اینجا کجاست سوریه یا افغانستان؟/ دیوید ایگناتیوس

تاریخ انتشار : شنبه ۱۸ سنبله ۱۳۹۱ ساعت ۰۸:۵۳
اینجا کجاست سوریه یا افغانستان؟/ دیوید ایگناتیوس
اشتباهات مرگباری که امریکایی ها در افغانستان دهه 80 مرتکب شدند این روزها در سوریه تکرار می کنند.
آمریکا و متحدانش به سمت حمایت بی قید و شرط از شبه نظامیان در سوریه می روند. این حمایت در بهترین حالت خود به نسخه ای شبیه می شود که امریکایی ها در دهه هشتاد برای دوستان آن زمان خود در افغانستان پیچیدند. وجه تشابه میان سوریه سال 2012 و افغانستان سالهای دهه هشتاد، بسیار زیاد و البته رعب آور است. در سوریه درست مانند افغانستان، افسران سیا در مرزها مشغول به فعالیت هستند (مرزهای مشترک ترکیه و اردن اصلی ترین محل فعالیت ماموران سیا است). نمایندگان اطلاعاتی آمریکا به نیروهای سنی کمک می کنند تاهرچه سریع تر سلطه بر حکومت مرکزی در سوریه را به پایان برسانند. تسلیحات با واسطه گری نفر سومی به شبه نظامیان می رسد (در افغانستان این تسلیحات از چین، مصر، سوریه و از طریق بازار سیاه به دست شبه نظامیان می رسید). عربستان سعودی هم در ماجرای افغانستان دیروز و هم در حکایت سوریه امروز نقش تامین کننده مالی شبه نظامیان را بازی می کرد.
در این میان یک چهره جنجالی وجود دارد: شاهزاده بندر بن سلطان، سفیر سابق سعودی در واشنگتن در دهه 80 که مسئولیت حمایت مالی و همکاری با سیا در افغانستان را در آن سالها بر عهده داشت. وی اکنون نیز پست وزارت اطلاعات عربستان را عهده دار است و مسئولیت عملیات های اطلاعاتی در سوریه نیز با این شاهزاده سعودی است.
اما هدف از این مقایسه تاریخی چیست؟ در سوی مثبت این سکه، مجاهدین در افغانستان جنگ را برده و دولت مدافع روسیه را کنار زدند. در سوی منفی این سکه، پیروزی مجاهدین با حمایت های سازمان سیا، نسلی از جهادیون تندرو را در افغانستان روی کار آورد که حضور آنها در این کشور تا به امروز نه تنها افغان ها که همسایگان آنها و حتی خود آمریکا را نیز به ستوه آورده است. به نظر می رسد که دولت باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا متوجه این شباهت شده و سیاست محافظه کارانه وی در سوریه نیز موید همین مساله است. راه امریکا در سوریه مبهم است و نیازمند نوعی راه رفتن های به سبک کودکان و با احتیاط .
چند نکته ای که در زیر بیان می شود در حقیقت درس هایی است که امریکا باید از افغانستان آموخته و در سوریه به کار برد :
• امریکا باید مراقب تبعیت از عربستان در سوریه باشد چرا که آل سعود در حقیقت همگان را به سمت تامین منافع ریاض در این کشور به پیش می برد. سعودی ها ترجیح می دهند سنی هایی را که با حاکمیت های خودکامه مخالف هستند در سوریه مشغول به جنگ کرده و از حاکمیت خود دور کنند.
• امریکا باید از افتادن در گرداب جنگ شیعه و سنی در سوریه حذرکند. شاید در نگاه اول مقابله با حکومت علوی مسلک بشار اسد به نوعی مخالفت با ایران شیعه به حساب آید و در راستای منافع منطقه ای امریکا و اسرائیل اما در دراز مدت تنها مادر جنگی فرقه ای میان شیعه و سنی خواهد شد. جنگی که سابقه دردناک آن در لبنان و عراق به چشم دیده شده و این روزهای سوریه را هم درگیر خود خواهد کرد.
• امریکا باید تمام تلاش خود را برای ارتباط گرفتن با مهره های منطقی و بی طرف تر در اپوزیسیون سوریه به کار گرفته و به هیچ وجه و تحت هیچ استراتژی همراه با جریان های تندرو و افراطی در سوریه نشود. امریکایی ها این مساله را در افغانستان دهه 80 نادیده گرفته و به گونه ای پیش رفتند که پاکستانی که خود مولفه های خطرناک تروریستی را در خویش جای داده نیز در افغانستان وارد عمل شد.
• امریکا باید از کارت همکاری با قبایل متفاوت استفاده کند. این مساله در سوریه به همان اندازه اهمیت دارد که در عراق داشت.قبیله های متعلق به اهل سنت در سوریه به دلیل وابستگی های حزبی قسم انتقام گیری از بشار اسد خورده اند و همین مساله منجر به راه افتادن حمام خون در سوریه شده است. اما تجربه عراق نشان داد که می توان از رهبران قبایل برای کنترل این خشونت های فرقه ای استفاده کرد.
ترسناک ترین حقیقت خفته در سوریه امروز فعالیت القاعده در این کشور است. سلول های تروریستی در موصل و دیگر نقاط شمال عراق به سمت سوریه تروریست اعزام می کنند. حالا که سیاست امریکا چه درست و چه غلط در سوریه محوریت دفاع از مخالفان سوری را دنبال می کند باید اعتراف کرد که شبه نظامیان در سوریه امروز درست مانند مجاهدین در افغانستان دیروز باید حمایت های محدودی از جانب امریکا دریافت کنند. با اینهمه باید مراقب بود: این حمایت می تواند نسلی از افراط گرایی و تندروی را در غیاب عقلانیت امریکایی ها و متحدانش در سوریه روی کار آورد.

واشنگتن پست 6 سپتامبر
ترجمه : سارا معصومی
کد مطلب: 18748
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل