تاپی، روایتی که واقع‌بینانه نیست

پروژهٔ تاپی رؤیایی است که کابل خواستار تحقق آن است. حکومت وحدت ملی دیروز میزبان صدراعظم پاکستان، رئیس‌جمهور ترکمنستان و وزیر دولت در امور خارجهٔ هند بود. آنان کار پروژهٔ تاپی در افغانستان را افتتاح کردند.
تاریخ انتشار : شنبه ۵ حوت ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۵۵
تاپی، روایتی که واقع‌بینانه نیست
پروژهٔ تاپی رؤیایی است که کابل خواستار تحقق آن است. حکومت وحدت ملی دیروز میزبان صدراعظم پاکستان، رئیس‌جمهور ترکمنستان و وزیر دولت در امور خارجهٔ هند بود. آنان کار پروژهٔ تاپی در افغانستان را افتتاح کردند. حکومت وحدت ملی این ذهنیت را می‌فروشد که تاپی به زودی تطبیق می‌شود، پول می‌آورد، هم‌گرایی منطقه‌ای می‌آورد، هرات را به چهارراه اتصال منطقه بدل می‌کند و منافع کشورهای منطقه را با هم گره می‌زند. رئیس‌جمهور غنی افتتاح کار این پروژه را دست‌آورد خودش می‌خواند. دستگاه تبلیغاتی حکومت هم می‌خواهد نشان دهد که اگر در کشور جنگ، انتحاری و انفجار است در پهلوی آن، تاپی هم است.
اما واقعیت این است که تطبیق پروژه‌ای مثل تاپی زمان زیادی نیاز دارد. نباید دستگاه تبلغاتی حکومت انتظار مردم را بالا ببرد. هم حکومت کنونی و هم حکومت کرزی، انتظار مردم افغانستان را در مورد بسیاری از موارد بالا بردند. اما ضروری نیست که این بار حکومت در مورد پروژهٔ تاپی این انتظار را بالا ببرد.
واقعیت این است که پروژهٔ تاپی از سال ۱۹۹۷ مطرح بحث است. اما تا کنون تحقق نیافته‌است. در ابتدا شرکت آمریکایی «یونیکال» و شرکت آرجنتاینی «بریداس» برای قرارداد آن رقابت می‌کردند، اما سیاست‌های طالبان و القاعده امکان تحقق این پروژه را صفر کرد. پس از سقوط طالبان هم بارها این پروژه بین دولت‌های منطقه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در سال ۲۰۱۰ افغانستان، ترکمنستان، هند و پاکستان بار دیگر تعهد کردند که این پروژه را آغاز می‌کنند، اما نتوانستند آن را آغاز کنند. قرار بود سال ۲۰۱۴ این پروژه آغاز شود و در سال ۲۰۱۷ به بهره‌برداری برسد، اما نشد. در سال ۲۰۱۵ اولین کلند برای افتتاح آن به زمین زده شود.
حال هم به نظر نمی‌رسد که این پروژه به این زودی‌ها تطبیق شود. کسی نمی‌تواند تضمین کند که سیاست نظامیان پاکستان در آینده به خاطر تاپی تغییر می‌کند. پاکستان بارها ثابت کرده‌است که جنگ افغانستان را به بهبود زندگی مردم پاکستان ترجیح می‌دهد. پاکستان افغانستانی می‌خواهد که در آن گروه‌های شبه‌نظامی طرف‌دار اسلام‌آباد حاکم باشند. آنان برای اهداف استراتژیک خود بارها منافع اقتصادی پاکستان را هزینه کرده‌اند.
در بسیاری از کشورهای دنیا دیده شده‌است که اهداف استراتژیک از اقتصاد قربانی گرفته‌است. کسی نمی‌تواند تضمین کند که فردا نگاه مقام‌های پاکستانی و نظامیان آن کشور به افغانستان اقتصادمحور خواهد شد. تازه پاکستان در فهرست خاکستری حامیان مالی جهانی قرار گرفته‌است. پاکستانی‌ها احساس کرده‌اند که زیر فشار جامعهٔ جهانی هستند، اما چه کسی می‌تواند تضمین کند که زیر بار این فشارها بروند. پاکستان در سال ۱۹۹۸ هم فشارهای جامعهٔ جهانی را جدی نگرفت و دست به ماجراجویی اتومی زد.
این بار هم تضمینی وجود ندارد که نظامیان پاکستان دست از ناامن‌سازی افغانستان بردارند. درست است که تطبیق پروژهٔ تاپی اهرم فشاری در اختیار پاکستان قرار خواهد داد تا علیه هند از آن استفاده کند، اما برعکس آن هم صادق است. سؤال مهم دیگر این است که آیا نظامیان پاکستانی اجازه می‌دهند که اقتصاد هند از قلمرو آنان تقویت شود. پاکستان هند را دشمن می‌داند. نظامیان پاکستانی هرگز به کاری رضایت نمی‌دهند که نتیجهٔ آن تقویت اقتصادی هند باشد.
پاکستانی‌ها تقویت اقتصاد هند را، فربه‌شدن دشمن تصور می‌کنند. کسی نمی‌تواند تضمین کند که نظامیان پاکستانی، اجازه می‌دهند که به صنایع تشنهٔ هند، انرژی آسیای میانه برسد. هیچ‌کسی تردیدی ندارد که پروژهٔ تاپی به سود افغانستان است، اما روایتی که ارگ از آن به دست می‌دهد، به هیچ وجه قانع‌کننده نیست. تبلیغات دستگاه حکومت بسیار عامه پسند است و تمام آگاهان می‌دانند که هیچ تضمینی برای تطبیق تاپی حد اقل در کوتاه‌مدت وجود ندارد.
منبع: هشت صبح
کد مطلب: 78236
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/5uczzN
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل