خشک‌سالی؛ نگرانی مردم و بی‌اعتنایی حکومت

رئیس‌جمهور غنی اخیراً از مردم خواسته بود که برای زیادت بارش برف و باران نماز استسقا بخوانند. دو روز پس از آن، آسمان کابل و برخی ولایات دیگر ابری بود و برف‌باری شروع شد، اما مسئلهٔ نگران‌کننده این است که این برف‌باری‌ها وقفه‌ای و بسیار کم‌تر از حدی است که به صورت نرمال بتواند از وقوع خشک‌سالی جلوگیری کند.
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۴ دلو ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۵۶
خشک‌سالی؛ نگرانی مردم و بی‌اعتنایی حکومت
رئیس‌جمهور غنی اخیراً از مردم خواسته بود که برای زیادت بارش برف و باران نماز استسقا بخوانند. دو روز پس از آن، آسمان کابل و برخی ولایات دیگر ابری بود و برف‌باری شروع شد، اما مسئلهٔ نگران‌کننده این است که این برف‌باری‌ها وقفه‌ای و بسیار کم‌تر از حدی است که به صورت نرمال بتواند از وقوع خشک‌سالی جلوگیری کند. پنج روز پیش وزارت انرژی و آب اعلام کرده بود که «به دلیل پیش‌بینی برف‌باری در یک ماه آخر زمستان نگرانی از خشک سالی رفع شده‌است.» این خوش‌خبری وزارت انرژی و آب اما ذره‌ای از نگرانی مردم را کم نکرده‌است؛ چه این‌که فقط یک ماه دیگر تا پایان فصل زمستان باقی مانده‌است، در حالی‌که میزان برف‌باری در برخی مناطق کوهستانی حداکثر ۲۰سانتی‌متر گزارش شده‌است. با وصف این‌که مردم نگران گسترش فقر و بی‌کاری‌اند، پرسش اصلی این است که حکومت برای مقابله با آنچه راهکاری سنجیده‌است؟ آیا حکومت نگران افزایش بی‌کاری و فقر است یا نگران تخریب محیط زیست؟ احتمالاً هیچ‌کدام!
ارزیابی رفتار و نگرانی‌های مسئولان حکومت نشان می‌دهد که امنیت، مصالحه با طالبان و شاخ به شاخ شدن با گروه‌های سیاسی منتقد حکومت، مسایل بحران‌سازی مانند خطر خشک‌سالی و عدم مدیریت آب‌های کشور را به حاشیه رانده‌است. رئیس‌جمهور غنی اخیراً در یکی از سخنرانی‌هایش گفته بود که رقبای سیاسی‌اش با خلق جنجال وقت او را می‌گیرند و تلاش‌هایش برای تحکیم پایه‌های حکومت‌داری خوب و حاکمیت قانون را منحرف می‌کنند. چه با این سخن رئیس‌جمهور غنی موافق یا مخالف باشیم، اما نمی‌توانیم انکار کنیم که مقامات حکومتی خود اغلب علاقهٔ مفرطی به باندبازی و درگیر شدن در کشاکش‌های سیاسی روزمره‌اند. این واقعیت که از سطح مأمورین و کارمندان پایین‌رتبهٔ حکومتی شروع و به رأس رهبری حکومت ختم می‌شود، بحران‌هایی را آفریده که دستکم برای مردم، یکی از مهم‌ترین آن‌ها، بحران خشک‌سالی است.
ادارهٔ سازمان ملل متحد برخلاف خوش‌بینی وزارت انرژی و آب از خطر خشک‌سالی و احتمال کم‌بود گندم خبر داده و هشدار داده‌است که احتمالاً افغانستان با کم‌بود بیش از یک‌ونیم میلیون تن گندم روبه‌رو خواهد شد. یوناما برخلاف مقامات حکومتی افغانستان با رویکرد واقع‌بینانه‌تر و مسئولانه‌تری نسبت به مشکلاتی که برای مردم پدید می‌آید، برخورد می‌کند. اما وزارت انرژی و آب و وزارت زراعت تاکنون نه‌تنها کوششی برای یافتن راه‌حلی در برابر خشک‌سالی احتمالی آینده انجام نداده‌اند که حتی سعی در پنهان کردن این خطر دارند.
برای نمونه، تاکنون هیچ گزارشی در مورد وضعیت بارندگی سالانه، مقدار آب مورد نیاز کشت‌زارها و مردم و خشک شدن دشت‌ها منتشر نکرده‌است. در غیبت چنین تحقیق و ارزیابی‌یی اکنون ما نمی‌دانیم که سالانه چه‌مقدار آب نیاز کشت‌زارها و مردم را رفع می‌کند و با چه تدابیری می‌توان جلو خشک شدن دشت‌ها و پیامدهای خشک‌سالی را گرفت. یکی از راه‌های مقابله با آثار خشک‌سالی خاصه بر کشاورزان، احداث بندهای آب‌گردان است. مدیریت آب اما از مسایل مغفول و بی‌اهمیت حکومت وحدت ملی است. اخیراً گزارشی در رسانه‌ها درز کرد که نشان می‌داد که ساخت چند بند آب‌گردان در مناطق مرکزی از فهرست طرح‌های حکومت خارج شده‌است.
پیامدهای کم‌آبی هم‌اکنون در شهرهای بزرگی مانند کابل قابل مشاهد است. آب‌های زیر زمینی کم‌تر شده و اغلب کوه‌ها و دشت‌ها خشک شده‌اند. طبیعی است که در سایهٔ سهل‌انگاری نهادهای به شدت سیاسی شدهٔ حکومتی، از یک‌سو محیط زیست و جنگل‌زارها و دشت‌ها به سرعت در حال خشک شدن‌اند و از سوی دیگر، با خشک‌سالی‌های پی‌هم میزان جمعیتی که به دنبال کار به شهرها رجوع کنند افزایش چشم‌گیری یافته‌است. جلوگیری از بحران فقر فراگیر و تخریب محیط زیست نیازمند توجه و برخورد مسئولانه وزارت‌خانه‌های انرژی و آب و زراعت است. احداث بندها، کمک به کشاورزان برای ترویج کشت حبوبات و محصولات زراعتی‌یی که نیاز به آب کمتر دارد، راه‌های فوری مقابله با این مشکل است. اما مشکل اصلی این است که مقامات حکومتی کم‌تر فرصت می‌کنند که به این مسایل فکر کنند، حتی داکتر عبدالله نیز ام‌سال سری به بند قرغه نزده‌است؛ بندی که با خطر خشکی روبه‌رو است.
کد مطلب: 78014
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/sxeqrJ
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل