخشان معادن زیادی دارد، این معادن چقدر بر نا امنی‌های این ولایت تأثیر دارند؟
ادیب: معادن در اختیار مردم محلی می‌باشد. از این معادن برای طالبان در نقاط مختلف سهم داده می‌شود. این سهم را کسانی که در این معادن کار می‌کنند می‌پردازند. بطور مثال در راغستانی یک معدن ریگ شویی وجود دارد که مسئولان آن فعلاً نیز به طالبان حق می‌دهند. می‌توانیم بگوییم که یکی از منابع تمویل طالبان، معادن بدخشان هستند. اما گفته نمی‌توانیم که دلیل پیدایش طالب در بدخشان معادن این ولایت است. هرچند این حرف‌ها زیاد گفته می‌شود اما در واقع اتهام‌هایی است که از بزرگان بدخشان بسوی یکدیگر پرتاب می‌شود. در واقع جنگ بدخشان به دلیل موقعیت استراتیژیک این ولایت است. در زمانی که بنده مسئول حکومت محلی در بدخشان بودم، دولت ده درصد سهم خود را از استخراج معادن می‌گرفت. اما اکنون خود مردم در این معادن کار می‌کنند و طالبان نیز سهم خود را می‌گیرند.

پیام آفتاب: عملکرد حکومت وحدت ملی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ادیب: حکومت وحدت ملی به عدالت اجتماعی توجه جدی ندارد و ادامه این وضعیت نگران کننده است. این حکومت همواره بسوی تک قومی شدن در حرکت است؛ و رهبران آن به شدت تلاش دارند احزاب با نفوذ و چهره‌های جهادی را منزوی کنند که این مسئله قطعاً به نفع حکومت و مردم افغانستان نیست. حکومت باید بیشتر از این بین خود و مردم حایل ایجاد نکند و بر بی عدالتی‌ها و حق تلفی‌ها نقطه پایان بخشد.
- سید حسین موسوی؛ خبرنگار خبرگزاری پیام آفتاب در کابل

کد مطلب: 68762
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/vtEhQu
گزارشگر : سید حسین موسوی
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل