سرانجام آمریکا و طالبان؛ توافقی شکننده در سایه سنگین پاکستان

هنوز مشخص نشده که طالبان و آمریکا روی چه مواردی توافق کرده‌اند، اما واضح است این توافقات می‌توانند بسیار زود بشکنند.
تاریخ انتشار : شنبه ۲۸ جدی ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۲۵
سرانجام آمریکا و طالبان؛ توافقی شکننده در سایه سنگین پاکستان
پس از آن‌که وزیر خارجهٔ پاکستان، در یک پیام تصویری، از پیشرفتِ گفت‌وگوهای صلح میان آمریکا ـ طالبان خبر داد و گفت که طالبان با کاهش خشونت‌ها توافق کرده‌اند؛ سخنگوی طالبان در قطر نیز در یک رشته‌توییت نوشت که دو طرف روی امضای توافق‌نامهٔ صلح به تفاهم رسیده‌اند و در این شب و روزها روی تشریفات و زمانِ مراسمِ امضای توافق‌نامه بحث جریان دارد. به نظر می‌رسد که طالبان و پاکستان روی صلحِ طالبان با آمریکا به توافقاتی نزدیک شده‌اند و اظهارات وزیر خارجهٔ پاکستان نشان می‌دهد که بدون پاکستان، صلح در افغانستان حتی با یک گروه هم به نتیجه نمی‌رسد. ممکن است آمریکا در برابر این توافق پاکستان، جورآمدهایی با آن کشور داشته باشد که اکنون مجال طرحِ آن نیست.

هنوز مشخص نشده که طالبان و آمریکا روی چه مواردی توافق کرده‌اند، اما واضح است این توافقات می‌توانند بسیار زود بشکنند؛ زیرا طرف‌های آمریکا و طالبان و حتی پاکستان به گونه‌ای پیشامد دارند که یکی به طرفِ دیگری قابل اعتماد نیستند و نیز بازی‌ که در افغانستان جریان دارد، احتمالِ شکنندگیِ توافقات میان طالبان و آمریکا را در صورتی که رسماً اعلام هم شود، تذکر می‌دهد.

طالبان در گذشته نشان داده‌اند که شکنندهٔ توافقاتِ صلح اند و هیچ مذاکره‌ای با این گروه در بیست‌وشش سال عمرِ آن به نتیجه نرسیده و در در دقیقهٔ ۹۰ بارها توافقات در سر میز اعلان خبری آن، شکسته و برهم خورده‌است. اکنون تجربهٔ صلح طالبان با آمریکا نیز همین است. نه ساختار طالبان تغییر کرده و نه هم تفاوتی در موقعیتِ بازی در افغانستان به‌وجود آمده‌است در عین حال، تجربهٔ آمریکا در سال‌های اخیر با کشورهای مختلفِ رقیبِ آن کشور نشان می‌دهد که توافقاتِ آن شکننده است. تجربهٔ توقف مذاکره با طالبان هم برای دوبار در مدت اخیر، نشان‌دهندهٔ این واقعیت است. ممکن است که بار دیگر هم هر دو طرف روی دلیلی توافقاتِ احتمالی‌شان را بشکنند؛ مگر این‌که پاکستان و امریکایی‌ها به توافقاتی رسیده باشند و هندوستان و ایران نیز در این توافقات و صحنه به نحوی حضور داشته باشند که ما شاهد تفاوتی در تصمیم‌گیری طالبان و آمریکا باشیم تا حداقل توافق طالبان و آمریکا در افغانستان به نتیجه برسد.

اکنون بحث وارد شدن به مرحلهٔ گفت‌وگوهای میان‌افغانی مطرح است که معلوم نیست چه زمانی آغاز خواهد شد و چگونه به نتیجه خواهد رسید؛ اما قصه هرچه که باشد، آمریکا در یک تجربهٔ تاریخیِ ناشی از ادامهٔ هژمون در منطقه یا سیاست انزوا قرار دارد. این وضعیت صلحِ افغانستان را به‌شدت متحول می‌سازد. همان‌طور که نمی‌شود به‌سادگی حکم کرد که آمریکا می‌رود یا می‌ماند یا هم این‌که دوران منزوی کردنِ خودش را از آسیا روی دست گرفته‌است یا خیر، نمی‌توانیم روی نتایج توافقاتِ احتمالیِ طالبان و آمریکا به قاطعیت سخن بگوییم؛ اما این را می‌شود مطرح کرد که شاید گفت‌وگوهای آمریکا و طالبان به نتایجی برسد و توافقاتی رسماً حاصل شود، ولی این توافقات به صلح در افغانستان منجر نخواهد شد؛ زیرا تا کنون هیچ قدمی برای صلح در افغانستان در این گفت‌وگوها برداشته نشده‌است، جز این‌که طالبان زنده‌تر و برازنده‌تر شده‌اند تا این حد که طرفِ آمریکا واقع شوند.

بنابراین باید آمریکا، طالبان و نهادهای مردمی و سیاسی داخلی و در کُل نظام موجود، روی اصلِ مسألهٔ صلح برای افغانستان متمرکز شوند و باید به صلح نزدیک شوند، نه به یک توافقِ بدون صلح در افغانستان. ما جز این انتظار بعید چارهٔ دیگری نداریم.
منبع: ماندگار
کد مطلب: 91791
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل