جولان جهانی کرونا؛ تهدیدها و فرصت‌ها

​جولان جهانی ویروس کرونا و وسیع‌تر شدن دامنه شیوع بیماری کووید-۱۹، فراتر از بحرانی بهداشتی، هر یک از کشورهای جهان را در ابعاد گوناگون درگیر کرده‌است. این شرایط جدید، ضمن ایجاد مشکلات و آسیب‌های فراوان اقتصادی، اجتماعی، روانی و … برای کشورهای مختلف جهان، باعث شکل گرفتن برخی فرصت‌ها نیز شده‌است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۵ سرطان ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۴۸
جولان جهانی کرونا؛ تهدیدها و فرصت‌ها
بارزترین تبعات شیوع جهانی ویروس کرونا، بدون تردید تبعات اقتصادی ویرانگر ناشی از آن است. اخبار، گزارش‌ها و تحلیل‌های فراوانی از سوی رسانه‌ها و مراکز مطالعاتی و تحقیقاتی گوناگون جهان در این باره اعلام و منتشر شده‌است. افزایش شدید نرخ بیکاری به دلیل تعطیلی یا نیمه تعطیل شدن بسیاری از صنایع عظیم و مراکز تجاری و اقتصادی جهان، ایجاد اختلال شدید در روند تولید، قرنطینه‌های طولانی مدت و خانه نشینی مردمی که ناگزیر به تعطیل کردن مشاغل و ماندن در خانه شدند، کاهش درآمدها، کاهش سفرها و سقوط ناگهانی صنعت پردرآمد حمل و نقل و گردشگری، هتل داری و … تنها گوشه‌هایی از تبعات اقتصادی بی شمار ناشی از جولان جهانی ویروس کرونا و شیوع بیماری مرگبار کووید-۱۹ است.

نرخ بالا و روند رو به رشد ابتلا و مرگ و میر

شیوع بیماری، خود به تنهایی، یکی دیگر بزرگترین آسیب‌هایی است که ویروس کرونا بر پیکر جامعه جهانی وارد کرده‌است. تا کنون، بیش از ۱۳ میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا شده و نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر هم جان خود را از دست داده‌اند. این آمکار تکان دهنده و البته رو به رشد، ضربه ای کاری بر پیکر آسیب‌پذیر جمعیت جهان به‌شمار می‌رود، ضربه ای که هنوز از حرکت بازنایستاده و لحظه به لحظه قربانی‌های بیشتری می‌گیرد و این روند مرگبار، تا زمان کشف واکسن مؤثر و توزیع انبوه آن در جهان ادامه خواهد یافت؛ واکسنی که به گفته کارشناسان حوزه پزشکی، ممکن است حتی تا یکسال آینده هم کشف نشود.

حتی در صورت کشف واکسن، به دلیل عطش بالای ملت‌های جهان برای تهیه آن، این نگرانی جدی وجود دارد که توزیع آن دستخوش بی عدالتی‌ها و بازار سیاه و انحصارطلبی قدرتهای سودجو شود.

سایه سیاه کرونا بر نظام آموزشی

تعطیلی مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و آموزشی برای مدت نسبتاً طولانی و آماده نبودن زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری لازم در بسیاری از جوامع برای راه اندازی آموزش مجازی یا همان آموزش از راه دور، آسیب‌های بسیار جدی به امر آموزش در سراسر جهان به عنوان یکی از اساسی‌ترین نیازهای جامعه جهانی وارد کرده‌است.

در برخی موارد نیز این مسئله باعث سرگردانی صدها هزار دانشجو شده‌است؛ نمونه بارز آن تصمیم اخیر دولت دونالد ترامپ برای اخراج صدها هزار دانشجوی خارجی از آمریکا به بهانه راه اندازی سامانه آموزش مجازی است.

زنان آسیب پذیرتر از مردان

در این میان اما زنان در معرض تهدیدهای بیشتری قرار گرفته‌اند. زنان علاوه بر تحمل همه مواردی که در بالا ذکر شده، در موارد متعدد در جوامع مختلف از جمله جوامع غربی در معرض خطر افزایش خشونت‌های خانگی قرار گرفته‌اند.

سازمان عفو بین‌الملل پیشتر اعلام کرد گسترش بیماری همه‌گیر و افزایش محدودیت‌های کرونایی باعث افزایش خشونت علیه زنان در اروپا شده‌است؛ به طوری که تماس‌های اضطراری اعلام خشونت در این منطقه شاهد افزایش ۶۰ درصدی بوده‌است.

این پدیده به حدی فراگیر شده‌است که «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل به‌شدت از آن انتقاد کرد و از تمامی دولت‌ها خواست برای جلوگیری از گسترش آن اقدام کنند؛ وی همچنین گفت: زنان در حال حاضر از اثرات مهلک تعطیلیها و قرنطینه رنج می‌برند؛ اگرچه این محدودیت‌ها ضروری هستند، اما آن‌ها خطر خشونت نسبت به زنان گرفتار در دام همسران بد رفتار را افزایش می‌دهند.

فرصت‌های ناشی از شیوع کرونا

شیوع کرونا اگرچه آسیب‌های فراوان در زمینه‌های گوناگون برای جامعه بشری به دنبال داشته، اما در برخی موارد باعث شکل گرفتن فرصت‌هایی شده‌است.

تجربه موفق دورکاری در بسیاری از مشاغل، شاید یکی از فرصت‌هایی باشد که با شیوع این بیماری، ایجاد شد. دورکاری گرچه پیش تر نیز در برخی مشاغل کم و بیش رایج بود، اما این بار به شکل جدی تر تجربه شد و در بسیاری موارد، تجربه‌های موفق در این زمینه کسب شد که می‌تواند بعد از رفع کاستی و نقص‌ها، تبدیل به یکی از تغییرات جدی و مفید در جوامع مختلف باشد؛ تغییری که در صورت اجرای بهینه و گسترده‌تر شدن دامنه آن، دست کم می‌تواند صرفه جویی‌هایی خوب اقتصادی به دنبال داشته باشد.

مجالی برای اثبات دوباره نقش و توانمندی بی بدیل زنان

زنان اگرچه در برخی زمینه‌ها، آسیب پذیرتر از مردها در برابر شیوع کرونا ظاهر شدند، اما فرصت‌هایی نیز ایجاد شد تا توانمندی و نقش بی بدین زنان در عرصه مدیریت و مدیریت بحران، از مدیریت خانه گرفته تا مدیریت کشورها، بیش از پیش ظهور و بروز پیدا کند و به اثبات برسد.

لزوم بررسی نقش زنان به عنوان سرمایه اجتماعی، همراه با فهم میانگینی از مدیریت نوین زنانه آنها در خانه و جامعه، و در نگاهی عمیق‌تر، پیامدهای گسترش این بیماری در حوزه زنان بیش از پیش آشکار شده‌است.

از مصادیق مهارت‌ها و تلاش‌های شغلی زنان در بحران کرونا می‌توان به فعالیت‌های غیرقابل انکار و ایثارگرانه کادر درمانی، زنان شاغل در کادر آموزشی و همچنین بانوانی که با استفاده از ظرفیت فعال خود، به صورت خودجوش و در بسیاری از موارد با کمترین امکانات، مبادرت به خدمات اجتماعی کرده‌اند، اشاره کرد؛ بر اساس اطلاعات صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) زنان ۷۰ درصد از نیروی کار بهداشت را تشکیل می‌دهند؛ همچنین براساس آمار سازمان بین‌المللی کار، در سطح جهان، زنان ۷۶ درصد از کل ساعات مراقبت‌های بدون حقوق یا با حداقل حقوق را انجام می‌دهند.

از آنجا که نقش آفرینی مؤثر زنان در بحبوحه بحران کرونا در سلامت خانواده و جامعه انکارناپذیر است، در نگاه نخست، نقش مادری به عنوان یکی از مهم‌ترین، سازنده‌ترین و ارزشمندترین نقش‌های زنان حائز اهمیت است، زنانی که مسئولیت پرورشی و تربیتی جامعه را بر عهده دارند؛ مهارت در ایجاد نگرش‌های مثبت و توانمند در خانواده و جامعه، ایجاد آرامش روانی و فراهم نمودن محیطی برای همزیستی مسالمت‌آمیز همه و همه از تلاش‌های زنان به‌شمار می‌روند که به اقتضای شرایط می‌خواهند سهم خود در مهار این بحران را هم به خوبی انجام دهند.

حاکمان زن، موفق در مدیریت و مهار شیوع کرونا

فراتر از تأثیر عملکرد زنان در حوزه مدیریت خانواده و فعالیت‌های اجتماعی، نقش ارزشمند این قشر در حوزه مدیریت کلان در دوران شیوع کرونا تا جایی پیش رفت که روزنامه انگلیسی گاردین پیشتر در مقاله‌ای با اشاره به موفقیت نسبی زنان حاکم بر برخی از کشورهای کرونازده نوشت که این زنان نشان دادند که قدرت، قاطعیت، احساس و عواطف مکمل یکدیگر و لازمه یک حکمرانی صحیح هستند.

گاردین با اشاره به عملکرد سرانی همچون «جاسیندا آردن» نخست‌وزیر ۳۹ ساله نیوزلند که با پخش زنده ویدئوهایی در فضای مجازی از مردم می‌خواهد تا در خانه بمانند و جان دیگران را نجات دهند یا «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان که ویدئوی توضیحات وی در مورد کنترل شیوع ویروس کرونا میلیون‌ها بار در فضای مجازی دید شده و همچنین «مت فردریکسن» و «ارنا ولبرگ» نخست وزیران دانمارک و نروژ که توانسته‌اند با قاطعیت مرزها را بسته و اماکن عمومی را برای کاهش شیوع کرونا تعطیل کنند، نوشت: بسیاری از کشورها مانند ویتنام، چک، یونان و استرالیا که مردان در راسشان هستند به خوبی عمل کرده‌اند.

واکاوی و تحلیل هر چه عمیق‌تر از پیامدهای منفی کرونا بر جامعه زنان از یک سو و بررسی توانمندی‌ها و ظرفیت‌های این قشر کلیدی در جوامع مختلف، گواه روشنی از تأثیر و نقش بی بدیل زنان در گذر از بحران کرونا می‌باشد؛ بحران جدی که فراتر از راهکارهای علمی، سیاسی و اقتصادی، نیازمند فداکاری، نوع دوستی و مشارکت صمیمانه ای‌ست که درجه عالی آن در جنس زن یافت می‌شود.

تحرک بیشتر در علم پزشکی

تحرک بیشتر در علم پزشکی برای کشف سریع واکسن کووید-۱۹ را نیز شاید بتوان یکی از فرصت‌های اجباری ناشی از شیوع ویروس کرونا برشمرد.

این روزها رقابتی مؤثر و سازنده میان مراکز تحقیقاتی و علمی و کشورهای مختلف برای کشف سریع‌ترین واکسن مؤثر برای این بیماری به راه افتاده‌است؛ رقابتی که می‌تواند موجب جهش و پیشرفت‌های بیشتر در حوزه علم پزشکی و دارویی باشد.

تقویت حس نیاز جامعه بشری به افزایش همکاری و دوستی میان ملت‌ها

اینکه ویروس کرونا در گسترش قلمروی خود در جهان، بدون توجه به قدرت اقتصادی و نظامی کشورها، حتی در پیشرفته‌ترین جوامع به آسانی جولان داد و به عنوان مثال، آمریکا را به عنوان مدعی‌ترین قدرت جهانی در حوزه‌های گوناگون، در زمانی اندک به زانو درآورد به گونه ای که این کشور اکنون با فاصله زیادی از دیگر کشورهای درگیر کرونا، در جایگاه نخست میزان شیوع و مرگ و میر ناشی از این بیماری قرار دارد، حکایت از این مهم دارد که کشورها و جوامع جهانی، هرقدر هم که قدرتمند باشند، در بسیاری از زمینه‌ها به شدت آسیب پذیرند و مقابله با این آسیب‌پذیری، راهی جز تقویت همکاری سازنده و دوستی بین کشورها، دولت‌ها و جوامع وجود ندارد.

شیوع کرونا ثابت کرد که هر تهدیدی که در گوشه ای از جهان ایجاد می‌شود، تهدیدی برای همه جهان است و مقابله با آن، تعامل سازنده و همکاری مؤثر و بدور از برتری جویی و یکجانبه گرایی میان ملت‌ها را می‌طلبد.
کد مطلب: 93417
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل