​پشت‌صحنهٔ آتش‌بس عید با طالبان چیست؟

گروه طالبان برای اولین‌بار یک آتش‌بس سه روزه را با دولت افغانستان در طول تعطیلات عید اعلام کرده‌است. این گروه به نیروهایش دستور داده‌است عملیات خود را متوقف کنند. هرچند طالبان گفته که حملات‌شان بالای نیروهای آمریکایی در افغانستان را ادامه خواهند داد.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۳ جوزا ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۶
​پشت‌صحنهٔ آتش‌بس عید با طالبان چیست؟
این حرکت طالبان در پی تقاضای اشرف غنی از این گروه مبنی بر احترام به آتش‌بس یک‌جانبه کوتاه‌مدت که از سوی دولت افغانستان در جریان تعطیلات عید به اجرا در خواهد آمد، آمده‌است.
در طول دو دههٔ گذشته پیشنهادات آتش‌بس موقت بسیاری از سوی دولت ارائه شده اما هیچ‌یک پاسخ مثبت طالبان را به همراه نداشته‌اند. تصور می‌شد که طالبان بیش ازحد چند پارچه شده‌است و در عین حال سران این گروه به پیروزی‌شان در این جنگ بیش از حد مطمئن هستند.
حالا به نظر می‌رسد که فشار پاکستان بر شورای طالبان که اعضای آن عمدتاً در شهر مرزی پاکستان، کویته، مستقر اند، به وادار کردن طالبان برای موافقت با آتش‌بس کارگر و سودمند واقع شده‌است.
به گفته لیزا کورتیس معاون دستیار رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترمپ، واشینگتن برای آوردن صلح در افغانستان “تلاش‌های چندگانه راً دنبال کرده‌است و یکی از مهمترین اجزای آن این بوده که مطمئین شود پاکستان در این میان “نقش سازنده‌ای راً ایفا می‌کند.
نیروهای ایالات متحده و ناتو در افغانستان نیز این آتش‌بس را رعایت خواهند کرد.
استراتژی پشت این پیشنهاد آتش‌بس، ایجاد یک وقفه چند روزه در خصومت‌ها است که می‌تواند تمدید شود. هدف دولت غنی تقویت و تشدید مذاکرات نظامی و سیاسی به هدف پایان‌دادن به این جنگ است.

آیا آتش‌بس نشانهٔ این است که طالبان وارد گفتگو خواهند شد؟
در روز بیست‌وهشتم فبروری غنی درخواست تازه‌ای به طالبان مبنی بر پیوستن به گفتگوهای صلح صادر کرد و قول داد که دولت افغانستان این گروه را به رسمیت خواهد شناخت و به رهبران آن در کابل دفتر خواهد داد. طالبان اما حتی زحمت پاسخ دادن به این پیشنهاد را به خود ندادند.
در پایان ماه مارچ از طالبان خواسته شد که در یک کنفرانس منطقه‌ای در تاشکند برای بحث در مورد گفتگوهای صلح شرکت کنند. اما آن‌ها نتوانستند در کنفرانس ظاهر شوند یا حتی به پیشنهاد ازبکستان پاسخ دهند.
خواستهٔ اصلی طالبان برگزاری مذاکرات مستقیم با آمریکا است؛ چیزی که چندین سال می‌شود آن‌ها خواهانش هستند. این گروه با دولت غنی گفتگو نمی‌کند زیرا از دید آن‌ها این دولت «دست‌نشانده» آمریکا است؛ و تا آن جا که به طالبان مربوط می‌شود، این امریکایی‌ها اند که باید اولین امتیازات را بدهند.
با این‌حال امکان برگزاری مذاکرات مستقیم بسیار اندک است زیرا؛ تمامی طرف‌های جنگ در درون درگیر بی‌نظمی اند. گروه طالبان در میان فرماندهان فردی تقسیم شده‌است که اکنون ادعا می‌کنند نسبت به رهبری این گروه در کویته قدرت بیشتری دارند.
در واقع حتی حصول اطمینان از آتش‌بس برای رهبری طالبان یک چالش بزرگ خواهد بود. زیرا در این‌که آن‌ها فرصت برای مشورت با تمامی فرماندهان شان در ساحه داشته‌اند، جای تردید است. در عوض به نظر می‌رسد که شورای کویته در پذیرفتن آتش‌بس تصمیم یک‌طرفه گرفته‌است.
علاوه بر این طالبان در حالت تهاجمی قرار دارند و بیشتر حملات در سراسر افغانستان، از سوی جنگ‌جویان این گروه آغاز می‌شود تا ارتش افغانستان. برای طالبان هیچ‌دلیلی وجود ندارد که از این برتری “حالاً دست بردارد.
توازن قوا در منطقه نیز به همان تناسب مملو از اضطراب و نگرانی است. پاکستان، روسیه و احتمالاً سایر دولت‌ها آشکارا از دولت کابل حمایت می‌کنند اما در خفا با عناصر طالبان که در نزدیکی مرزهای آن‌ها فعالیت دارند، وارد تعامل می‌شوند.
دولت ترمپ نیز بین گزینهٔ ماندن در افغانستان تا زمان شکست طالبان (که می‌تواند سال‌ها زمان ببرد) و خروج سریع «تقسیم» شده‌است. ترمپ پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ ایالات متحده این را واضح کرد که او طرف‌دار خروج از افغانستان است، اما اکنون به نظر می‌رسد که او بعد از انتخابات از سوی ارتش آمریکا به ماندن در افغانستان متقاعد شده‌است.

چرا غنی اکنون اصرار بر آتش‌بس دارد؟
بحران در افغانستان ساعت‌به‌ساعت بدتر می‌شود زیرا درگیری شدت می‌یابد و دولت کنترل ولسوالی‌های بیشتری را از دست می‌دهد.
تخمین‌زده شده‌است که سال گذشته در هر هفته نزدیک به ۲۰۰ سرباز و افسر پولیس افغانستان کشته شده‌اند. دولت افغانستان از لحاظ سیاسی نمی‌تواند به تحمل چنین تلفات بالایی ادامه دهد. یک دیدبان دولت آمریکا گفته‌است که قوت و توانایی نیروهای امنیتی افغانستان در طی ۱۲ ماه گذشته کاهش یافته‌است. براساس یک گزارش جدید رقم پرسونل نیروهای امنیتی با حدود ۶ درصد افت به اندکی بیش از ۳۰۰ هزار نفر کاهش یافته‌است.
فقدان ایمنی جمعیت غیرنظامی افغانستان را به شدت متأثر کرده‌است. یونیسف گزارش داده‌است که از سال ۲۰۰۲ این اولین‌بار است که یک افزایش را در رقم کودکان محروم از مکتب و آموزش ثبت کرده‌است. براساس این گزارش حدود ۳٫۷ میلیون کودک بین سنین ۷ تا ۱۷ سال (۴۴ درصد) به علت جنگ از رفتن به مکتب بازمانده‌اند.
از سوی دیگر افغان‌ها به‌طور فزاینده‌ای با ناامنی غذایی روبرو اند طوری‌که خشک‌سالی سال جاری حدود ۲۰ ولایت را تحت تأثیر قرار داده‌است. دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در گزارش‌اش آورده‌است که «این خشک‌سالی مشخصا بر خانوارهای کشاورز که قبل‌ازقبل پیوسته با ناامنی غذایی روبرو بوده‌اند، اثرات فوق‌العاده زیان‌باری دارد».
در همین‌حال مشکل مهاجران افغانستان نیز رو به افزایش است. افغان‌ها همچنان در جستجوی امنیت در سایر مناطق افغانستان، خانه‌های شان را ترک یا به کشورهای ایران و پاکستان در همسایگی افغانستان یا حتی فراتر از آن به اروپا فرار می‌کنند.
رئیس‌جمهور غنی با بدترشدن بحران‌های چندگانه کشورش ناچار است برای توقف درگیری حتی برای یک روز ـ اگر بتواند برای مردم‌اش مقداری امان و استراحت بدهد ـ تلاش کند. اکنون به یک فشار بزرگ دیپلماتیک در منطقه نیاز است تا این آتش‌بس بتواند بیش از سه روز طول بکشد.
احمد رشید (الجزیره) / ترجمه جلیل پژواک (اطلاعات روز)
کد مطلب: 81013
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/PhGW2R
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل