​کلاف صلح افغانستان، ورود بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و سردرگمی بیشتر

به همان میزان که چین و هند می‌توانند در ایجاد صلح در افغانستان نقش مثبت بازی کنند، به همان اندازه حضور آنها در معادلات سیاسی افغانستان می‌تواند رسیدن به صلح را سخت‌تر کند چراکه رسیدن به نقاط مشترک منافع در بین قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی در مورد افغانستان کار ساده‌ای نیست.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۰ جدی ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۵۵
​کلاف صلح افغانستان، ورود بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و سردرگمی بیشتر
در اینکه صلح آرزوی دیرینه هر شهروند افغانستانی است و ملت مظلوم افغانستان برای رسیدن به آرامش و به دنبال آن رفاه اقتصادی از هیچ‌گونه قربانی، فداکاری و اعتماد دریغ نکرده‌اند شکی نیست، اما نکته‌ای که در این میان رسیدن به این هدف را سخت و دشوار ساخته نقش بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و تضاد منافع آنهاست. به باور بسیاری از کارشناسان سیاسی، صلح افغانستان همانند جنگ در این کشور یک معادله چند مجهولی است و مادامیکه نتوان متغییرهای جنگ در این کشور را همسو ساخت، آرزوی صلح یک خیال باطل است.
برخلاف ادعاهای سران دولت وحدت ملی که در این اواخر همواره از شکل گیری یک اجماع ملی و منطقه‌ای در مورد صلح افغانستان سخن گفته‌اند، باید اذعان داشت که کلاف سردرگم صلح در افغانستان اینک سردرگم‌تر از هر زمان ممکن دیگری شده‌است.
به گزارش پیام آفتاب، روزنامه انگلیسی زبانِ هندی «دی هندو» امروز پنچ‌شنبه 10 جنوری(ژانویه) در مطلبی به بررسی نقش کشورهای هند، چین و پاکستان در پروسه صلح افغانستان پرداخته و می‌نویسد چین نیز مانند هند اگرچه هرگز قصد نداشته‌ نیروهای نظامی خود را در چارچوب مأموریت قاطع ناتو که برای مبارزه با طالبان در افغانستان حضور دارند، به این کشور اعزام کند اما به عنوان یک قدرت بزرگ آسیایی و رقیب کلان ایالات متحده امریکا، از کاهش قدرت نظامی امریکا در افغانستان پس از هجده سال جنگ طولانی و ناکام در این کشور اشک نخواهد ریخت.
مطلب می‌افزاید هند و چین می‌تواند با همدیگر کار کنند و در قالب گروه‌های دوجانبه و چند جانبه برای استقرار امنیت در افغانستان نقش داشته باشند. اهداف نامشخص امریکا در افغانستان و احتمال خروجی نیمی از سربازان امریکایی از افغانستان جوی از شک و تردید را در منطقه ایجاد کرده‌ و به نگرانی‌های امنیتی در افغانستان، آسیای میانه و جنوب آسیا دامن زده‌است.
به باور نویسنده مطلب، در صورتیکه خروج هفت هزار سرباز امریکایی از افغانستان اتفاق بیفتد، قدرت‌های منطقه‌ای به شمول چین و هند فرصت خواهند یافت برای استقرار صلح و امنیت در افغانستان تلاش مشترک کنند.
 
افغانستان، حیاتی برای پروژه‌های اقتصادی چین
مطلب در ادامه به اهمیت افغانستان در پروژه‌های اقتصادی چین می‌پردازد و می‌نویسد چین و افغانستان همسایه هستند و امنیت و ثبات افغانستان برای چین از اهمیت بالایی برخوردار است. ناامنی در افغانستان علاوه بر تأثیر منفی پاکستان و کشورهای آسیای میانه بیشترین ضربه را به چین به ویژه شمال غرب این کشور وارد خواهد کرد. پاکستان، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی در پروژه‌ی «یک کمبربند، یک جاده» چین از اهمیت زیادی برخوردار است و در این میان صلح در افغانستان حیاتی به نظر می‌رسد.
در یک دهه‌ی گذشته، چین فعالیت‌های اقتصادی و دیپلماتیک خود در افغانستان را افزایش داده‌است و رئیس جمهور غنی پس از رسیدن به قدرت در اولین سفر رسمی خود در اکتبر 2014 به چین رفت و پکن نیز وعده سپرد برای ایجاد اجماع منطقه‌ای برای استقرار صلح در افغانستان تلاش کند و در این راستا در چندین نشست صلح در کنار روسیه و امریکا قرار گرفت و در نشست‌ چهار جانبه با حضور افغانستان، پاکستان و ایالات متحده شرکت نمود.
کمک‌های نظامی چین به افغانستان و همکاری‌‌های امنیتی‌اش با افغانستان در مبارزه با تروریزم در ادامه افزایش یافت. ناامنی‌های روز افزون در افغانستان سبب نشد چین همکاری‌های دیپلماتیک، کمک‌های مالی و سرمایه‌گذاری خود در بخش‌ معادن، سرک سازی و راه آهن و صحت افغانستان را متوقف کند؛ ساخت خط آهن چین-حیرتان یکی از پروژه‌های کلان چین در افغانستان می‌باشد: این خط آهن که از شرق چین شروع شده و پس از عبور از ازبکستان به بندر حیرتان در شمال افغانستان می‌رسد، می‌تواند زمان انتقال کالاهای تجاری بین دو کشور را از شش ماه از راه جاده به تنها دو هفته کاهش دهد.
در بخش دیگری از مطلب می‌خوانیم چین با استفاده از نقش و توان بالای خود در عرصه دیپلماسی دنیا، با طرف‌های درگیری در افغانستان در تماس شد. در سال 2012 میلادی، چین با دادن نقش نظارت به افغانستان در نشست سازمان همکاری‌‌ شانگهای عملا افغانستان را وارد پروسه دیپلماسی منطقه ساخت. در هجدهمین نشست سازمان همکاری‌های شانگهای در چینگداو در سال 2018، شی‌ چینگ پینگ، رئیس جمهور چین، از آمادگی کشورش برای آموزش 2 هزار مأمور اجرای قانون از تمام طرف‌ها در سه سال آینده خبر داد. این اقدام چین مورد استقبال کشورهای آسیای مرکزی از جمله  تاجیکستان و ازبکستان که با افغانستان مرز مشترک دارند و از قدرت گرفتن طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی در  افغانستان و نفوذ تروریستان به خاک خود نگران هستند، قرار گرفت. برنامه‌ی سازمان همکاری‌های شانگهای برای سال 21-2019 نیز بر مبارزه با تروریزم و تقویت همکاری‌های امنیتی استوار شده‌است.
 
همکاری با پاکستان
نویسنده مطلب در ادامه به تشدید ناامنی ناشی از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان اشاره می‌کند و می‌نویسد در صورت شدید شدن جنگ در  افغانستان، روسیه نیز با تهدید نفوذ تروریستان مواجه می‌شود و این نگرانی درصد همکاری روسیه و دیگر کشورهای آسیای مرکزی با چین در زمینه مهار ناامنی‌ها را افزایش می‌دهد.
به باور نویسنده مطلب، پاکستان به عنوان دوستی برای همه فصول برای چین از اهمیت بالایی در پروژه یک کمربند، یک جاده چین برخوردار است، پکن میلیاردها دلار در کریدور اقتصادی خود با پاکستان هزینه کرده‌است،کریدوری که از منطقه پر مناقشه کشمیر تحت کنترل پاکستان می‌گذرد. از سال 2011 به بعد، چین همواره پاکستان را به صدور تروریست به منطقه اویغور در استان سین کیانگ خود و انجام حملات تروریستی به کارگران چینی در حوزه کریدور اقتصادی چین-پاکستان متهم کرده‌است. این اتهامات اما بر روابط نیک چین و پاکستان تأثیری نداشته‌است.  
مطلب تأکید می‌کند چین می‌تواند از فشارهای سیاسی و اقتصادی خود بر پاکستان استفاده کرده به برقراری صلح در افغانستان کمک کند: چین بین سالهای 2013 تا 2017 حجم زیادی از تسلیحات نظامی خود را به پاکستان فروخته‌است.
به نوشته مطلب، هند نیز از نقش چین در مذاکرات بین‌المللی در مورد افغانستان حمایت می‌کند. ایجاد گروه تماس افغانستان در سازمان همکاری‌های شانگهای و دیگر مکانیزم‌ها و همکاری های گفت‌وگو  برای ایجاد صلح و توسعه در افغانستان نمونه‌هایی از این حمایت می‌باشد.  
تطبیق پروژه‌های مخابراتی و آموزشی و اعمار ساختمان شورای ملی افغانستان مثال‌های دیگر از همکاری‌های هند با افغانستان در زمینه توسعه دموکراسی قلمداد می‌شود. حجم سرمایه گذاری هند در افغانستان که به حدود 3 میلیارد دلار می‌رسد خود به تنهایی حسن نیت این کشور نسبت به افغانستان را نشان می‌دهد.
 
 لزوم مشارکت بیشتر هند در پروسه صلح افغانستان
مطلب در ادامه بر لزوم مشارکت بیشتر هند در پروسه صلح افغانستان تأکید کرده می افزاید هند که از دیر باز با مذاکره با طالبان مخالف بود سرانجام نمایندگان خود را به نشست مسکو که با هدف بررسی راهکارهای صلح در افغانستان در نوامبر سال گذشته در روسیه برگزار شد اعزام نمود. غیبت طولانی هند در دیپلماسی منطقه‌ای سبب شده این کشور در گفت‌وگوهای صلح  افغانستان با طالبان کم‌رنگ ظاهر شود در حالیکه نقش هند در ایجاد صلح در افغانستان الزامی به نظر می‌رسد.
دولت کابل به همکاری‌های اقتصادی چین و هند در افغانستان که می‌تواند رفاه و امنیت را به همراه داشته باشد علاقه‌مند است. در اکتبر گذشته، هند و چین یک برنامه مشترک برای آموزش دیپلمات‌های افغانی را آغاز نمودند. این دو کشور در ادامه قصد دارند زمینه عضویت کامل افغانستان در سازمان همکاری های شانگهای را فراهم سازند.
مطلب در بخش پایانی خود به اهمیت نقش رهبری چین در سازمان همکاری‌های شانگهای و تماس این کشور با تمام طرف‌ها به شمول امریکا، طالبان، دولت افغانستان، پاکستان، روسیه و پنج کشور آسیای مرکزی اشاره می‌کند و می‌نویسد چین می‌تواند در ایجاد یک راه حل منطقه‌ای برای پایان جنگ در افغانستان کمک شایانی انجام دهد.
به باور نویسنده مطلب، چین و هند باید در چارچوب سازمان همکاری‌های شانگهای بیشترین تلاش خود برای استقرار صلح در افغانستان را انجام دهد.
با این همه، نباید فراموش کرد به همان میزان که چین و هند می‌توانند در ایجاد صلح در افغانستان نقش مثبت بازی کنند، به همان اندازه حضور آنها در معادلات سیاسی افغانستان می‌تواند رسیدن به صلح را سخت‌تر کند چراکه رسیدن به نقاط مشترک منافع در بین قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی در مورد افغانستان کار ساده‌ای نیست.
اینکه تا چه میزان پاکستان می‌تواند حضور هند در پروسه صلح را تحمل کند و ابروی امریکا تا چه  اندازه از حضور رقبایی چون چین و روسیه و ایران در معادله صلح افغانستان خم خواهد خورد را گذشت زمان ثابت می‌کند.
https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/the-great-game-is-not-a-zero-sum-deal/article25953055.ece
کد مطلب: 87591
مولف : حفیظ‌الله رجبی
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل