ازبکستان و نقش‌آفرینی بیشتر در عرصه صلح افغانستان

ازبکستان علی‌رغم روابط تاریخی و استراتژیک با روسیه، تلاش ورزیده اعتماد ایالات متحده امریکا را نیز کسب کند. روابط همزمان و تنگاتنگ تاشکند با مسکو و واشنگتن، در برجسته‌شدن جایگاه این کشور در پروسۀ صلح افغانستان بی‌تأثیر نبوده است. ازبکستان به عنوان پل رابط میان واشنگتن و مسکو عمل کرده و نمایندگان امریکا بسیاری از خواست‌ها و دیدگاه‌های‌شان را در ارتباط با مسایل افغانستان، از طریق تاشکند به روسیه می‌رسانند.
تاریخ انتشار : سه شنبه ۳ ثور ۱۳۹۸ ساعت ۱۳:۲۵
ازبکستان و نقش‌آفرینی بیشتر در عرصه صلح افغانستان
پس از لغو نشست قطر که نوعی گفت‌وگوی بین‌الافغانی برای تبادل نظرات میان هیأت مذاکره کننده حکومت افغانستان و نمایندگان طالبان به شمار می‌رفت، نگاه‌ها به ازبکستان دوخته شد.
مقامات حکومت افغانستان اعلام کردند قطر با رد لیست هیأت مذاکره کننده حکومت افغانستان که توسط شورای عالی مصالحه تهیه شده بود به نوعی برخی نزاکت‌های سیاسی را رعایت نکرد.
براساس اعلام مقامات افغان، قطر در تهیه لیست تازه ارسالی خود به کابل با طالبان مشورت کرده و نام‌هایی را در لیست قرار داده بود که از لحاظ فکری به طالبان نزدیک‌ترند.
به باور حکومت افغانستان لیست تهیه شده  توسط دولت قطر از آنجایی‌که همه شمول و متوازن نبود مورد قبول حکومت واقع نشد؛ حکومت افغانستان تأکید می‌کند در نشست قطر ملاحظات مردم افغانستان در نظر گرفته نشده‌بود.
به هرصورت و جدای از اماواگرهای لغو نشست قطر، اینک به نظر می‌رسد ازبکستان پس از سال‌ها غیبت، در میان کشورهای همسایه و منطقه، به مهمترین بازیگر در جنگ و صلح افغانستان تبدیل شده است. 
رهبران افغانستان و ازبکستان مشتاق گسترش همکاری‌ها در عرصۀ تجارت، فرهنگ و امنیت هستند و سفرهای پی‌ در پی مقامات دو کشور نشان می‌دهد که تاشکند و کابل در آیندۀ نه‌چندان دور به دو شریک و متحد نزدیک در منطقه مبدل خواهند شد. 
روابط و مناسبات نزدیک تاشکند با طرف‌های اصلی جنگ در افغانستان به‌ویژه ایالات متحده امریکا، فدراسیون روسیه، حکومت افغانستان و طالبان، جایگاه این کشور  در مذاکرات جاری صلح افغانستان را برجسته ساخته و در ماه‌های آتی شاهد نقش‌آفرینی بیشتر ازبکستان در قضایای افغانستان خواهیم بود. 
ازبکستان به دلایل متعدد از جمله بحران روزافزون در مرزهای شمال و تهدیدهای روبه افزایش امنیتی، فرصت‌های بی‌شمار اقتصادی و ترانزیتی میان آسیای مرکزی و آسیای جنوبی و حسن نیت در قبال ختم جنگ طولانی در همسایۀ جنوبی‌اش، تلاش می‌ورزد که مناقشۀ جاری در افغانستان را خاتمه دهد. 
پس از تسریع روند مذاکرات صلح میان طالبان و نمایندگان امریکا، ازبکستان شاهد ترافیک سنگینِ نمایندگان گروه‌های درگیر به‌ویژه امریکا، طالبان و حکومت بوده است. زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، دوبار به تاشکند سفر کرد و با رهبری ازبکستان در مورد گفت‌وگوهای صلح مذاکرات طولانی و مفصل داشته است. دکتر خلیل‌زاد، ملاقات‌هایی با نمایندگان ازبکستان در امریکا، قطر و برخی کشورهای دیگر نیز داشته است. 
شماری از اعضای دفتر سیاسی طالبان نیز به طور مکرر به تاشکند رفته و با رهبری ازبکستان گفت‌وگو کرده‌اند. نمایندگان حکومت اشرف‌غنی به خصوص حمدالله محب، مشاور امنیت ملی نیز سفرهایی به ازبکستان داشته‌است. همچنان، هیأت‌هایی‌که روی پروسه صلح با طالبان کار می‌کنند به طور پیوسته از تاشکند دیدار کرده‌اند. حضور سنگین جناح‌های درگیر به ازبکستان نشان می‌دهد که تاشکند خود را به عنوان میانجیگر اصلی گفت‌وگوها جا زده است. 
وزیر خارجۀ ازبکستان ماه پیش برای دیدار با سران طالبان و مذاکره‌کنندگان امریکا به دوحه رفت. او از معدود دیپلومات‌هایی است که با ملا عبدالغنی برادر، رییس دفتر سیاسی طالبان در قطر دیدار کرد. مقامات ازبکستان در یک سال اخیر دست‌کم ده بار به کابل آمده‌اند. وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی ازبکستان پس از سفر به دوحه وارد کابل شدند و ساعت‌ها پشت‌ درهای بسته با مقامات افغان دیدار کردند. سفرهای فشرده و مذاکرات پیوستۀ ازبک‌ها، نشان‌دهندۀ نقش‌آفرینی ویژۀ آنان در پروسۀ صلح افغانستان است. 
جایگاه برجسته تاشکند در بازی صلح افغانستان، ناشی از سیاست هوشمندانۀ رهبری جدید و فعالیت‌های رهبری پیشین ازبکستان در تحولات سه دهۀ اخیر افغانستان می‌باشد. تمام طرف‌ها به ازبکستان به عنوان کشور قابل اعتماد، بی‌طرف و شایستۀ میزبانی و میانجیگری می‌بینند. 
ازبکستان علی‌رغم روابط تاریخی و استراتژیک با روسیه، تلاش ورزیده اعتماد ایالات متحده امریکا را نیز کسب کند. روابط همزمان و تنگاتنگ تاشکند با مسکو و واشنگتن، در برجسته‌شدن جایگاه این کشور در پروسۀ صلح افغانستان بی‌تأثیر نبوده است. ازبکستان به عنوان پل رابط میان واشنگتن و مسکو عمل کرده و نمایندگان امریکا بسیاری از خواست‌ها و دیدگاه‌های‌شان را در ارتباط با مسایل افغانستان، از طریق تاشکند به روسیه می‌رسانند. ازبکستان همچنین از همکاران اصلی امریکا در مبارزه با تروریزم در افغانستان بوده و دست‌کم 70 درصد مواد اکمالاتی نیروهای امریکایی و ناتو از طریق ازبکستان تأمین می‌شود.  
ازبکستان از موضع روسیه در افغانستان حمایت می‌کند. شوکت میرضیایوف پس از رویداد خونین در شهر سنت پترزبورگ روسیه، با صراحت اعلام کرد که در قضیۀ افغانستان در کنار مسکو قرار دارند. ازبکستان در ادامۀ نشست بین‌الافغانی مسکو، آمادۀ میزبانی دور بعدی این گفت‌وگوها است. ویکتور محمودوف، مشاور امنیت ملی و عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجۀ ازبکستان، در سفر اخیرشان به کابل اعلام کردند می‌توانند نشست مشترک حکومت و طالبان را در سمرقند میزبانی کنند. در نشست بین‌الافغانی مسکو نیز طرف‌ها توافق کردنده بودند که پس از نشست دوحه، ازبکستان میزبان دور بعدی گفت‌وگوهای صلح باشد. 
ازبکستان سال گذشته میلادی میزبان نشست صلح افغانستان با حضور مقامات بیش از 70 کشور بود. حکومت وحدت ملی، نشست تاشکند را به مثابۀ «دمیدن روح تازه در پیکر کشورهای منطقه» تعریف کرد و آن را موفقیت‌آمیز خواند. 
رییس‌جمهور ازبکستان برای حل قضیۀ افغانستان اهمیت ویژه قایل است. او در اکثر دیدارهایش با سران کشورهای جهان از جمله دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا، انگلا مرکل، صدراعظم آلمان و رییس‌جمهور روسیه دربارۀ صلح افغانستان صحبت کرده است. 
میرویس قادری 




 
کد مطلب: 89843
گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل