سرزمینی که ناف مردمش را با فساد بریده‌اند / عداه‌ای از پول فرسوده هم نمی‌گذرند!

یکی از دوستان که در بانک رتبه عالی دارد گفت که پول‌های کهنه‌ای که از چرخه خارج می‌شود توسط دولت آتش زده می‌شود اما در این میان فساد باعث می‌شود که برخلاف آمارهای اعلام شده مبالغی از اسکناس‌های فرسوده آتش زده نشوند و دوباره وارد بازار گردند.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۴ دلو ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۰۷
سرزمینی که ناف مردمش را با فساد بریده‌اند / عداه‌ای از پول فرسوده هم نمی‌گذرند!
یادش بخیر سالهای بسیار جوانی؛ به فیلم هندی علاقه زیادی داشتم و هر هفته اگر یکی دو فیلم هندی نمی‌دیدم، فکر می‌کردم دنیایم تباه شده است. یادم می‌آید در یکی از فیلم‌های هندی که تماشا می‌کردم صحنه‌ای وجود داشت که در آن یک فرد جوان سرمایه دار بعد از جربحث‌های لفظی با یک فرد دیگر او را به ضرب گلوله کشت، در همین لحظه پولیس سر رسید، موتر آن جوان پولدار و مغرور را متوقف و خواست که او را بازداشت کند. فرد ثروتمند بلافاصله چمدانی که روی صندلی موتر و کنارش بود را باز کرد، پلیس تا نگاهش به دالرهای چیده شده در داخل کیف افتاد رنگ باخت و دسته‌ای از آنها را دریافت، جسد را به یک چهار راهی دیگر انتقال داد و به مقام مافوق گزارش داد که قتل در هیمن چهار راه اتفاق افتاده و فرد قاتل گریخته است. در ادامه قهرمان فیلم در نهایت قاتل واقعی را پیدا و عدالت را تطبیق می‌کند: در آن زمان خیلی نمی‌توانستم این صحنه‌ها را باور کنم و فکر می‌کردم تنها در فیلم‌ها باید این بی عدالتی‌ها و ظلم‌ها و فساد را دید اما اکنون که بزرگ بزرگ شده‌ام صحنه‌هایی را می‌بینم که به مراتب واقعی تر و البته دردناک تر از آن صحنه فیلم هندی است. در افغانستان ما و شما اکنون فساد در لایه لایه فکر و ذهن ما طوری رسوخ کرده که صراط مستقیم مسخره به نظر می‌رسد. از اداره جات دولتی و خصوصی گرفته تا دکان‌ها و حتی تاکسی‌ها همه و همه به دنبال این هستند که چه طور از فرصت‌های به دست آمده برای کلاه گذاشتن سر یکدیگر استفاده کنند. زندگی امروز ما در کابل و دیگر ولایات مصداق بارز همان گله گرگ‌هایی است که رو در روی یکدیگر خوابیده‌اند و منتظراند تا یکی از گرگ‌های گله یک لحظه پلک بزند تا او را تکه و پاره کنند.
در تأیید گفته‌های خود اجازه دهید یکی از اتفاقاتی که چند روز پیش برای یکی از دوستانم افتاد برایتان نقل کنم: دوستم می‌گفت برای دریافت پول به بانک مراجعه کردم و چون بسیار شلوغ بود مجبور شدم مدت طولانی روی چوکی (صندلی) بنشینم و از سر بیکاری به این طرف و آن طرف بنگرم، یک لحظه نگاهم به یکی از کارمندان بانک افتاد که بسته‌های هزار و پانصد افغانی را روی میز گذاشته و اسکناس‌های نو را از کهنه جدا می‌کند. این کار وی برایم کمی عجیب بود که چرا دارد پول‌های نو و فرسوده را از هم جدا می‌کند. از او علت را سؤال کردم و در جواب گفت: «پیسه‌های کهنه در ماشین ای تی ام بند می‌ماند.»
دوباره از او پرسیدم چرا بسته‌های پیسه به این صورت به شما می‌رسد: یکی در میان پیسه‌های نو و کهنه چیده شده است. کارمند چیزی نگفت یا شاید هم نخواست بگوید. بسیار کنجکاو شدم و از این و آن در این مورد سؤال کردم؛ کمی طول کشید با به جوابی قانع کننده و قابل باور و البته معتبر برسم. یکی از دوستان که در بانک رتبه عالی دارد گفت که پول‌های کهنه‌ای که از چرخه خارج می‌شود توسط دولت آتش زده می‌شود اما در این میان فساد باعث می‌شود که برخلاف آمارهای اعلام شده مبالغی از اسکناس‌های فرسوده آتش زده نشوند و دوباره وارد بازار گردند.
او گفت: «فکر کن طبق آمار باید ۴ میلیون افغانی فرسوده آتش زده شود اما در عمل دو میلیون آتش زده شده و دو میلیون دیگر از طریق افراد فاسد وارد بازار می‌شود.»
دلیل وجود اسکناس‌های بسیار فرسوده را در بازار متوجه شدم؛ اسکناس‌هایی که ممکن است به دست شما هم برسد و برای خرج کردنش با مشکل روبرو شوید.
سری به آمارها اگر بزنید همه چیز خوب است: مسوولان بانک مرکزی می‌گویند سالانه بیش از پنج میلیارد افغانی به دلیل فرسوده شدن از گردش بازار پول بیرون و حریق می‌شود.
ایمل عاشور، سخنگوی بانک مرکزی، می‌گوید بانک مرکزی از سال ۱۳۸۴ تاکنون بیش از ۴۰ میلیارد افغانی –بانک نوت کاغذی- را به دلیل فرسوده شدن، حریق کرده است.
آقای عاشور می‌افزاید تنها سال گذشته این بانک هشت میلیارد افغانی را به دلیل فرسوده شدن سوزانده است.
براساس گفته‌های سخنگوی بانک مرکزی باوجود این که دوره استهلاک بانک نوت‌های کاغذی چهار سال در نظر گرفته شده اما بسیاری از آن‌ها خیلی زودتر حتی در کمتر از یک سال فرسوده می‌شوند.
عاشور از مردم می‌خواهد در قسمت حفظ و نگهداری از بانک نوت‌های افغانی تلاش کنند.
وی همچنین یادآور می‌شود که مردم در قسمت تعویض بانک نوت‌های فرسوده هیچ گونه نگرانی نداشته باشند؛ چون بانک مرکزی در زمینه تعویض بانک نوت‌های فرسوده سهولت‌های لازم را برای مردم در نظر گرفته است.
وی می‌گوید در قسمت تعویض بانک نوت‌های فرسوده هیچ گونه تفاوت ارزشی در نظر گرفته نمی‌شود و بانک مرکزی بدون هیچ گونه کمیشن پول‌های فرسوده مردم را تعویض می‌کند.
سخنگوی بانک مرکزی هم چنان تأکید می‌کند که آنان سعی دارد تا داد و گرفت‌های مالی را انترنتی کنند تا از انتقال فیزیکی پول جلوگیری صورت گیرد.
عاشور در حالی از حریق بیش از ۵ میلیارد افغانی به دلیل فرسوده شدن در سال خبر می‌دهد که بسیاری از بانک نوت‌ها از ده افغانی تا هزار افغانی همه کهنه و فرسوده هستند و اکثر مردم از گرفتن پول‌های کهنه خودداری می‌کنند.
نبود فرهنگ نگهداری از پول در میان مردم، بی‌تفاوتی مردم در قسمت حفاظت از پول، عدم جا افتادن استفاده از کارت بانکی و بی‌کیفیت بودن مواد استفاده شده در بانک نوت‌های افغانی را می‌توان از جمله عوامل عمده فرسوده شدن بانک نوت‌ها عنوان کرد.
در همین حال کارشناسان می‌گویند فرسوده شدن بانک نوت‌های کشور هزینه سنگینی را به دولت تحمیل می‌کند و هرقدر بیشتر این بانک نوت‌ها از گردش بیفتد، به همان میزان وابستگی دولت به خارج بیشتر می‌شود.
این در حالی است که اگر مردم احساس مسوولیت کنند و در راستای حفظ پول –سرمایه ملی- تلاش کنند، به همان میزان اقتصاد کشور تقویت می‌شود و وابستگی ما به کشورهای بیرونی کمتر می‌شود.
باید گفت حفاظت از سرمایه‌های ملی به شمول پول، سرک، پلچک و سایر تأسیسات عام‌المنفعه نیاز به مراقبت جدی و همگانی شهروندان دارد چراکه دولت از عهده حفاظت و نگهداری تمام این‌ها بر نمی‌آید و د افغانستان بانک نیز جهت حفظ و مراقبت از بانک نوت‌های افغانی باید کمپاین‌های تبلیغاتی را راه اندازی کند.
در همین حال برخی از آگاهان بدین باور اند که برای جلوگیری از مندرس شدن بانک نوت‌ها، باید دولت کارت‌های بانکی را در میان شهروندان رایج سازد، چون با رایج شدن کارت بانکی نیاز به وجود پول فیزیکی کاهش می‌یابد.
از سویی هم نصب ماشین‌های پرداخت پول در تمام محلات فروش اجناس، در کنار مندرس نشدن پول کاغذی، باعث می‌شود که انتقال پول از نظر امنیتی نیز مشکلی نداشته باشد.
پول افغانی، هویت ملی ما است
در کنار مندرس شدن بانکنوت‌های افغانی؛ اما استفاده از پول‌های کشورهای همسایه در داد و ستُد مردم به ویژه در ولایات جنوبی و غربی نگرانی بزرگی را به بار آورده است.
سخنگوی بانک مرکزی در این مورد می‌گوید که در سال آینده خورشیدی یک کمیته متشکل از چندین وزارت ایجاد خواهد شد تا در راستای ترویج پول افغانی و تشویق مردم برای استفاده از این پول، کار کند.
کارشناسان می‌گویند استفاده مردم از بانک نوت‌های کشورهای دیگر بیشتر انگیزه سیاسی دارد چراکه به گردش درآوردن پول یک کشور در کشور دیگر نشان از ضعف حاکمیت ملی است. پول یک کشور نماد حاکمتی ملی یک کشور است.
گفتنی‌است اولین پول کاغذی نزدیک به صد سال پیش در دوره امان‌الله خان، پادشاه وقت، چاپ و توزیع شد. پس از آن در دوره‌های مختلف این روند ادامه یافت.
بانک نوت‌های کاغذی فعلی کشور در آلمان چاپ می‌شوند و براساس گزارش‌های منتشر شده، چاپ هر افغانی سه برابر خود آن هزینه دارد.
-حفیظ الله رجبی، خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی پیام آفتاب در کابل
کد مطلب: 63349
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/JIm0xn
گزارشگر : حفیظ‌الله رجبی
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل