دیوار کج بودجه سازی در افغانستان

بودجه سال ۱۳۹۷ افغانستان که اوایل ماه جدی به پارلمان ارایه شده بود و یک بار رد شد، دیروز از سوی مجلس نمایندگان تصویب شد. تصویب بودجه در زمان کم و بدون صرف وقت زیاد در چانه زنی‌های اعضای پارلمان با حکومت بر سر پروژه‌های انکشافی در مناطق مختلف محل زندگی موکلان شان کمک زیادی به رشد و توسعه کشور می‌کند.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۸ جدی ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۴۸
دیوار کج بودجه سازی در افغانستان
بودجه سال ۱۳۹۷ افغانستان که اوایل ماه جدی به پارلمان ارایه شده بود و یک بار رد شد، دیروز از سوی مجلس نمایندگان تصویب شد. تصویب بودجه در زمان کم و بدون صرف وقت زیاد در چانه زنی‌های اعضای پارلمان با حکومت بر سر پروژه‌های انکشافی در مناطق مختلف محل زندگی موکلان شان کمک زیادی به رشد و توسعه کشور می‌کند. امسال خوش بختانه در زمان نسبتان کم بودجه سال تصویب شده‌است. اما صرفاً دربرگرفتن زمان کم و تصویب شدن فوری آن چندان کمکی به زندگی عموم مردم نمی‌کند. زیرا دیوار بودجه سازی در افغانستان از نخستین روزای آن کج گذاشته شده‌است و هم چنان تا ثریا کج خواهد ماند.
با این که در اوایل همین ماه مجلس نمایندگان بودجه سال ۹۷ را ببه دلایل زیاد از جمله نامتوازن بودن آن رد کرد ولی اکنون بدون این که تغییری در بودجه حاصل شده باشد آن را تصویب کرده‌است. اکنون باید از نمایندگان مجلس پرسید که در این مدت چه تغییراتی در بودجه آمده‌است که یک بار رد شد ولی اکنون دو باره با همان صورت اولیه خود مورد تصویب قرار گرفته‌است؟
به نظر می‌رسد چندان تغییری حاصل نشده‌است. تنها تغییرات اندکی که آمده‌است جابجایی‌ها در پروژه‌های انکشافی برخی از مناطق محروم بوده‌است. بر اساس اطلاعاتی که روزنامه افغانستان بدان دست یافته‌است دیروز تا آخر وقت پشت در دفتر وزیر مالیه تعدادی از نمایندگان مجلس صف کشیده بوده‌اند. آنان نه برای چانه زنی در مورد افزایش بودجه و شامل شدن پروژه‌های انکشافی بیشتر در بودجه سال ۱۳۹۷ بلکه به خاطر خط زدن برخی از پروژه‌ها از بعض مناطق به مناطقی که بیشترین تعلق خاطر به آن‌ها را دارند، تلاش کرده‌اند. بدین ترتیب در آخرین ساعات اداری دیروز بسیاری از پروژه‌ها جا بجا شده‌است. اما هیچ پروژه جدیدی شامل بودجه سال ۹۷ نگردیده‌است.
واقعیت این است که ساختار ذهنی و نگاه کلان به رفاه عمومی و برخورداری همه شهروندان از منابع دست داشته حکومت همواره دچار کژتابی‌ها و کم توجهی‌های بسیار بوده‌است. در طی سال‌های گذشته هرگز با نگاه عادلانه و متوازن به بخش‌های مختلف افغانستان در زمان بودجه سازی دیده نشده‌است. وقتی در سال ۱۳۹۱ بودجه ملی به تصویب پارلمان رسید تفات بودجه یکی از ولایات محروم با یکی از ولایاتی که بیشتر مورد توجه بود از زمین تا آسمان بود. تفاوت از سه میلیون دالر تا صدها میلیون دالر رسیده بود. اکنون نیز متأسفانه به دلایل زیاد چنین روندی وجود دارد. به عنوان مثال در بودجه سال ۹۷ برای تعدادی از ولسوالی‌های ولایت دایکندی علی‌رغم محرومت شدید حتی یک پروژه انکشافی در نظر گرفته نشده‌است.
با چنین نگاهی به بودجه سازی علاوه بر این که بسیاری از شهروندان کشور در توزیع منابع از حق اولیه خویش محروم می‌مانند، عدالت زیر پا می‌شود و بخشی از شهروندان کشور به فراموشی سپرده می‌شوند. فراموش کردن و کتمان کردن بخشی از شهروندان نه تنها مشکلات را حل نمی‌کند بلکه به مشکلات بسیاری دامن می‌زند. وقتی در یک سال شهروندان یک ولسوالی هیچ سهمی از بودجه نداشته باشند، چه توقعی از اعتماد و اطمینان میان مردم و حکومت باید داشت. بزرگ‌ترین و عاجل‌ترین پیامد چنین نگاه نابرابر به شهروندان کشور بالا رفتن دیوار بی‌اعتمادی میان مردم و حکومت است.
نامتوازن بودن و فقدان دیگاه ملی در بودجه سازی تازگی ندارد. سال‌ها است که بخش‌هایی از مردم در بودجه ملی نادیده گرفته می‌شوند. اما تنها حکومت را نباید در این امر مقصر دانست. دلایل زیادی وجود دارد که این امر را به عنوان یک پدیده پذیرفته شده، نهادینه کرده‌است. فقدان رابطه سیستمی میان ادارات محلی و ادارات مرکزی، ضعف و بی پروایی وکلای پارلمان و ساختارهای تاریخی مبتنی بر تبعیض از مهم‌ترین دلایل نامتوازن بودن بودجه ملی در هر سال است.
اکنون اگرچه اراده قوی سیاسی در رهبری حکومت برای رفع فقر و زدودن بی عدالتی‌ها به وجود آمده‌است؛ ولی نباید نادیده انگاشت که مرده ریگ تبعیض نهادی شده هم چنان در ذهنیت بودجه سازان کشور وجود دارد و به عنوان یک فاکتور اساسی در تعیین بودجه سالانه کشور عمل می‌کند. به نظر می‌رسد حداقل تا یک سال دیگر مردم برخی از مناطق باید دندان روی جگر بگذارند ولی امید است که حکومت از این پس به برابری و توازن در بودجه سازی توجه جدی کرده و در توزیع منابع ملی عدالت را در نظر بگیرد.
محمد هدایت
کد مطلب: 77433
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/2nRYt4
مرجع : افغانستان‌ما
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل