باتلاق اشغالگران

چرا آمریکا افغانستان را اشغال کرد؟

بخش اول
اولین و مهم‌ترین هدف ظاهری اشغال افغانستان، مسئله امنیت و صلح بود و در وهله‌های بعد به منظور آنکه افغانستان پناهگاهی برای گروه‌های تروریستی و ستیزه‌جو نشود، در حوزه بشر دوستانه، سیاسی، اقتصادی و امنیت افغانستان نیز مقرر شد تا اقداماتی صورت گیرد.
تاریخ انتشار : شنبه ۸ سنبله ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۵۸
چرا آمریکا افغانستان را اشغال کرد؟
با توجه به آنکه به زمان حمله آمریکا به افغانستان در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۰۱ نزدیک می‌شویم، لازم دانستیم تا ابعاد، اهداف و نتایج حضور ایالات متحده آمریکا در افغانستان را در سلسله یادداشت‌هایی مورد سنجش و ارزیابی قرار دهیم. در بخش اول این سلسله نوشتارها سعی می‌شود تا به اهداف و از جهت دیگر وعده و اقوالی که ایالات متحده به دنبال انجام آن در افغانستان بود پرداخته شود.

اهداف آمریکا از اشغال افغانستان

پس از اولین اعلامیه اسامه بن لادن در ۲۶ اوت ۱۹۹۶ تحت عنوان «اعلامیه جهادی علیه آمریکا که سرزمین دو مکان مقدس را اشغال کرده‌است»، القاعده اقداماتی را علیه آمریکا در مناطق مختلف جهان صورت داد.

بمب‌گذاری در پایگاه نیروهای آمریکایی در شهر خُبَر عربستان در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۶، بمب‌گذاری در سفارت خانه‌های آمریکا در کنیا و تانزانیا در ۷ اوت ۱۹۹۸، حمله به کشتی جنگی یو اس اس کول (USS Cole) در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۰ و در نهایت حمله به برج‌های دوقلو در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، ایالات متحده آمریکا را به این نتیجه رساند که باید برای از بین بردن القاعده وارد خاک افغانستان و سپس عراق شود.

این ادلّه‌ای بود که استراتژیست‌ها و در رأس آنها جرج بوش برای ورود به سرزمین‌های اسلامی مطرح می‌کردند. اگر به سند امنیت ملی آمریکا در دوره اول ریاست جمهوری بوش یا مجموعه سخنرانی‌های وی در آن ایام توجه شود، مبارزه علیه تروریست‌ها، پررنگ‌ترین وجهه سند امنیت ملی آمریکا را شامل می‌شود. (۱)

رئیس‌جمهور وقت آمریکا، همچنین برای دسترسی به هدف فوق، موارد دیگری را نیز عنوان می‌کرد که شامل همکاری با شرکای منطقه ای برای مبارزه با تروریسم، مختل کردن منابع مالی تروریست‌ها، ارائه کمک‌های بشر دوستانه، سیاسی، اقتصادی و امنیتی لازم برای بازسازی افغانستان به منظور اینکه پناهگاهی برای تروریستها نشود و مواردی دیگر بود (۲) که در ادامه با آنها اشاره می‌کنیم.

هرچند بسیاری از آگاهان و پژوهشگران، معتقدند مبارزه با تروریسم تنها بهانه ای برای ایالات متحده آمریکا بود تا پس از پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی، به نظم جهانی مورد نظر خود دست یابد و در جهان تک قطبی هژمون شود، ولیکن ما در حال حاضر سعی می‌کنیم تا با اشاره به اهداف آمریکا، پاسخ صحیحی را برای این پرسش بیابیم که آیا ایالات متحده آمریکا حتی در اهداف ظاهری و مطروحه خود به نتیجه موفقیت‌آمیزی رسیده‌است یا خیر؟

بنابراین با توجه به اسناد، گزارش‌ها و سخنان رئیس‌جمهور آمریکا، اولین و مهم‌ترین هدف ظاهری اشغال افغانستان، مسئله امنیت و صلح بود و در وهله‌های بعد به منظور آنکه افغانستان پناهگاهی برای گروه‌های تروریستی و ستیزه‌جو نشود، در حوزه بشر دوستانه، سیاسی، اقتصادی و امنیت افغانستان نیز مقرر شد تا اقداماتی صورت گیرد. برای چارچوب بندی اهدافی فارغ از امنیت، به نخستین گزارش بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) نگاهی می‌اندازیم. در این گزارش که در سال ۲۰۰۸ منتشر شده‌است، دموکراسی، مبارزه با تروریسم، مسئله مقابله با مواد مخدر و کشت خشخاش و مجموعه ای از پروژه‌های عمرانی از دیگر اهداف آمریکا در افغانستان به مرور زمان بود که در دستور کار قرار می‌گرفت. (۳)

بنابراین مسئله امنیت هدف اصلی ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شد و لذا دال اصلی پژوهش مقوله صلح و امنیت خواهد بود ولیکن برای تأمین امنیت، آمریکا یک سلسله مسائل دیگر را نیز عنوان کرد که در مجموع می‌توان آنها را در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی طبقه‌بندی کرد.
بررسی موارد فوق در یادداشت‌های روزهای آینده مورد واکاوی و بررسی قرار خواهد گرفت.

منابع

۱- US Government(2006), The National Security Strategy Of The United States Of America, Washington DC

۲- همان

۳- سرمفتش خاص برای بازسازی افغانستان (۲۰۰۸)، راپور سه‌ماهه به کنگره
کد مطلب: 93888
مرجع : مطالعات افغانستان
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل