اگر «مذاکرات صلح» شکست بخورد و «امریکا افغانستان» را ترک کند...!

نکته تلخی که در پشت تنور داغ مذاکرات کنونی صلح قرار دارد، شکست احتمالی مذاکرات با طالبان است: کارشناسان نسبت به آغاز یک جنگ خونین دیگر در صورت ناکامی مذاکرات صلح آن‌هم در شرایطی که امریکا قرار است نیروهای نظامی خود را از افغانستان خارج کند، هشدار می‌دهند.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۸ دلو ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۵۹
اگر «مذاکرات صلح» شکست بخورد و «امریکا افغانستان» را ترک کند...!
به باور بسیاری، سال 2019 میلادی با رویدادهای بزرگ، تکان‌دهنده و البته در مواردی امیدوار کننده برای افغانستان شروع شد؛ یکی از این اتفاقاتی که می‌توان به فال نیک گرفت نزدیک شدن طرف‌های جنگ در  افغانستان به صلح بیش از هر زمان دیگری می‌باشد.
از یک سو امریکا با گماردن زلمی خلیل‌زاد در پست نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان مذاکرات صلح با طالبان را داغ نموده‌است و از سوی دیگر دولت افغانستان و کشورهای منطقه به تلاش‌های خود برای رسیدن به صلح سرعت بخشیده‌اند.
طالبان و امریکا تاکنون چهار نشست مستقیم با یکدیگر برگزار کرده‌اند و در تازه‌ترین مورد، زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، در ماه میلادی گذشته در دوحه قطر یک دیدار ماراتن گونه را با نمایندگان طالبان برگزار نمود و براساس اعلام تویتری خلیل‌زاد و مقامات طالبان این نشست موفقیت‌آمیز بوده و دو طرف روی برخی مسائل اساسی به شمول خروج نیروهای نظامی خارجی از افغانستان و قطع ارتباط طالبان با گروه‌های تروریستی بین‌المللی چون القاعده به توافق شفاهی رسیده‌اند.
در این دیدار همچنین قرار شد در دور بعدی مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان، دو طرف طرح‌های خود برای اجرایی نمودن توافقات انجام شده را ارائه کنند.

زلمی خلیل‌زاد و عباس استانکزی، رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه قطر

از سویی هم، کشورهای قدرتمند منطقه به ویژه همسایگان افغانستان فعال‌تر از همیشه به تکاپو افتاده‌اند تا نقش خود در پیش‌برد پروسه صلح افغانستان را ایفا کنند: مقامات پاکستانی در دیدار با خلیل‌زاد که در چارچوپ چهارمین سفر زنجیره‌ای وی به منطقه و افغانستان انجام شد، از تعهد کامل پاکستان برای موفقیت پروسه صلح افغانستان خبردادند.
پاکستان در این راستا، ملا غنی برادر که فرد شماره دوم طالبان در زمان حکومت این گروه بر افغانستان به شمار می‌رفت را از زندان آزاد کردند، اسلام‌آباد ملا برادر را برای انجام همان کاری آزاد کردند که به اتهام دست داشتن در انجام آن کار دستگیر کرده‌بودند. پاکستان در سال 2010، ملا برادر را به جرم تلاش برای آغاز مذاکرات صلح با دولت افغانستان دستگیر کرده بودند. 
اگر فشارهای دیپلماتیک امریکا بر پاکستان را نادیده بگیریم، می‌توان این اقدام پاکستان را از سر خیرخواهی دانست.
جمهوری اسلامی ایران نیز با طالبان تماس گرفت؛ علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سفری به کابل اعلام کرد که کشورش با طالبان در حال گفت وگو است و این روند همچنان ادامه خواهد داشت.

تماس  ایران با طالبان برای پیش‌برد مذاکرات صلح افغانستان که با اطلاع دولت افغانستان انجام می‌شود

پس از سفر این مقام ایرانی به افغانستان، نمایندگان طالبان به تهران دعوت شدند و در مورد «یافتن راهکار ومساعدت به پیش‌برد روند صلح افغانستان» با مقامات ایرانی مذاکره کردند.
بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، به تلویزیون ملی این کشور گفت هیأت طالبان با عباس عراقچی، معاون وزارت امور خارجه ایران، گفت‌وگوی مفصلی داشته‌است. 
وی گفت مقام‌های کابل از قبل اطلاع داشتند که ایران تمایل دارد به آوردن صلح در افغانستان کمک کند و در این زمینه با طالبان وارد گفتگو خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تاکید کرد انجام مذاکره با طالبان به معنای همسویی با مواضع این گروه نیست.
مرتضی صفاری نطنزی، عضو مجلس نمایندگان ایران، نیز در گفتگو با خبرگزاری خانه ملت، گفت هرچند «طالبان نیروی مطلوب ما نیست» اما باید بپذیریم که بخشی از خاک افغانستان را در اختیار دارد، از نظر سیاسی و امنیتی مطرح است و در شرایط کنونی نمی‌توان این گروه را نادیده گرفت. 
در کنار پاکستان و ایران کشورهای دیگری چون عربستان سعودی، هند، چین، امارات متحده عربی و قطر نیز وارد گود پروسه صلح افغانستان شدند.
مقامات چینی در سفر به پاکستان از این کشور خواستند برای به ثمر نشاندن پروسه‌ی صلح افغانستان صادقانه عمل کند. 
به باور کارشناسان امر، چین و پاکستان به عنوان شرکای کلان اقتصادی در بسیاری از منافع سیاسی نیز به هم گره خورده‌اند و اسلام‌آباد برای رشد اقتصادی خود به نوعی از پکن حرف شنوی دارد.
هند نیز به نظر می‌رسد در یک تغییر موضع صد و هشتاد درجه‌ای و به توصیه مقامات افغانی نظیر حامد کرزی، به وارد شدن در پروسه‌ی صلح افغانستان علاقه‌مند شده باشد.

هند، چین و پاکستان برای صلح افغانستان متعهد نشان می‌دهند

حامد کرزی در سفری به هند به دهلی نو توصیه کرد با درنظرداشت احتمالات موفقیت پروسه صلح و شریک شدن طالبان در قدرت سیاسی آینده افغانستان، با طالبان تماس بگیرد.
به گفته‌ی کرزی، تماس هند با طالبان به نوعی می‌تواند مراودات دهلی‌نو با دولت آینده افغانستان را تسهیل کند.  
آمادگی برخی کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان و ترکمنستان برای میزبانی تلاش‌هایی که در راستای پیش‌برد مذاکرات صلح افغانستان برگزار می‌شود نیز می‌تواند امیدوار کننده باشد.
روسیه نیز با برگزاری نشست مسکو به طور عملی تلاش می‌کند نقش کلیدی خود در پروسه‌ی صلح افغانستان را نشان دهد. روسیه سعی می‌کند مذاکرات صلح افغانستان را از انحصار امریکا خارج سازد. 
برگزاری گفت‌وگوهای دو روزه‌ی مسکو با شرکت شخصیت‌های کلان سیاسی و رهبران احزاب سیاسی افغانستان و نمایندگان طالبان در مسکو که روز گذشته به پایان رسید، خود گواه تلاش‌های روسیه در پیش‌برد پروسه صلح افغانستان می‌باشد.
گفت‌وگوهای مسکو با موضوع صلح افغانستان با انتشار یک اعلامیه مشترک شام روز گذشته به پایان رسید.
در این اعلامیه، توجه اساسی بر خروج نیروهای خارجی از افغانستان و خارج ساختن نام رهبران طالبان از لیست سیاه تحریم‌ها متمرکز شده‌بود. 
«آزادی زندانیان طالبان، به رسمیت شناختن دفتر سیاسی طالبان در قطر و تأسیس یک دولت مرکزی قدرتمند» از دیگر مواردی بود که در اعلامیه مشترک بر آنها تأکید شده بود. 

عباس استانکزی، رئیس هیأت طالبان در گفت‌وگوی مسکو 

 شرکت کنندگان گفت‌وگوهای مسکو همچنین توافق نمودند تا دور بعدی این گفت‌وگوها در دوحه قطر برگزار شود. 
حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، و عباس استانکزی، رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر، گفت‌وگوی مسکو را یک نشست بین‌الافغانی و سازنده توصیف نمودند. 
کرزی گفت شرکت کنندگان گفت‌وگوی مسکو به طور عمده بر خروج نیرهای خارجی از افغانستان تأکید کردند. 
عباس استانکزی نیز گفت توافقی روی جدول زمانی خروج نیروهای خارجی از افغانستان بین طالبان و امریکا صورت نگرفته اما گفت‌وگو در این مورد جریان دارد. 
رئیس هیأت مذاکره کننده‌ی طالبان در گفت‌وگوی مسکو خاطرنشان کرد در مذاکرات بین‌الافغانی بعدی نتایج مثبتی برای ختم جنگ و خشونت در افغانستان حاصل خواهد شد. 
این همه در حالی‌ست که بسیاری از کارشناسان با تحلیل رفتار طالبان در گفت‌وگوی مسکو و مذاکرات مستقیم این گروه با امریکا از هماهنگی طالبان و ناهماهنگی دولت افغانستان ابراز  نگرانی می‌کنند.
به باور این آگاهان، طالبان نشان داده‌اند که بسیار متحد هستند و پشتوانه خارجی دارند در حالیکه دولت افغانستان در آتش اختلاف با سران احزاب سیاسی کلان می‌سوزد و برخلاف اعلام سران حکومت، اجماع ملی در مورد صلح به معنای واقعی  کلمه شکل نگرفته‌است.
این کارشناسان معتقدند حضور پررنگ سران احزاب سیاسی افغانستان در گفت‌وگوی مسکو و دیدار با نمایندگان طالبان به نوعی اتحاد سران احزاب با طالبان را نشان می‌دهد؛ سران احزاب و دیگر شخصیت‌های کلان که غنی را به انحصارگرایی درتمام امور مملکتی از جمله پروسه صلح افغانستان متهم می‌کنند، برای ختم دولت غنی و جلوگیری از دوباره به قدرت رسیدن وی حتی حاضر شده‌اند با طالبان هم‌صدا شوند. به زعم سران احزاب، در صورت موفقیت پروسه صلح، دولت موقت تشکیل خواهد شد تا طالبان در قدرت سهیم گردد و این خود بساط حکومت غنی را جمع می‌کند. 

ترامپ مصمم به خروج نظامیان امریکایی از افغانستان است و طالبان نیز از خروج نیمی از سربازان امریکایی از افغانستان تا پایان ماه اپریل خبر دادند.

نکته تلخی که در پشت تنور داغ مذاکرات کنونی صلح قرار دارد، شکست احتمالی مذاکرات با طالبان است: کارشناسان نسبت به آغاز یک جنگ خونین دیگر در صورت ناکامی مذاکرات صلح آن‌هم در شرایطی که امریکا قرار است نیروهای نظامی خود را از افغانستان خارج کند، هشدار می‌دهند. 
طالبان حاضر به مذاکره مستقیم با دولت کابل نیست چون حکومت وحدت ملی را دست نشانده‌ی امریکا می‌داند،رئیس جمهور غنی شرایط طالبان برای صلح را قبول نداشته آن را خلاف منافع ملی و تضعیف کننده‌ی دولت مرکزی در افغانستان می‌داند و حضور سران احزاب و دیگر شخصیت‌های سرشناس افغانستان در گفت‌وگوی مسکو را نکوهش می‌کند، امریکا در گرماگرم مذاکره مستقیم با طالبان تنها به فکر فرار آبرومندانه از افغانستان است و روسیه در همراهی با دیگر کشورهای منطقه با تک محوری‌های امریکا در پروسه صلح به مخالفت برخاسته و خواهان نقش آفرینی منطقه‌ای در این روند مهم می‌باشد که این خود سبب راه اندازی نوعی جنگ سرد بین روسیه و کشورهای منطقه از یک سو و امریکا از سوی دیگر شده‌است. 
کد مطلب: 88527
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/FXWPXi
مولف : حفیظ‌الله رجبی
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل