نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » گزارش » بین‌الملل

مروری به ریشه‌های بروز وهابیت تکفیری در جمهوری آذربایجان

۱۲ عقرب ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۶

مرجع : ایرنا

سرویس امنیت دولتی جمهوری آذربایجان به تازگی در گزارشی از عملیات ضد تروریستی خود خبر داد که در جریان آن دو عنصر تروریستی در منطقه «الت» در حومه باکو کشته و یک نفر دیگر نیز بازداشت شده است.

بر اساس این گزارش افراد کشته و بازداشت شده اعضای یک گروه مسلح تروریستی بودند ک ارتباط با گروه‌های افراطی تروریستی فعال در خارج از جمهوری آذربایجان داشته و نیز با پیروی از دستورات آنها درصدد ایجاد گروه تروریستی مسلح موسوم به «جماعت قفقاز» در جمهوری آذربایجان، انتخاب رهبر آن و جلب افراد دیگر به این گروه تروریستی بودند.

در پی این حادثه، مجلس ملی جمهوری آذربایجان در خصوص اصلاح قوانین کیفری و آزادی اعتقاد این کشور اقدام کرد، در این قوانین مجازات‌های سختی در رابطه با افراط گرایی و تروریسم پیش بینی شده است.

«زاهد اروج» عضو کمیسیون امور دفاعی، امنیتی و مبارزه فساد اقتصادی مجلس ملی، دلیل تصمیم‌گیری سریع برای اصلاح و تکمیل قوانین مذکور را مربوط به حادثه منطقه آلت حومه باکو دانست.

عملیات ضد تروریستی در منطقه آلت حومه باکو که نیروهای امنیتی با مقاومت مسلحانه افراطگرایان روبرو شدند، بار دیگر توجه را به فعالیت پشت پرده وهابی‌های تکفیری در جمهوری آذربایجان جلب کرد.

بروز وهابیت و ایدئولوژی تکفیری در جمهوری آذربایجان به اوایل دهه نود قرن گذشته میلادی و بدو استقلال ملی این کشور بر می‌گردد.

در زمان شوری سابق در جمهوری آذربایجان با بیش از ۹۵ درصد از جمعیت مسلمان که ۷۵ درصد آن را شیعیان تشکیل دادند، اطلاعاتی دربارهٔ وهابیت و ایدئولوژی تکفیری نداشتند.

پس از فروپاشی شوروی سابق و نابودسازی محدودیت‌های ارتباط با کشورهای خارجی که حکومت شوروی سابق در جمهوری‌های در قلمروی خود اعمال کرده بود، شرایط برای نفوذ جریان‌های دینی مختلف از جمله ایدئولوژی تکفیری در این جمهوری‌ها از جمله جمهوری آذربایجان فراهم شد.

البته در نفوذ ایدئولوژی تکفیری در منطقه قفقاز دو جنگ دهه نود قرن گذشته میلادی در جمهوری خودمختار چچن تأثیر بیشتر داشت.

پیروان ایدئولوژی تکفیری از کشورهای مختلف از جمله منطقه خاور میانه و افغانستان در آن دوره با استفاده از ضعف بودن دولت مرکزی روسیه توانستند در این جمهوری خودمختار واقع در نزدیکی مرزهای شمالی جمهوری آذربایجان نفوذ کنند و در جنگ خونین علیه دولت مرکزی روسیه مشارکت فعال داشته بادشند.

فقط در پی روی کار آمدن ولادیمیر پوتین در روسیه به این جنگ خونین پایان داده و ضربه‌ای جدی به جایگاه تکفیری‌ها در منطقه قفقاز روسیه وارد شد؛ ولی تکفیری‌ها تا آن مدت توانستند تا حدی ایدئولوژی مضر خود در برخی مناطق شمالی جمهوری آذربایجان که اغلب ساکنان این مناطق اهل تسنع هستند، ترویج کنند.

همچنین گفته می‌شود، با توجه به این که اکثریت از مردم جمهوری آذربایجان همسایه نزدیک ایران شیعه هستند، غرب و محافل صهیونیستی در دهه نود همراه با توطئه‌های مختلف برای جلوگیری از توسعه رو ابط دو کشور، در راستای نفوذ و ترویج ایدئولوژی مضر و بیگانه تکفیری در جامعه جمهوری آذربایجان با هدف تضعیف تشیع در این کشور نیز تلاش کردند.

دولت نوپای جمهوری آذربایجان که در بدو استقلال ملی خود با مشکلات عدیده‌ای ناشی از تجاوز نظامی ارمنستان علیه این کشور و نیز اقتصاد نابسمان باقی مانده پس از فروپاشی شوروی روبرو بود، چندان هم به پی آمدهای نفوذ ایدئولوژِی تکفیری در این کشور توجه نداشت.

همچنین تشکلهای بشردوستانه از برخی کشورهای عربی که با بهانه کمک به آوارگان جنگی در جمهوری آذربایجان فعالیت داشتند نقشی در نفوذ وهابیت تکفیری در این کشور داشتند.

همه این تشکلها در دوره‌های بعدی از سوی دولت جمهوری آذربایجان تعطیل و به فعالیت آنها در این کشور پایان داده شد.

در حال حاضر آمار و ارقام دقیق دربارهٔ تعداد پیروان ایدئولوژی وهابی تکفیری در جمهوری آذربایجان وجود ندارد ولی تعداد آنها ده‌ها هزار نفر در این کشور تخمین زده می‌شود.

وهابی‌های تکفیری در این مدت گذشته ماهیت تکفیری و افراطگری خود چندین بار در میان گذاشته و مرتکب جنایات مختلف در برخی نقاط جمهوری آذربایجان شدند.

جلوگیری از فعالیت گروه تروریستی تکفیری «اخوان جنگلی» (مشه قارداشلاری) در ولسوالی‌های شمال غربی جمهوری آذربایجان، حادثه بمب گذاری سال ۲۰۰۸ میلادی در مسجد ابوبکر باکو محل اصلی تجمع وهابی‌های تکفیری و نیز اعزام تعداد زیادی از پیروان آنها به عراق و سرویه و مشارکت فعال در کنار گروه‌های تروریستی در درگیری‌های نظامی علیه نیروهای دولتی این کشورها موجب نگرانی‌های در جمهوری آذربایجان شده است.

در حال حاضر محاکمه تعداد زیادی از پیروان ایدئولوژی تکفیری که پس از مشارکت در درگیری‌های نظامی در سوریه و عراق به جمهوری آذربایجان بازگشتند و نیز عملیات ضد تروریستی اخیر سرویس امنیت دولتی این کشور در منطقه آلت نشان می‌دهد، دولت باکو متوجه تهدیدات ناشی از این افراطگرایان برای آینده جامعه این کشور بوده و عزم جدی برای مقابله با آنها دارد.

این در حالی است که جمهوری آذربایجان آمادگی خود برای همکاری با کشورهای همسایه جهت مقابله با افراطی گری و فعالیت گروه‌های تروریستی در منطقه را بارها اعلام کرده است.