​رابطه مستقیم مهار آب‌های کشور با امنیت ملی

افغانستان نزدیک به ۵۸۰۰ کیلومتر مرز با همسایگان خود دارد که بخشی از مسایل مربوط به مسایل مرزی را مسئله آب و سرازیر شدن آب‌های افغانستان به کشورهای همسایه تشکیل می‌دهد.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۹ حوت ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۳۷
​رابطه مستقیم مهار آب‌های کشور با امنیت ملی
دیروز بار دیگر رئیس‌جمهور غنی در سفری که به ولایت مرزی فراه داشت بر مدیریت و مهار آب‌های مرزی کشور تأکید کرد. رئیس‌جمهور به خصوص دربارهٔ بند بخش آباد که در نزدیکی مرز ایران قرار دارد سخن گفت و تأکید کرد که دولت افغانستان اراده جدی برای ساختن این بند دارد. یکی از ویژگی‌های مهم رئیس‌جمهور غنی توجه خاص وی در زمینه مسایل آبی و مهار آب‌های کشور بوده‌است. از روزی که وی به کرسی ریاست جمهوری افغانستان تکیه زده‌است، همواره به این مسئله پرداخته‌است و در سال‌های اخیر ساختن بندهای آبی در کشور رشد چشمگیری داشته‌است.
مهم‌ترین پرسشی که در هر گفتگویی دربارهٔ آب‌های کشور به ذهن می‌رسد، تأثیر این اقدامات بر امنیت ملی افغانستان است. گمان‌ها بر این است که کشورهای همسایه از وضعیت بحرانی و ضعف افغانستان در سال‌های اخیر همواره به نفع خویش استفاده کرده‌اند و حتی هستند کسانی که ریشه اصلی مداخلات کشورهای همسایه در امور افغانستان را مسایل مرزی به خصوص مسایل آبی می‌دانند.
افغانستان نزدیک به ۵۸۰۰ کیلومتر مرز با همسایگان خود دارد که بخشی از مسایل مربوط به مسایل مرزی را مسئله آب و سرازیر شدن آب‌های افغانستان به کشورهای همسایه تشکیل می‌دهد. واقعیت این است که افغانستان به عنوان کشوری که محاط به خشکه است وهیچ راهی به دریا ندارد، به لحاظ منابع آبی برخلاف تصور ابتدایی بسیار فقیر است. تصور عمومی بر این است که افغانستان دارای رودهای خروشان است و کوه‌های سربفلک کشیده و مرتفع افغانستان که زمستان‌ها میزبان برف‌های سنگین است، آب‌های زیادی به دامنه‌های خشک و دشت‌های حاصل خیز کشور سرازیر می‌کند. اکثر آب‌های افغانستان به کشورهایی چون ایران، پاکستان، ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان سرازیر می‌شود.
برخلاف این تصور افغانستان به لحاظ منابع آبی بسیار فقیر و نیازمند است. درست است که افغانستان دارای کوه‌های مرتفع و برفگیر است، اما خشک سالی‌های اخیر نشان داد که کشور ما هم چنان در معرض تهدید از ناحیه خشکسالی است. حتی اگر افغانستان تمام آب‌های کشور را مهار کند و بر تمام رودخانه‌ها سد زده شود، باز هم افغانستان به آب‌های بیشتری نیازمند خواهد بود. به این خاطر افغانستان به عنوان کشور مبدأ نیازمند مهار و مدیریت آب‌های خود است. امری که متأسفانه در طول سال‌های گذشته مغفول مانده‌است و حاکمان و حکومت‌های گذشته هیچ توجهی در این زمینه نکرده‌اند. اکنون که حکومت و شخص رئیس‌جمهور افغانستان نامش با پدیده آب و مهار آب‌های خروشان کشور گره خورده‌است، اما پرسش اساسی این است که این موضع رئیس‌جمهور و حکومت چه تأثیری بر امنیت ملی کشور خواهد گذاشت؟ این پرسش از آن جهت اهمیت دارد که به نظر می‌رسد کشورهای همسایه در طول سال‌های گذشته سعی کرده‌اند تا افغانستان نتواند آب‌های جاری از کوه‌های هندوکش و بابا را مهار کند.
اگر بخواهیم به صورت عاجل به این پرسش مهم پاسخ دهیم و کمی عامیانه فکر کنیم، بدون شک مهار و مدیریت آب‌های کشور تأثیر منفی بر امنیت ملی خواهد گذاشت. به دلیل این که کشورهای همسایه تمام سعی شان را بر این خواهند گذاشت تا جلو افغانستان را از هر طریقی ممکن بگیرند. آن‌ها مثل سال‌های گذشته در مرزهای کشور نا امنی ایجاد خواهند کرد و به گروه‌های مسلح غیرقانونی کمک خواهند کرد تا افغانستان را نا امن کنند. چنان‌که در سال‌های گذشته بند سلما و کجکی در غرب و جنوب کشور همواره در معرض تهدیدهای امنیتی بوده‌است.
اما اگر بخواهیم کمی بلند مدت فکر کنیم، افغانستان تنها می‌تواند از طریق مدیریت آب‌های کشور به امنیت خویش نیز کمک کند. یکی از عواملی که مستقیم بر امنیت کشور تأثیر می‌گذارد، مدیرت و مهار آب‌های کشور است. اگر ما بتوانیم در سال‌های آینده جلو سرازیرشدن رایگان آب به کشورهای همسایه را بگیریم و آب افغانستان قیمت و بها برای همسایه‌ها داشته باشد، بدون شک آن‌ها دیگر طمع برهم زدن امنیت ما را نخواهند داشت. این موضوع هم به‌طور مستقیم بر امنیت کشور تأثیر خواهد داشت و هم به گونه غیر مستقیم. اگر افغانستان تبدیل به یک کشور قوی و قدرتمند گردد که بر منابع خویش تسلط کامل داشته باشد، می‌تواند با همسایگان رابطه معقول و منطقی برقرار سازد؛ بنابراین با مهار و مدیریت آب‌های کشور نه تنها وضعیت امنیتی کشور خراب‌تر نخواهد شد؛ بلکه بهتر از قبل خواهد شد.
- محمد هدایت / روزنامه افغانستان ما
کد مطلب: 89282
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل