نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » خبر » سیاسی و امنیتی

خروج آمریکا از افغانستان در خدمت پیروزی ترامپ در انتخابات / بولتون: ترامپ خلیل‌زاد را کلاهبردار می‌دانست

۵ سرطان ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۵۷

مشاور سابق اداره امنیت ملی آمریکا در کتابی بعنوان «اتاق حواث»، آمریکا را در جنگ افغانستان شکست خورده عنوان کرده و از سیاست‌های «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری کشورش بشدت انتقاد کرده‌است.

به گزارش پیام آفتاب، کتاب جان بولتون با عنوان «اتاق حوادث» که در ۵۷۰ صفحه و ۱۵ فصل با وجود تلاش دونالد ترامپ برای جلوگیری از نشر آن، منتشر شد، در افغانستان به موضوع داغ رسانه‌ای مبدل شده‌است.



بولتون در این کتاب گفته‌است: «ما در ساعت ۲ بعد از ظهر ۸ نوامبر ۲۰۱۸ با حضور مایک پنس، جیمز ماتیس، جوزف دانفورد و مایک پمپئو به همراه چلی کوتز هاستل و خود من و عده‌ای دیگر در نشستی حاضر شدیم. پمپئو شروع کننده نشست بود اما ترامپ سریعاً مداخله کرد و گفت، ما داریم شکست می‌خوریم و آنها می‌دانند که دارند ما را شکست می‌دهند».



خبرگزاری «اسپوتنیک» نیز در این رابطه می‌نویسد: پمپئو در نشستی دربارهٔ افغانستان تلاش کرد که وضعیت را برای ترامپ تشریح کند اما ترامپ در ادامه گفت: «راهبرد من به معنی آنچه که ژنرال‌هایم در سال ۲۰۱۷ مرا متقاعد کردند اشتباه بوده‌است. من آن چیزی را که می‌خواستم به آن نرسیدیم. ما همه چیز را از دست داده‌ایم و این یک شکست تمام عیار و تلف شدن و یک شرمساری است. من متنفرم از اینکه دربارهٔ این تلفات سخن بگویم».



هنگامی که ژنرال ماتیس دربارهٔ تهدید داعش در افغانستان صحبت کرد، ترامپ گفت: «بگذارید روسیه به آن بپردازد. ما هفت هزار مایل فاصله داریم اما همچنان هدف هستیم و آنها به سواحل ما خواهند آمد. این چیزی است که همه آنها می‌گویند».



«فهیم صدیقی» آگاه مسائل سیاسی افغانستان دیروز چهارشنبه به طلوع نیوز در این باره گفت که براساس نوشته جان بولتون، دونالد ترامپ به منافع سیاسی که آمریکا برای خود تعبیر و تفسیر کرده باور دارد و سعی می‌کند در هرجا که تهدیدی برای آمریکا باشد، نظامیان آمریکایی را برای منافع آمریکا به آنجا بفرستد. اما ترامپ به این دیدگاه هم بسنده نمی‌کند چون برای او این مهم است که آمریکا به قدرت درجه یک اقتصادی مبدل شود و موضوعات سیاسی و نظامی را بی‌اهمیت می‌پندارد.



«عارف یعقوبی»، روزنامه‌نگار نیز دربارهٔ این کتاب جنجالی نوشته‌است که دو فصل این کتاب به بحث افغانستان اختصاص یافته و گزارشی بسیار منفی از رفتار و چگونگی مدیریت ترامپ در کاخ سفید ارائه می‌کند. وی به نقل کتاب بولتون می‌گوید: «ترامپ در تصمیم‌گیری‌هایش احساساتی عمل می‌کند، ثبات فکری ندارد، اطلاعاتش دربارهٔ مسائل کلان سیاسی بسیار اندک است و در کاخ سفید تحت ریاست جمهوری او بی‌نظمی و هرج و مرج بسیار حاکم است».



یعقوبی همچنین نقل می‌کند که «ترامپ از افغانستان از تاریخ، ساختار سیاسی و تحولات مهم جامعه این کشور شناخت کافی ندارد و برخی موضوعات خنده داراست. بطور مثال دونالد ترامپ، در نشست‌های که دربارهٔ افغانستان برگزار می‌شد، متوجه نبود که رئیس‌جمهور فعلی افغانستان محمد اشرف غنی است، نه حامد کرزی. در حالی که دوره کرزی پایان یافته‌است. با این وجود بارها در کاخ سفید، در نشست‌های مهم که دربارهٔ افغانستان برگزار شده، محمد اشرف غنی رئیس‌جمهور فعلی افغانستان را با حامد کرزی رئیس‌جمهور پیشین این کشور اشتباه گرفته‌است. چون بولتون می‌گوید که تکرار این اشتباه در نشست‌های مختلف سبب سوء تفاهم و کج‌بحثی بین شخص رئیس‌جمهور و دیگر مقامات ارشد دولت دربارهٔ افغانستان شده‌است».



یعقوبی می‌افزاید: «دونالد ترامپ به این گمان بوده‌است که ژنرال جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا می‌تواند طالبان را در افغانستان شکست بدهد. اما به مرور زمان می‌بیند که وضعیت در افغانستان متفاوت است. جنگ با طالبان به خوبی پیش نمی‌رود. ترامپ از ژنرال‌های نظامی و مسئولان مربوطه می‌خواهد که طرح خروج کامل از افغانستان را ترتیب دهند».



به نظر یعقوبی، ترامپ در این باره دو دلیل عمده داشته‌است: نخست، به دلیل وعده انتخاباتی خودش در جریان مبارزات سال ۲۰۱۶ بود که گفته بود سربازان آمریکایی را به خانه برمی‌گرداند و به جنگ‌های طولانی و پرهزینه آمریکا در عراق و افغانستان پایان می‌دهد و به همین دلیل بود که تأکید می‌کرده که پایگاه مردمی او می‌خواهد آمریکا از افغانستان خارج شود. اگر این وعده انتخاباتی عملی نشود، رای‌دهندگان ممکن است دوباره در انتخابات دور دوم ریاست جمهوری به او رای ندهند.



وی ادامه داد: «دوما اینکه، فساد مالی در افغانستان ترامپ را عصبانی کرده بود و تأکید داشت مقام‌های ارشد دولت افغانستان و چهره‌های کلیدی حکومتی در این کشور به فساد مالی گرفتارند، از پولی که مالیات دهندگان آمریکایی پرداخت می‌کنند، می‌دزدند و خوش می‌گذرانند. این مسئله برای مردم عادی آمریکا بسیار سنگین و آزاردهنده است. به همین دلیل می‌گوید هر چه زودتر تمام سربازان آمریکایی از افغانستان خارج شوند زیرا ماندن در افغانستان به معنای ریختن پول بیشتر به جیب افراد فاسد و دزدان سازمان یافته در این کشور است».



به اعقتاد این روزنامه‌نگار، «هر چند برخی ژنرال‌ها و مشاوران ارشد او تلاش می‌کردند وی را برای ماندن در افغانستان متقاعد کنند و به وی بگویند که در صورت راهبرد بهتر نظامی در افغانستان کارکنند، امکان پیروزی در جنگ با طالبان وجود دارد و حضور نظامی آمریکا هر چند اندک می‌تواند از سقوط دولت افغانستان جلوگیری کند. با این وجود ترامپ همچنان تأکید داشته‌است که هزینه‌های مالی جنگ در افغانستان برای مردم آمریکا بسیار خسته کننده شده و آنها از حیف و میل پول مالیات دهندگان در افغانستان به شدت ناراحت هستند».



بولتون دربارهٔ بخش «طالبان» این کتاب حتی در صفحه اجتماعی خود نوشته‌است: «ترامپ در مورد جنگ افغانستان و مسائل دیگر دارای یک فکر منظم، طرح مشخص و محاسبه دقیق و معنادار نیست. در تمام موارد دربارهٔ چگونگی مذاکره با طالبان و جنگ افغانستان یک چیز در مرکز توجه او قرار داشته‌است: انتخابات داخلی آمریکا. در واقع او بیشتر تلاش داشته تا پیش از انتخابات دوره دوم ریاست جمهوری آمریکا، تعداد سربازان آمریکایی در افغانستان را حتی به صفر برساند».



در بخشی دیگری از این کتاب بولتون آمده‌است: «وی بارها این را به ژنرال‌ها و مسئولان نظامی پیشنهاد کرده و از آنها پرسیده‌است که کدام راهبرد در مورد افغانستان که مشخصا به نفع اوست؟. برهمین اساس، موضوع مذاکره با طالبان مطرح شده‌است. ترامپ از آنها خواسته‌است که به توافقی دست یابند که در چشم هواداران انتخاباتی او قابل پسند باشد. چون در واقع، برای او هیچ چیز دیگر اهمیت چندانی نداشته‌است و به همین دلیل می‌گوید که با طالبان مذاکره می‌کند، اما اگر طالبان بخواهد برای منافع آمریکا خطری ایجاد کند، تمام افغانستان را با بمب هزار تکه خواهد کرد. وقتی ژنرالان نظامی برایش تشریح می‌کنند که این یک مسئله بسیار پیچیده‌است، خُلق ترامپ تنگ می‌شود شروع می‌کند به پراکنده‌گویی و طرح سوال‌های مضحک و بی‌مورد».



اما یعقوبی در این باره چنین می‌گوید: «هرچند ترامپ زلمی خلیلزاد را یک کلاهبردار و شیاد فکر می‌دانسته اما دربارهٔ مذاکره مستقیم با طالبان پیشنهادهای وی را می‌پذیرد. چون خلیل‌زاد به مقام‌های ارشد آمریکایی گفته بود که برخی عناصر و چهره‌های مهم طالبان با او در تماس‌اند و می‌خواهند با آمریکایی‌ها مستقیماً گفت‌وگو کنند. وقتی مراحل گفت‌وگوی مستقیم با طالبان شدت می‌یابد و جدی می‌شود، برخی چهره‌ها در وزارت خارجه و وزارت دفاع آمریکا نگران پیامد این گفت‌وگوها می‌شوند، در مورد نتایج آن برای آینده آمریکا و دست‌آوردهای چندین ساله آمریکا در افغانستان، از خلیل‌زاد جویای اطلاعات می‌شوند، اما خلیل‌زاد به ترامپ و مایک پمپئو شکایت می‌کند که او در مذاکره مستقیم با طالبان به پیشرفت‌های قابل ملاحظه رسیده اما برخی افراد در نهادهای دولتی آمریکا در کارهای او مداخله می‌کنند».



«بعد از این بود که ترامپ از همه می‌خواهد در کار خلیل‌زاد مداخله نکنند. به بیان دیگر اینکه زلمی خلیل‌زاد در مذاکرات با طالبان صلاحیت بسیار مهم داشته و مستقیم با شخص ترامپ در تماس بوده به این دلیل بوده که برای ترامپ چنین وانمود کرده که می‌تواند با طالبان کنار بیاید به شرطی که هیچ‌کس از او نپرسد با چه قیمتی. هرچند ترامپ شخصاً دربارهٔ خلیل‌زاد نظر منفی داشته و در جایی گفته‌است: زلمی خلیل‌زاد یک شیاد و کلاهبردار است، اما ما برای این کار (مذاکره با طالبان) به یک شیاد و کلاهبردار نیاز داریم».



به اعتقاد یعقوبی، «هرچند پیش از این نیز رسانه‌های غربی و نهادهای خارجی شکست آمریکا را در جنگ افغانستان اعلام کرده بودند اما این نخستین بار است که یک مقام بلندپایه سابق کاخ سفید به صراحت به نقل از رئیس‌جمهوری دربارهٔ شکست آمریکا در افغانستان می‌نویسد. مثلاً تارنمای خبری «واشینگتن اگزمینر» در ۲۲ دلو/بهمن ۱۳۹۸ نوشته بود که آمریکا در افغانستان همچون حیوان چهارپایی است که در یک «گردونه» (چرخ گردان) برای رسیدن به «هیچ» می‌دود و همچنان به اشغال نظامی «شکست خورده» خود در خاک افغانستان ادامه می‌دهد».



این رسانه آمریکایی در ادامه انتقاد از حضور نظامی آمریکا در خاک افغانستان نوشت: «درحالی که آمریکا و زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه آن در دوحه قطر سرگرم مذاکره با گروه طالبان است، هنوز آتش‌بسی بین این گروه با نیروهای دولتی و خارجی حاضر در افغانستان صورت نگرفته و همچنان شاهد تلفات نظامیان آمریکایی هستیم».



به گفته یعقوبی، حتی «اندرو مک‌کارتی» عضو ارشد مؤسسه آمریکایی «نشنال ریویو» نیز در اسد/مردادماه سال ۱۳۹۸ در یادداشتی تأکید کرد که «صرفنظر از چندوچون مذاکرات و دیپلماسی منجر به خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، جنگ‌ها یا با پیروزی همراهند یا با شکست و اکنون که آمریکا برای خروج و طالبان برای حکومت آماده می‌شود، این معنایی جز شکست آمریکا در افغانستان ندارد».