چین و هند، اختلافات و اشتراکات

هند و چین به عنوان همسایه و ۲ کشور بزرگ و قدرتمند جهان، در کنار اختلافات گسترده در زمینه مسایل منطقه ای و جهانی دارای فرصت‌ها و ظرفیت‌های مناسبی برای همکاری نیز هستند.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱ دلو ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۵۸
چین و هند، اختلافات و اشتراکات
اختلافات دهلی نو و پکن دلایل مختلفی دارد اختلافات ارضی، حضور «دالایی لاما» رهبر معنوی تبت در هند، عبور کریدور اقتصادی چین و پاکستان از کشمیر، مخالفت چین با عضویت هند در گروه تأمین کنندگان هسته ای، سفر مقامات تایوانی به هند، افزایش سرمایه‌گذاری چین در نپال و مخالفت چین با تحریم «مسعود اظهر» سرکرده جیش محمد از مهمترین اختلافات دو کشور است.
دهلی نو و پکن به رغم سالها گفت و گو تاکنون نه تنها پیشرفت زیادی در رفع اختلافات به دست نیاورده اند بلکه هر روز مسائل و اختلافات جدیدی نیز به این اختلاف‌ها اضافه شده‌است.
به رغم گفت وگوهای مشترک هند و چین، دهلی نو در کنفرانس جهانی «یک کمربند یک جاده» که توسط رئیس‌جمهوری چین در ماه مه امسال در چین برگزار شد، به علت تأکید چین بر کریدور چین - پاکستان؛ شرکت نکرد، دهلی نو بارها با کریدور اقتصادی چین با پاکستان که از استان غربی چین آغاز و به بندر گوادر در بلوچستان پاکستان می‌رسد، مخالفت کرده‌است.

الف- چالش‌های پیش روی ۲ کشور

تایوان
از موضوعاتی که چالش بین این ۲ کشور را تشدید می‌کند تمایل هند به افزایش رابطه خود با کشور تایوان و سفر مقامات و مسئولین این کشور به هند است، چین در این زمینه تایوان را یک ابالت خود می‌داند و معتقد است هند باید به نظام چین واحد پایبندی نشان دهد.
کارشناسان چینی ورود دهلی نو به مسئله تایوان را مانند بازی با آتش می‌دانند.
تایوان در پی یک جنگ داخلی در سال ۱۹۴۹ از خاک اصلی چین جدا شد ولی چین همچنان تایوان را به عنوان جزیره ای که بخشی از خاک چین است می‌داند و تهدید کرده چنانچه این منطقه در صدد جدا شدن همیشگی خود از پکن برآید به تایوان حمله خواهد کرد.
مقام‌های چین و تایوان در سال ۱۹۹۲ میلادی به توافقی رسیدند مبنی بر اینکه هر اقدامی در این منطقه و در روابط طرفین براساس اصل چین واحد باشد.
براساس اصل چین واحد، چین و تایوان به یک کشور که همان سرزمین مادری است، تعلق دارند.

مسعود اظهر
یکی از مواردی که در چند سال گذشته باعث تشدید تنش‌ها بین هند و چین شده‌است مخالفت چین با درخواست هند برای قرار گرفتن نام «مسعود اظهر» در لیست سیاه سازمان ملل است.
«مسعود اظهر» سرکرده گروه تروریستی «جیش محمد» از سوی هند، متهم به حمله به پایگاه هوایی «پتانکت» در ایالت پنجاب هند شده‌است در این حمله هفت نیروی امنیتی هند کشته شدند.
هند در نظر دارد با قراردادن «مسعود اظهر» در فهرست سیاه شورای امنیت سازمان ملل، فعالیت‌های این گروه را کاهش دهد.
گروه تروریستی «جیش محمد» در سال ۲۰۰۱ میلادی به دلیل انجام عملیات تروریستی و ارتباط با شبکه القاعده در لیست گروه‌های تروریستی سازمان ملل قرار گرفت.

نپال
هند همچنین از افزایش سرمایه‌گذاری مستقیم چین در بخش‌های زیرساختی نپال که زمینه نفوذ هرچه بیشتر پکن در همسایه شمالی این کشور را فراهم می‌کند به شدت نگران است.
بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط دولت نپال، در شش ماه نخست سال مالی ۲۰۱۶–۲۰۱۷، چین بیش از ۶۸ درصد از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در اقتصاد نپال را به خود اختصاص داده‌است کل سرمایه‌گذاری خارجی در نیمه نخست سال مالی ۲۰۱۶–۲۰۱۷ در نپال ۷۶ میلیارد و ۳۹ میلیون دلار اعلام شده‌است که ۵۱ میلیارد و ۷۷ میلیون دلار از این مبلغ مربوط به سرمایه‌گذاری چین بوده‌است.
این در حالی است که سرمایه‌گذاری مستقیم چین در نپال در سال مالی گذشته (۲۰۱۵–۲۰۱۶) با ۵۷ میلیارد دلار، حدود ۴۰ درصد سرمایه‌گذاری خارجی را به خود اختصاص داده‌است.
میزان سرمایه‌گذاری خارجی سال گذشته هند در نپال نیز ۱۸ میلیون دلار برآورد شده‌است.
کارشناسان مهمترین دلیل افزایش نفوذ چین در نپال را تیره شدن روابط هند با کاتماندو به دنبال اعتراض مدهسی‌ها، بسته شدن مرزهای ۲ کشور و تمایل دولت نپال به چین عنوان می‌کنند.

مخالفت چین با عضویت هند در «ان اس جی»
مخالفت چین با عضویت هند در گروه تأمین کنندگان هسته ای (ان اس جی) از دیگر اختلافات دو کشور است هند، چین را مهمترین مانع خود برای پیوستن به گروه تأمین کنندگان هسته ای (ان اس جی) می‌داند ولی پکن می‌گوید کشورهای دیگری همچون برزیل، ایرلند و نیوزیلند نیز بر امضا پیمان منع گسترش سلاح هسته ای توسط هند تأکید می‌کنند.
یکی از شرط‌های پیوستن کشورها به گروه تأمین کنندگان هسته ای، امضا پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته ای است.
هند تاکنون حاضر به امضای توافق منع گسترش سلاح‌های هسته ای نشده‌است.

اقیانوس هند
هند از افزایش تعداد و قدرت زیردریایی‌های چین به ویژه زیردریایی هسته ای این کشور و جولان آنها در آب‌های منطقه به خصوص اقیانوس هند به عنوان حیات خلوت این کشور نگران است.
این منطقه به دلیل عبور دو سوم نفت و نیمی از محموله‌های باری جهان از اهمیت بالایی برخوردار است عبور ۸۰ درصد از نفت چین، ۶۵ درصد نفت هند و ۶۰ درصد از نفت خریداری شده ژاپن از اقیانوس هند، اهمیت راهبردی این اقیانوس را نشان می‌دهد.
کارشناسان دفاعی کلید تسلط بر این منطقه وسیع را در زیر سطح آب و توسط زیردریایی‌ها می‌دانند در همین راستا هند برای مقابله با قدرت دریایی چین، دو زیردریایی دیزلی- الکتریکی و یک زیردریایی دیگر را تا پایان سال ۲۰۱۷ به خدمت می‌گیرد و قصد دارد این تعداد را در تا سال ۲۰۲۰ یه ۶ زیر دریایی برساند.
مقامات نیروی دریایی هند همچنین اعلام کردند هواپیمای دور برد پی-۸ ای که از آمریکا خریداری شده این نیرو را قادر به زیرنظر گرفتن فعالیت‌های زیردریایی چین می‌کند.
هند و چین در اقیانوس هند در حال ارزیابی قدرت یکدیگر هستند و همواره دستکم یک زیردریایی چینی در اقیانوس هند حضور دارد.
نیروی دریایی هند مصمم است با افزایش توان عملیاتی خود منطقه اقیانوس هند را به عنوان سومین اقیانوس بزرگ جهان تحت کنترل داشته باشد.

دالایی لاما
سفر «دالایی لاما» رهبر دینی بودائیان تبت به هند نیز هرازگاهی باعث افزایش تنش در روابط دهلی نو - پکن می‌شود.
مسئله تبت و تلاش دالایی لاما رهبر تبعیدی بودائیان برای استقلال این منطقه در ۵۰ سال اخیر برای چین نگران کننده بوده و بهانه برای مداخله غرب به خصوص آمریکا را در این مسئله فراهم کرده‌است.
تبت سرزمین مقدس بودائیان مرتفع‌ترین شهر مسکونی جهان است که از آن به «بام جهان» یاد می‌شود این شهر در جمهوری چین و در مرز هند واقع شده و پایتخت سنتی تبت هم شهر «لهاسا» است که اکنون مرکز استان تبت چین است.
اداره امور این سرزمین که تحت الحمایه چین بوده از قرن هفدهم به بعد بر عهده رهبر مذهبی بودائیان تبت بود که عنوان «دالایی لاما» به آن داده‌اند.
دالایی لاما رهبر معنوی جدایی طلبان تبت از سال ۱۹۵۹ پس از شکست قیام ناموفق مردم تبت علیه حاکمیت چین در هند زندگی می‌کند و پس از این سرکوب حکومت در تبعید را در هند تشکیل داد.

جاده ابریشم
هند با تحریم اجلاس جاده ابریشم که با حضور ایران و نمایندگان سران بیش از ۱۰۰ کشور جهان به مدت ۲ روز در شهر پکن پایتخت چین برگزار شد، نارضایتی خود را از سیاست‌های اقتصادی و سیاسی رقیب منطقه ای خود آشکار کرد.
مقامات چینی تلاش گسترده‌ای برای راضی کردن هند برای شرکت مقامات این کشور در اجلاس جاده ابریشم به کار بستند، ولی در نهایت مقامات هندی در هیچ سطحی در این اجلاس شرکت نکردند.
مقامات سیاسی و اقتصادی هند تاکنون بارها نارضایتی خود را از عبور کریدور اقتصادی چین و پاکستان از کشمیر تحت کنترل پاکستان اعلام و این اقدام را به منزله نقض حاکمیت ارضی هند دانسته‌اند.
هندی‌ها معتقدند که چین با سرمایه‌گذاری طولانی مدت و چند میلیارد دلاری در کریدور اقتصادی این کشور با پاکستان به اشغال غیرقانونی کشمیر مشروعیت بخشیده‌است.
مقامات هندی، اجرای همه طرح‌های یک کمربند یک جاده چین که از کشورهای مختلف عبور می‌کند را اقتصادی نمی‌دانند و می‌افزایند انگیزه‌های پکن از اجرای این طرح بیشتر جغرافیایی و سیاسی است.
به گفته کارشناسان هندی عبور یک کمربند – یک جاده از مناطق ناامن نشان می‌دهد که چینی‌ها با اجرای این طرح در صدد گسترش نفوذ خود در منطقه هستند.
در همین حال «نواز شریف» نخست‌وزیر پاکستان در این نشست در سخنانی گفت که کریدور چندین میلیارد دلاری چین و پاکستان یک طرح اقتصادی است و نباید به عنوان یک موضوع سیاسی به آن نگاه کرد.
«کمربند اقتصادی جاده ابریشم» و «جاده ابریشم دریایی قرن بیست و یک» ابتکاری است که برای نخستین بار در پاییز ۲۰۱۳ میلادی توسط رئیس‌جمهوری چین و به ترتیب در جریان دیدارهایی از قزاقستان و اندونزی ارائه شد.
این «کمربند» به عنوان شبکه ای طراحی شده از جاده‌های فراسرزمینی و خطوط آهن، لوله‌های نفت و گاز و دیگر پروژه‌های زیرساختی است که از شهر شیئان در مرکز چین آغاز و سراسر آسیای میانه را درمی‌نوردد و سرانجام به مناطق دوردستی چون مسکو، روتردام و ونیز می‌رسد.

تنش‌های مرزی
رسانه‌های دو کشور هر چند وقت یکبار گزارشی از رویارویی نیروهای چین و هند در مناطق مرزی ارائه می‌کنند، چینی‌ها بارها گارد مرزی هند را به عبور از خطوط مرزی در منطقه تبت در گذرگاه «ناتولا» در ایالت سکیم در شمال شرق هند و ورود به خاک چین متهم کرده‌اند و هندی‌ها هم معتقدند افزایش تنش مرزی در سکیم اقدامی توسط پکن برای باز کردن جبهه جدیدی علیه هند است.
چین، بوتان و هند در مناطقی به وسعت ۷۵۰ کیلومتر مربع در ایالت سکیم دچار اختلاف هستند یکی از این مناطق «دوکلم» یا «دونگ لانگ» است چین در نظر دارد با ساخت جاده در «دوکلم» امکان دسترسی به مناطق مرزی بوتان و هند را تسهیل کند اقدامی که با واکنش و مخالفت شدید هند مواجه شده‌است.
چین در ۲ دهه گذشته بوتان را برای واگذاری منطقه «دوکلم» به این کشور تحت فشار قرار داده‌است پکن اعلام کرده‌است حاضر است به جای «دوکلم» دره‌های «جکورلونگ» و «پاسملونگ» در شمال بوتان به وسعت ۴۹۵ کیلومتر مربع را به این کشور واگذار کند.
هند به شدت نگران اقدامات نظامی چین در «دوکلم» است زیرا این منطقه به کریدور بسیار حساس «سیلیگوری» هند متصل است. منطقه «سیلیگوری» یک نوار باریک در هند است که شمال شرق را به دیگر مناطق این کشور متصل می‌کند.
هند به‌طور مداوم مواضع دفاعی خود را در این منطقه با هدف مقابله با چین گسترش داده‌است. چین در سال‌های اخیر چندین جاده از تبت به سوی مرزهای بوتان احداث و خط آهن خود را در این منطقه گسترش داده‌است.
چین تا کنون چندین بار به بهانه ورود نیروهای هندی به خاک این کشور در ایالت سکیم، منطقه مرزی «ناتولا» را به روی زائران هندی که قصد سفر به منطقه «کیلاش مانسرووار» را دارند بسته‌است و بازگشت زائران در آینده را منوط به وارد نشدن نیروهای هندی به خاک چین عنوان کرده‌است، اقدامی که در پی آن شورای جهانی هندو (وی.اچ. پی) خواستار تحریم کالاهای ساخت چین شد.
گذرگاه «ناتولا»، هند را به مناطق هندو و بودایی نشین در منطقه مرتبط می‌کند این منطقه در سال ۱۹۶۷ میلادی شاهد درگیری شدید مرزی میان نیروهای نظامی چین و هند بوده‌است.
چین و هند توافقنامه همکاری نظامی مرزی با هدف جلوگیری از رویارویی نظامی در امتداد خطوط واقعی مرزی امضا کرده‌اند بر اساس این توافقنامه، نیروهای دو کشور باید تمام تلاش خود را برای جلوگیری از رویارویی مرزی در مناطق مرزی مانند بخش‌های از ایالت آرناچال پرادش به کار گیرند با این حال نیروهای نظامی دو کشور در سال ۱۹۶۲ دراین منطقه درگیر شدند.
هند و چین در خصوص ۹۰ هزار کیلومتر مربع در منطقه مرزی هیمالیا اختلاف دارند.
هند مدعی است چین ۳۸ هزار کیلومتر مربع از فلات «کسای» چین در غرب این کشور را به تصرف خود درآورده است بخش زیادی از این اراضی در ایالت «آرناچال پرادش» واقع است که در چین به «تبت جنوبی» معروف است.

ب- زمینه‌های همکاری

اما در میان این مشکلات و اختلافات، زمینه‌های محدودی هم برای افزایش همکاری و تعامل میان دو کشور وجود دارد زمینه‌هایی که ظرفیت آن کمتر از آن است که بتواند اختلافات ریشه ای و تاریخی این دو کشور را کاهش دهد.

افغانستان
دهلی نو و پکن به رغم وجود اختلاف‌های زیاد در حوزه‌های مختلف، برای همکاری در زمینه افغانستان به توافق دست یافته‌اند، همکاری هند و چین برای توسعه و برقراری ثبات در افغانستان می‌تواند زمینه ای برای حل اختلاف‌های تاریخی دهلی نو و پکن نیز فراهم کند.
هند و چین برای راه اندازی یک خط ارتباطی ۲۴ ساعته برای اشتراک اطلاعات در زمینه مبارزه با پول تقلبی نیز به توافق رسیده‌اند.

بریکس
بریکس یکی از مهمترین ساختارهای اقتصادی برای همکاری و توسعه مناسبات کشورهای نوظهور از جمله چین و هند است اگرچه سایه مناقشات مرزی دو کشور در برگزاری آن سنگینی می‌کند.
بریکس متشکل از کشورهای چین، هند، روسیه، برزیل و آفریقای جنوبی است که بر اساس یک تفاهم بین‌المللی برای مدیریت بخشی از اقتصاد جهانی تشکیل شده‌است.
این گروه که ابتدا در خصوص تولید و فروش فولاد نقش مهمی داشت هم اکنون در زمینه‌های مختلف از قبیل انرژی، بانکداری و دیگر مسائل بین‌المللی نیز فعال شده و به عنوان یک قدرت جهانی درآمده است.
اگرچه این کشورها دارای روابط بسیار نزدیک تجاری و اقتصادی هستند اما وحدت آنها در حال حاضر به دلیل منازعات مرزی دو عضو بزرگ آن (چین و هند) در معرض خطر قرار گرفته‌است.
کد مطلب: 77495
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/Up3cbK
مرجع : شهرخبر
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل