اویغورهای چینی با سلاح اردوی ملی / مبارزه برای آزادی یا جنگ برای طالبان

گروه اسلام‌گرای ترکستان شرقی در افغانستان سال‌هاست که حضور دارد و زیر چتر گروه طالبان و القاعده فعالیت کرده‌است. پس از ظهور داعش در خاورمیانه، گزارش‌هایی منتشر شد که اویغورهای مسلمان به داعش پیوسته‌اند. اکنون که این گروه ویدیوی فعالیت نظامیانش را در افغانستان منتشر کرده‌است، شماری از آگاهان نظامی در افغانستان می‌گویند که چنین گروه‌هایی اگر از حمایت کشورهای خارجی برخوردار نباشد، نمی‌توانند حضور دوامدار در افغانستان داشته باشند.
تاریخ انتشار : شنبه ۲۳ قوس ۱۳۹۸ ساعت ۱۰:۵۴
اویغورهای چینی با سلاح اردوی ملی / مبارزه برای آزادی یا جنگ برای طالبان
جنبش اسلامی ترکستان شرقی حدود یک هفته قبل ویدیویی را منتشر کرد که نشان می‌دهد شماری از جنگ‌جویان این گروه در افغانستان تمرینات نظامی انجام می‌دهند و به تجهیزات و ابزارهای جنگی پیشرفته دسترسی دارند. اکنون وزارت دفاع حضور جنگ‌جویان این گروه را در کشور تأیید می‌کند، اما می‌گوید که هنوز مشخص نیست که این گروه در کدام مناطق کشور حضور دارند و شمارشان به چند نفر می‌رسد.

جنبش اسلامی ترکستان شرقی متشکل از اقلیت اویغور در چین است که مخالف سیاست‌های دولت پکن می‌باشد و در منطقهٔ سین‌کیانگ در همسایگی افغانستان زندگی می‌کنند. چین محدودیت‌های شدیدی را برای اویغورها وضع کرده‌است و جنبش اسلامی ترکستان شرقی به این هدف تأسیس شده تا از مسلمانان اویغور دفاع کند.

در تصاویر منتاژشدهٔ که جنبش اسلامی ترکستان شرقی منتشر کرده، دیده می‌شود که ده‌ها جنگ‌جوی این گروه وسایط نظامی دولت افغانستان مثل رنجر و هاموی را در اختیار دارند. همچنین در تصاویر سلاح‌های نوع «MI6» و «M4» را که ویژهٔ ارتش افغانستان است، نیز در دست دارند.

گروه اسلام‌گرای ترکستان شرقی در افغانستان سال‌هاست که حضور دارد و زیر چتر گروه طالبان و القاعده فعالیت کرده‌است. پس از ظهور داعش در خاورمیانه، گزارش‌هایی منتشر شد که اویغورهای مسلمان به داعش پیوسته‌اند. اکنون که این گروه ویدیوی فعالیت نظامیانش را در افغانستان منتشر کرده‌است، شماری از آگاهان نظامی در افغانستان می‌گویند که چنین گروه‌هایی اگر از حمایت کشورهای خارجی برخوردار نباشد، نمی‌توانند حضور دوامدار در افغانستان داشته باشند.
 

تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که جنگ‌جویان اویغور تجهیزات جنگی نظامیان افغان را در اختیار دارند

این نخستین بار نیست که این گروه چنین ویدیوهایی از فعالیت‌های خود منتشر می‌کند. در سال‌های گذشته نیز این گروه با انتشار ویدیوهایی از این دست، در کنار طالبان افغان، حضورشان را در افغانستان به نمایش گذاشته‌اند.

هرچند مکان فعالیت این گروه در افغانستان مشخص نیست، اما به‌نظر می‌رسد که محل فعالیت این گروه مناطق شمال‌شرقی و مشخصا ولایت بدخشان افغانستان باشد؛ زیرا اویغورها همسایهٔ شرقی افغانستان‌اند و از طریق بدخشان با افغانستان مرز دارند.

طبق گزارش رسانه‌های خارجی، مناطق مرزی افغانستان دیر زمانی است که پناه‌گاه اقلیت قومی اویغور بوده‌است که از آزار و اذیت دولت چین فرار می‌کنند. امروزه کارزار و محدودیت‌های چین علیه اویغورها به‌خصوص پس از این‌که پکن و مقامات محلی سرکوب و سخت‌گیری بر آزادی، دین و فرهنگ اویغورها را شدت بخشیدند، این اقلیت را به مهاجرت جمعی به دیگر کشورها از جمله افغانستان واداشته است.

وزارت دفاع افغانستان حضور این گروه را در افغانستان تأیید می‌کند و می‌گوید که برای کسب اطلاعات بیش‌تر در مورد این گروه تیم کشفی و استخباراتی این وزارت تحقیق می‌کند. زبیر عارف، معاون سخنگوی وزارت دفاع گفت که حضور این نوع گروه‌ها در افغانستان زیر چتر طالبان انجام می‌شود. او گفت: «ممکن این گروه‌ها در کشورهای خودشان مستقل باشند، اما در افغانستان همه در سایه گروه طالبان فعالیت دارند. آنان جبههٔ مشخص از آن خود ندارند.»

معاون سخنگوی وزارت دفاع در مورد تجهیزات و وسایط پولیس و ارتش افغانستان که در اختیار این گروه است، نیز گفت که نظامیان کشور این وسایط و تجهیزات را در جنگ با طالبان از دست داده‌اند. او گفت: «موجودیت وسایط اردوی ملی و پولیس ملی در اختیار این گروه به این معنا است که این گروه زیر چتر طالبان فعالیت می‌کند و فعالیت مستقل ندارد.»

طبق گزارش رسانه‌ها پس از آن‌که دولت چین اقدامات سخت‌گیرانه‌ای را بر اویغورها اعمال کرد، گروه‌هایی از اهالی سینکیانگ به ولایت بدخشان افغانستان مهاجرت کردند. مقام‌های محلی ولایت بدخشان هرچند از وجود گروه خاصی موسوم به جنش اسلامی ترکستان شرقی در این ولایت چیزی نمی‌گویند، اما حضور اویغورها در این ولایت را تأیید می‌کنند.

نیک‌محمد نظری، سخنگوی والی بدخشان گفت که اویغورها در این ولایت زیر چتر طالبان فعالیت دارند و تاکنون از وجود گروه مستقلی تحت عنوان جنبش اسلامی ترکستان شرقی گزارشی در دست نیست. به گفتهٔ سخنگوی والی بدخشان، منطقه‌ای موسوم به «درهٔ خُستگ» در ولسوالی «جرم» که بخش‌هایی آن تحت تسلط طالبان است، جنگ‌جویان اویغور و خانواده‌های‌شان را در خود جا داده‌است.

آقای نظری می‌افزاید که در سال روان اکثر جنگ‌جویان خارجی که در میان‌شان اویغورها نیز وجود داشتند، در پی عملیات نیروهای دفاعی و امنیت دولت افغانستان کشته شدند یا به مناطقی مرزی در پاکستان فرار کردند. به گفتهٔ آقای نظری، در عملیات‌های امسال سه ولسوالی از طالبان پس گرفته شد و حدود ۲۰۰ جنگجوی داخلی و خارجی طالبان نیز کشته شدند.

عتیق‌الله امرخیل، آگاه مسایل نظامی به این باور است که گروه نظامی ایغور به هدف مقابله با دولت چین تأسیس شده‌است، اما ممکن نیست که بتواند بدون حمایت خارجی، در افغانستان صاحب پایگاه شود و چین را تهدید کند. آقای امرخیل استدلال می‌کند که با توجه به پیشنهٔ فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان، گروه‌هایی که از حمایت خارجی برخوردار نباشند، نمی‌توانند در افغانستان صاحب پایگاه دایمی شوند.

به باور آقای امرخیل، حزب اسلامی ترکستان شرقی برخلاف گروه‌های دیگر مثل داعش و طالبان علیه حضور نظامی آمریکا در افغانستان نه که هدف آن مبارزه و مقابله با چین است. به گفتهٔ او اگر این گروه بتواند در افغانستان صاحب پایگاه شود که محال است بدون حمایت خارجی به این هدف دست یابد، روابط دولت چین و افغانستان تیره خواهد شد.

گروه طالبان اما حضور و فعالیت مستقل اعضای حزب ترکستان اسلامی شرقی را در افغانستان رد کرده‌است. این گروه افزوده که گزارش‌های مربوط به حضور مسلحانه اعضای حزب ترکستان اسلامی شرقی در افغانستان «پروپاگند (تبلیغات) محض است و هدف از آن ایجاد بدبینی میان امارت اسلامی و کشورهای همسایه است.»

چین با گروه طالبان روابط نزدیک دارد. چین اولین‌بار در دههٔ ۹۰ میلادی برای حفظ منافعش در افغانستان با طالبان ارتباط برقرار کرد. دولت چین دو سال قبل برای مقابله با تهدیدات تروریستی ناشی از حضور اویغورها در افغانستان، اقدام به تأسیس یک لوای کوهی در بدخشان کرد. چین هزینهٔ تأسیس و تجهیزات این لوا را به عهده گرفته، اما این لوا به دلایل نامشخصی هنوز ساخته نشده‌است.

جنبش اسلامی ترکستان شرقی

جنبش اسلامی ترکستان شرقی در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد. این جنبش برای کسب استقلال و تشکیل دولت مستقل در جامعهٔ اویغورها و دیگر اقوام ترک‌تبار ساکن در ترکستان مبارزه می‌کند. این گروه در گذشته از سوی کشورهای مختلف، از جمله عربستان سعودی و ترکیه حمایت مالی شده‌است. پس از آن‌که طالبان در افغانستان به قدرت رسید، جنبش اسلامی ترکستان با طالبان نیز رابطه ایجاد کرد.

آمریکا، جنبش اسلامی ترکستان شرقی را در سال ۲۰۰۲ میلادی شامل فهرست سازمان‌های تروریستی کرد. این گروه متهم به انجام چندین حمله تروریستی از جمله، چند حملهٔ تروریستی در آستانه المپیک سال ۲۰۰۸ در پکن و انفجارهای مرگبار در شانگهای و یونن است.

سیاست سخت‌گیرانهٔ دولت چین علیه اویغورها

دولت چین از سال‌ها پیش علیه اویغورها، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را در پیش گرفته‌است. در سال‌های اخیر دولت چین اردوگاه‌هایی به‌منظور مبارزه با افکار افراطی اویغورها ساخته‌است. اما اویغورهای مسلمان می‌گویند که دولت چین از آنان هویت‌زدایی و آنان را شست‌وشوی مغزی می‌کنند.


اردوگاهی که دولت چین، افکار افراطی ایغورها را می‌زداید

براساس برآورد مقامات سازمان ملل و ایالات متحده، در حال حاضر یک میلیون مسلمان در «اردوگاه‌های بازآموزی» چین نگهداری می‌شوند. زندانیان سابق که اکثریت آن‌ها «اویغور» هستند، به خبرنگاران گفته‌اند که در طی یک روند چندماههٔ «تلقین فکری» دولت چین آن‌ها را مجبور کرده‌است که اسلام را ترک کنند، از اعتقادات اسلامی خود و دیگر زندانیان انتقاد کنند و هر روز ساعت‌ها سرودهای تبلیغاتی حزب کمونیست را بخوانند. گزارش‌های رسانه‌ای وجود دارد که در این بازداشت‌گاه‌ها زندانیان به خوردن گوشت خوک و نوشیدن الکل مجبور می‌شوند. گزارش‌هایی در مورد شکنجه و مرگ این زندانیان نیز منتشر شده‌است.

چین اما در مورد این اردوگاه‌ها روایت بسیار متفاوتی را ارایه کرده‌است. هرچند که مقامات اغلب این بازداشت‌گاه‌ها را به‌عنوان مکتب توصیف می‌کنند، اما آن‌ها را به شفاخانه نیز تشبیه می‌کنند.

اویغورها یک اقلیت مسلمان ترک‌زبان در ولایت سین کیانگ در شمال غرب چین هستند که از مدت‌های طولانی زیر فشار دولت چین قرار دارند. اویغورها به این باور هستند که به‌صورت فزاینده‌ای از سوی حکومت چین تحت فشار هستند. به گفتهٔ این اقلیت در چین، این کشور در تلاش تضعیف هویت فرهنگی، سیاسی و دینی آنان است و از منابع طبیعی سین کیانگ بهره‌بردای می‌کند.

اویغورها حکومت چین را «قدرت استعماری» می‌خوانند و خواهان جدایی یا کسب خودمختاری بیش‌ترند. این امر باعث شده‌است که دولت چین اقدامات شدیدی را علیه جدایی‌طلبان سین کیانگ روی دست بگیرد.

لطف‌علی سلطانی / اطلاعات روز
کد مطلب: 91426
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل