نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » خبر » سیاسی و امنیتی

مجلس نمایندگان همچنان بلاتکلیف

۱۹ جوزا ۱۳۹۸ ساعت ۸:۱۸

پارلمان به عنوان مظهر اقتدار و صلابت ملت افغانستان بخشی از نظام موجود است که می‌طلبد تا اختلافات داخلی خود را به هر روش ممکن حل نمایند و در قبال سرنوشت کلان ملی مسئولانه عمل نمایند؛ زیرا با موجودیت همین نظام و چتر دموکراسی است که نمایندگان مردم به مجلس راه یافتند و اساساً مجلسی موجود است که آنان توانستند وارد آن شوند.

نزدیک به یک ماه از افتتاح دور هفدهم مجلس نمایندگان سپری می‌شود؛ اما اعضای این مجلس هنوز نتوانستند رئیس مجلس را انتخاب کنند. در اواخر ماه ثور سال جاری رقابت تنگاتنگ میان میر رحمن رحمانی و کمال ناصر اصولی بر سر کسب کرسی ریاست مجلس به جریان افتاد که نامزد برنده باید ۱۲۴ رأی را تصاحب می‌شد تا به عنوان رئیس بر کرسی ریاست تکیه می‌زد که میر رحمن رحمانی با کسب ۱۲۳ رأی در مقابل ۵۵ رأی آقای اصولی از سوی هیئت اداری مجلس برنده اعلان شد که در پی آن، طرفداران کمال ناصر اصولی این نتیجه را به دلیل تکمیل نبودن ۱۲۴ رأی کامل نپذیرفت و در نهایت کشاکش میان اعضای مجلس، منجر به درگیری لفظی و فیزیکی گردید که حتی فحش‌های ناموسی به نشانی همدیگر حواله کردند در این انتخابات ۵۳ رأی باطل و ۱۳ رأی سفید اعلان شد. به این ترتیب سه رأی دیگر مفقود بود که در نتیجه بازشماری آراء یک کاغذ سفید از صندوق رأی‌گیری بیرون آمد و آراء مفقود شده به دو رأی تقلیل یافت.

در فرجام پیشرفت‌ها در زمینه رفع اختلافات بر سر نتیجه انتخابات ریاست مجلس، قرار شد که سرنوشت یکی از برگه‌های رأی دهی را که قبلاً باطل شده بود روشن کنند؛ اما این کار تا هنوز انجام نشده‌است قرار بود که سرنوشت این برگه رأی دوباره به رأی‌گیری گذاشته شود اما رحمانی خود را برنده ریاست مجلس می‌داند و با رأی‌گیری بر سر این برگه مخالف است. برخی از هواداران آقای رحمانی با تصمیم رأی‌گیری در این باره اعلان موافقت کرده‌اند اما با طرفداران اصولی هنوز روی روش رأی‌گیری به توافق نرسیده‌اند اصولی و طرفداران اش خواستار رأی‌گیری علنی هستند و اما مخالفان او می‌گویند که این رأی‌گیری باید سری انجام شود هرچند نفس این رأی‌گیری در اصول وظایف داخلی مجلس جایی ندارد. البته برگه رأی دهی که قرار است بر سر آن رأی‌گیری انجام شود قبلاً باطل اعلام شده بود این برگه که به نفع میر رحمن رحمانی استفاده شده‌است دارای یک «نقطه» اضافی است که شماری از نمایندگان حاضر نیستند آن را در جمع آراء صحیح به حساب آورند.

این در حالی است که مجلس نمایندگان به عنوان یک نهاد تقنینی و نظارتی، از آدرس مردم افغانستان دموکراسی نمایندگی را به صورت غیر مستقیم تمثیل می‌کنند. مجلس نمایندگان به عنوان یک نهاد مردمی که تکمیل کننده نظام دموکراسی است و در کنار قوهٔ مجریه و قضائیه بخش انفکاک ناپذیر دولت به حساب می‌آید دارای کار ویژه‌های سرنوشت ساز است که از این طریق می-توانند از تک قطبی شدن قدرت در برابر رئیس‌جمهور و قوه مقننه جلوگیری کند. با این حال اختلافات داخلی میان اعضای مجلس می‌تواند سبب کار شکنی‌های تقنینی و نظارتی شود که روند تسریع قانون گذاری و نظارت را به کندی مواجه سازد.

در شرایط حساس کنونی که پروسه صلح میان دولت افغانستان و طالبان در حادترین شرایط قرار دارد پارلمان افغانستان به عنوان سکوی نمایندگی مردمی، می‌تواند موضعگیری‌های تأثیر گذاری در حمایت از نظام داشته باشد. اعضای این مجلس که با آراء مستقیم مردم به مجلس راه یافته‌اند باید در عوض اختلافات داخلی دیدگاه شان را در سطح کلان تصمیم‌گیری سیاسی متمرکز سازد و از سکوی پارلمان که صدای شان به گوش میلیون‌ها نفر در داخل و خارج می‌رسد وضعیت نا بسامان حاکم بر پروسه صلح را فریاد بکشند و ملت افغانستان را منسجم سازند تا در قبال این گفتگوهای سرنوشت ساز که آینده افغانستان را رقم می‌زند مسئولانه از نظام حمایت کنند.

بسیج افکار عمومی در حمایت از نظام، توسط نمایندگان مجلس به آسان‌ترین شکل ممکن رقم می‌خورد. نمایندگان مجلس که تعداد شان به ۲۴۹ تن می‌رسد اگر با حفظ انسجام و یکپارچه‌گی داخلی متحدانه در هفته یک روز آجندای شان را بررسی از وضعیت روند صلح و خطوط اساسی کشور متمرکز سازند و در صورت ابهام از مسائل کلان ملی، یکصدا از حفظ ارزش‌ها و خطوط اساسی نظام حمایت کنند قطعاً نتیجه مثبت در پی دارد؛ حتی آنانیکه که اعم از بعضی کشورهای خارجی و نمایندگان طالبان که پروسه صلح را به سخره گرفته‌اند و بر طبل خشونت و جنگ می‌کوبند را نیز وادار به گفتگو و مذاکرات واقعی سازند.

پارلمان به عنوان مظهر اقتدار و صلابت ملت افغانستان بخشی از نظام موجود است که می‌طلبد تا اختلافات داخلی خود را به هر روش ممکن حل نمایند و در قبال سرنوشت کلان ملی مسئولانه عمل نمایند؛ زیرا با موجودیت همین نظام و چتر دموکراسی است که نمایندگان مردم به مجلس راه یافتند و اساساً مجلسی موجود است که آنان توانستند وارد آن شوند. اگر بحث بر سر نظام موجود آن چنان‌که طالبان خواهان اند منتفی شود نه مجلسی در کار خواهد بود و نه نمایندگان وارد آن خواهند شد؛ لذا اختلافات جزئی و سلیقوی نباید مسائل کلان ملی را به حاشیه براند. اگر با همت و یکپارچگی توانستیم عمال کشورهای بیگانه و تروریزم بین‌المللی را که هر دو تلاش دارند تا نظام را از بیخ برکنند با شکست مواجه سازیم در آن صورت همین پارلمان و همین نظام شانس‌های منی خواهی زیادی را برای هریک از اشخاص رقم خواهد زد و در ادوار بعدی می‌توان ریاست مجلس را نیز با برنامه‌ریزی دقیق تر تصاحب شد ولی در صورت ادامه تصادم و شکنندگی‌های کنونی صادقانه می‌توان گفت که اصل و اساس ممکن است در معرض تهدید و خطر واقع گردد؛ زیرا با وجود تشدید اختلافات داخلی و عمیق شدن درز این شکاف‌ها جبهه مخالف نظام، گفتمان مسلط تری در چانه‌زنی‌های بین‌المللی خواهند داشت و جامعه جهانی و کشورهای همسایه نیز گفتگوهای صلح را با در نظرداشت روحیه غالب حمایت خواهند کرد، بنا بر این به نظر می‌رسد که در این صورت برای جهانیان و کشورهای همسایه تفاوت آن چنانی نخواهد داشت که طالبان رأس زعامت حکومت را به عهده می‌گیرند یا سیاسیون کنونی، آنچه برای آنان مهم است تمکین در برابر حفظ منافع شان در داخل افغانستان، حالا این تمکین چه از جانب طالبان صورت بگیرد یا از جانب سران نظام موجود، مهم این است که تضمین قطعی داده شود که آنچه را جامعه جهانی در قبال حفظ خطوط سیاست خارجی شان خواهان است برآورده شود.

البته لازم به یادآوری است که نظام موجود تا کنون از شانس بقای بیشتری برخوردار است چون جهانیان به خوبی می‌دانند که این نظام دارای حمایت و پایگاه مردمی است اگر به رفراندم و مراجعه به آراء عمومی نیز کشانده شود مردم افغانستان از نظام دموکراسی حمایت خواهند کرد؛ اما اگر شکنندگی‌ها و اختلافات هر روزه در لایه‌های مختلف نظام بیشتر شود و منی خواهی اشخاص بر منافع ملی ترجیح داده شود طبیعی است که شانس گفتمان مسلط و چانه زنی‌های بین‌المللی در قبال صلح به نفع گروه طالبان خواهد انجامید؛ لذا به اعضاء محترم مجلس نمایندگان پیشنهاد می‌گردد که با در نظرداشت حفظ منافع ملی، منی‌ها را کنار بگذارند و با استفاده از شیوه‌های مسالمت آمیز قانونی و سیاسی در امر حل اختلافات موجود مبادرت ورزند؛ هر چند در دور شانزدهم تقنینی، حیثیت خانه ملت تا حدودی خدشه دار شده بود و فضای بی‌اعتمادی میان وکلا و موکلین شان به میان آمده بود که شکایات عدیدهٔ مردم افغانستان از مجلس، یأس و ناامیدی را زمزمه می‌کرد؛ ولی این بار انتظار می‌رود که وکلای محترم اعتماد و اقتدار از دست رفته قبلی را برگردانند تا خانهٔ ملت اقتدار حقیقی و واقعی خویش را بازیابد.

- سید لطیف سجادی / روزنامه افغانستان ما