بازگشت دوباره طالبان به خشونت‌طلبی

حفیظ الله زکی
نزدیک دو سال است که از آغاز گفتگوهای صلح آمریکا و طالبان می‌گذرد. این گفتگوها پس از یک و نیم سال به امضای توافقنامه میان آمریکا و طالبان منجر شد که امروزه به توافقنامه دوحه شهرت یافته‌است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۸ اسد ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۰۱
بازگشت دوباره طالبان به خشونت‌طلبی
نزدیک دو سال است که از آغاز گفتگوهای صلح آمریکا و طالبان می‌گذرد. این گفتگوها پس از یک و نیم سال به امضای توافقنامه میان آمریکا و طالبان منجر شد که امروزه به توافقنامه دوحه شهرت یافته‌است.
در توافقنامه موضوع خروج نیروهای خارجی، گفتگوهای بین الافغانی و تعهد طالبان بر قطع رابطه با جریان‌های تروریستی از جمله القاعده مورد توافق قرار گرفته‌است. قرار بود پس از ده روز از امضای توافقنامه، گفتگوهای بین الافغانی نیز آغاز شود؛ اما این پروسه به دلایل مختلف به تعویق افتاد.
مذاکره آمریکا با گروه طالبان، فرصت خوبی را برای این گروه فراهم کرد تا در جریان مذاکرات و استفاده از تکنیک‌های دیپلماتیک هم مشروعیت سیاسی‌اش را در عرصه بین‌المللی بالا ببرد و هم امتیازات لازم را از آمریکا نصیب شود. از این رو هیئت مذاکره کننده طالبان در قطر سعی می‌کردند با بزرگنمایی طالبان و برجسته سازی نقش این گروه در تحولات افغانستان، آمریکا و جامعه بین‌المللی را متقاعد کنند که بدون رضایت طالبان هیچ راه حلی در افغانستان به مؤفقیت نمی‌رسد.
طالبان به خوبی درک کرده بود که دولت ترامپ به دلایل انتخابات و شرایط داخلی آمریکا، مایل است که به جنگ افغانستان خاتمه داده شود و زمینه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان فراهم گردد. این گروه با استفاده از علاقه‌مندی آمریکا به ختم جنگ، خواهان بیشترین امتیاز از دولت آمریکا شده بود. گروه طالبان برای رسیدن به این امتیازات، از یک طرف قتل و کشتار را در افغانستان تشدید می‌کردند و به این صورت به آمریکا پیام می‌دادند که اگر به خواست این گروه توجه نشود، هیچ‌یک از مراکز نظامی و غیرنظامی خارجی در افغانستان مصئون نخواهند ماند.
به هر حال طالبان بهترین بهره را از مذاکره با آمریکا نصیب شد و آمریکا نیز برای راضی کردن این گروه به مذاکره و صلح، به خواست‌های آن گروه تن داد و این نیاز دوجانبه، بالاخره منجر به امضای توافقنامه گردید که اکنون بخش‌های از آن اجرایی شده‌است.
آغاز گفتگوهای بین الافغانی منوط به تحقق دو پیش شرط بود:
یک؛ آزادی ۵۰۰۰ زندانی طالبان در قبال آزادی ۱۰۰۰ زندانی نیروهای امنیتی.
دو؛ کاهش خشونت‌ها. طالبان؛ اما کاهش خشونت‌ها را قبل از شروع مذاکرات منطقی نمی‌دانند. آنها می‌گویند که در مورد کاهش خشونت‌ها و آتش‌بس باید در جریان مذاکرات بحث شود.
درمورد آزادی زندانیان اگرچه پیشرفت‌های خوبی صورت گرفته‌است، اما مرحله پایانی این پروسه با مشکلات و چالش‌هایی همراه گردیده‌است. آزادی نزدیک به ششصد تن از کسانی که به گفته حکومت افغانستان متهم به ارتکاب جرایم سنگین می‌باشند، با موانع حقوقی و قانونی روبرو شده‌است. طالبان باید لیست بدیل ارایه کنند؛ اما این گروه تأکید می‌کنند که روی همان لیست توافق شده و باید همان افراد بدون تعلل آزاد شوند. این گروه حکومت افغانستان را به ایجاد مانع در راه صلح متهم می‌سازد.
با توجه به رجز خوانی‌های طالبان درمورد صلح، انتظار می‌رفت که رهبر طالبان در پیام خود روی چند اصل تکیه می‌کرد:
۱. راهکار جدیدی برای بیرون از بن‌بست آزادی زندانیان ارایه می‌کرد.
۲. به منظور فراهم سازی زمینه گفتگو و تسهیل این روند از طالبان می‌خواست که خشونت‌ها را کاهش دهند.
۳. به منظور نشان دادن این که طالبان امروز، طالبان دهه نود میلادی نیست؛ باید ادبیات سیاسی خود را تغییر می‌داد و از زاویه جدیدتر به وضعیت فعلی و آینده افغانستان می‌پرداخت.
۴. نسبت به حفاظت جان افراد غیرنظامی و مصئونیت زنان و کودکان، دستور روشن و قاطع صادر می‌کرد.
رهبر طالبان تنها در بخش‌هایی که مربوط کشورهای خارجی می‌شود، از ادبیات نرم و دیپلماتیک استفاده کرده‌است که خود یک نوع تاکتیک سیاسی برای جلب توجه بین‌المللی به سوی طالبان است؛ اما نسبت به مردم افغانستان هیچ انعطافی مشاهده نمی‌شود، حتی دستور آتش‌بس روزهای عید را نیز از مردم دریغ داشته‌است.
۵. هرچند طالبان هیچگاه از خشونت دست نکشیده بود تا آهنگ برگشت به سوی خشونت معنا پیدا کند؛ اما با توجه به خواست بین‌المللی مبنی بر کاهش خشونت‌ها، انتظار می‌رفت که این گروه پیش از آغاز گفتگوها خشونت‌ها را کاهش دهند. ولی پیام رهبری طالبان و ادبیات غیر منعطف آن بیانگر آن است که این گروه به دوام و افزایش خشونت‌ها بیشتر تمایل دارند تا به کاهش خشونت‌ها. روند گروگانگیری، اخاذی از موترها در مسیر شاهراه‌ها و آزار واذیت مسافران و موتروانان و دستور ثبت تمامی مؤسسات خصوصی، دولتی، داخلی و خارجی از تاکتیک‌هایی اند که نشان می‌دهد، این گروه نه به صلح و پایان جنگ که به تعمیق و گسترش خشونت‌ها در ابعاد مختلف می‌اندیشند.
کد مطلب: 93580
مرجع : افغانستان‌ما
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل