فشار ترامپ به اشرف‌غنی برای تعطیلی دفتر طالبان در قطر

بنا بر اطلاعاتی که «گاردین» از منابع خود به‌دست آورده‌است، ترامپ به اشرف‌غنی فشار می‌آورد تا دفتر طالبان در قطر را تعطیل کند؛ دفتری که در شش سال گذشته حکم مجرایی برای گفت‌وگو با این گروه شورشی را داشته‌است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۵ میزان ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۶
فشار ترامپ به اشرف‌غنی برای تعطیلی دفتر طالبان در قطر
با اعلام استراتژی نظامی جدید آمریکا در افغانستان بود که بار دیگر نام طالبان در صدر اخبار قرار گرفت. طالبان که زمانی قدرت را در افغانستان در دست داشت، حتی بعد از سقوط حکومتش نیز به‌واسطه نفوذ سنگینش در این کشور، همواره در کانون توجهات منطقه‌ای و بین‌المللی بود اما بعد از ظهور داعش اندکی از نظرها دور افتاد. در هر صورت سیاست‌های جدید نظامی واشینگتن مبنی بر حفظ حضور نظامی و حتی افزایش شمار نیروهای نظامی آمریکایی در افغانستان، واکنش تند طالبان را به دنبال داشت؛ به‌طوری‌که برخی فرماندهان طالبان، آن را فراخوانی برای یک جنگ صلیبی و تلاشی برای نابودی جامعه مسلمین عنوان کردند. در مقابل اشرف‌غنی که همان زمان نیز از این سیاست نظامی استقبال کرده بود، در ادامه نیز در سازمان ملل لب به تمجید از دونالد ترامپ گشود تا نشان دهد که چقدر از این استراتژی جدید راضی است اما به نظر می‌رسد ترامپ در برابر تداوم حضور نظامی این کشور در افغانستان انتظاراتی نیز دارد. بنا بر اطلاعاتی که «گاردین» از منابع خود به‌دست آورده‌است، ترامپ به اشرف‌غنی فشار می‌آورد تا دفتر طالبان در قطر را تعطیل کند؛ دفتری که در شش سال گذشته حکم مجرایی برای گفت‌وگو با این گروه شورشی را داشته‌است. هرچند غنی هنوز تصمیم نهایی را نگرفته‌است اما این مسئله در جلسه میان او و ترامپ در حاشیه اجلاس عمومی سازمان ملل مطرح شده‌است و به نظر می‌رسد غنی چاره‌ای جز تن‌دادن به این خواست ترامپ نداشته باشد؛ مسئله‌ای که می‌تواند با افزایش تنش‌ها در این کشور جنگ‌زده همراه شود.

قربانی نزاع عربستان و قطر
دونالد ترامپ برای مخالفت با ادامه فعالیت این دفتر دلایل متعددی دارد. او این دفتر نمایندگی را راهکار شکست‌خورده باراک اوباما، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا می‌داند که به مذاکرات صلحی که وعده‌اش را داده بود، نینجامید. از دیگر سو، عربستان‌سعودی و امارات متحده عربی از زمان تأسیس این دفتر، خواهان تعطیلی آن بوده‌اند زیرا آن را نماد یک‌جور پرستیژ دیپلماتیک برای قطر و همچنین نزدیکی ایالات متحده و قطر می‌دانند. هرچند گام اول برای تعطیلی این دفتر درخواست رسمی کابل است اما تصمیم نهایی را دولت قطر می‌گیرد. به‌نوعی می‌توان گفت که این دفتر قربانی نزاع و تقابل سیاسی و دیپلماتیک میان عربستان‌سعودی و قطر شده‌است. هرچند ایالات متحده با هر دو کشور عربی حاشیه خلیج فارس همکاری دارد اما ترامپ در این نزاع عملاً طرف عربستان‌سعودی را گرفت و شاید خواست او برای تعطیلی این دفتر نشانه دیگری از همراهی او با حاکمان سعودی علیه قطر باشد. البته اشرف‌غنی در ماه فوریه و در یک کنفرانس امنیتی در مونیخ از وزیر امور خارجه قطر خواسته بود تا دفتر طالبان در این کشور تعطیل شود. به نظر می‌رسد که این موضوع در دیدار ترامپ و تمیم بن‌حمد آل‌ثانی، امیر قطر در سه‌شنبه هفته گذشته نیز مطرح شده باشد. امیر قطر هنوز پاسخ مشخصی به این درخواست نداده‌است اما با توجه به این که قطر بیش از هر زمانی در برابر جبهه کشورهای عربی نیازمند حمایت واشینگتن است، پذیرش آن چندان دور از انتظار نخواهد بود.

نقطه تماس با شورشیان
دفتر سیاسی طالبان در دوحه در سال ۲۰۱۱ و بلافاصله بعد از اولین تماس‌های مخفی با ایالات متحده در آلمان، آغاز به کار کرد و از آن زمان به بعد، به تنها راه ارتباطی دیپلماتیک طالبان با جهان بدل شده‌است. البته تلاش طالبان برای افتتاح یک سفارت رسمی در دوحه با مخالفت شدید کابل به‌جایی نرسید. از دیگر سو وجود این دفتر هیچ‌گاه به شکل‌گیری مذاکرات جدی صلح نینجامید و کارکرد آن بیشتر به توافق‌های بشردوستانه برای کاهش شمار قربانیان این جنگ ۱۶ساله در افغانستان تقلیل یافته‌است. البته در سال ۲۰۱۴ این دفتر نقشی کلیدی در تبادل اسرا میان طالبان و آمریکا ایفا کرد که طی آن پنج عضو طالبان که در زندان گوانتانامو زندانی بودند، با یک سروان آمریکایی به‌نام بو برگدال مبادله شدند. این دفتر درحال‌حاضر دیگر اهمیت سابق خود را ندارد؛ مخصوصاً بعد از استعفای رئیس این دفتر، طیب آقا که بعد از مرگ ملاعمر، بنیان‌گذار طالبان، از سمت خود کنار رفت. او نسبت به انتخاب مولا اختر منصور به‌عنوان رهبر جدید طالبان انتقادهایی داشت. پس از آن نیز هیچ‌گاه ارتباط این دفتر با فرماندهان عملیاتی طالبان به حالت قبلی برنگشت و به‌همین‌خاطر از نظر برخی کارشناسان، این دفتر نمی‌تواند به‌درستی طالبان را نمایندگی کند.
گذشته از ملغی‌شدن همان کارکردهای حداقلی، تعطیلی این دفتر چالش‌های دیگری را نیز به‌دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به سرنوشت نامعلوم نمایندگان طالبان که در این دفتر حضور دارند، اشاره کرد. اگر این افراد از قطر اخراج شده و به پاکستان برگردانده شوند، بدون تردید دستگیر خواهند شد زیرا پاکستان هیچ‌گاه با گشایش چنین دفتری موافق نبوده‌است. درواقع پاکستان همواره این دفتر را به‌عنوان مانعی بر سر راه ارتباط مستقیم با ایالات متحده تلقی کرده‌است.

بازگشت به میدان نبرد
مایکل سمپله، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه کوئین نگران است که تعطیلی این دفتر به تندروهای طالبان این بهانه را بدهد که ایالات متحده تمایلی برای ایجاد صلح در افغانستان نداشته و در نهایت این گروه را بیش از پیش به سمت فاز نظامی سوق دهد. از نظر او تنها افرادی که از تعطیلی این دفتر سود می‌برند، دلالان جنگ هستند. حتی اگر تعطیلی این دفتر را اقدامی نمادین بدانیم، باز هم این به‌معنای ازمیان‌بردن تنها راه ارتباطی رسمی با این گروه شورشی و تقویت ایده جنگ‌طلبی ایالات متحده و دولت مرکزی افغانستان است. از نظر این کارشناس مسائل منطقه، در شرایطی که هیچ گزینه بهتری برای پیشبرد اوضاع در افغانستان وجود ندارد، این دفتر می‌تواند طالبان را بیشتر به فاز مداخله سیاسی در این کشور هدایت کند. بنا به گفته منبع گاردین، درحال‌حاضر در دولت افغانستان نیز اجماعی بر سر تعطیلی این دفتر وجود ندارد. حنیف اتمار، مشاور امنیت ملی علناً موافق تعطیلی این دفتر است و در مقابل معصوم استانکزای، رئیس آژانس اطلاعات در این رابطه تردیدهایی دارد. البته کابل همواره به این دفتر به دیده تردید نگاه کرده‌است. از نظر دولت افغانستان تنها کارکرد این دفتر نمایندگی که طالبان از آن به‌عنوان دفتر سیاسی یاد می‌کند، مشروعیت‌بخشیدن به گروهی است که از نظر دولت افغانستان اهرم پاکستان در افغانستان است. یکی دیگر از دغدغه‌های کابل این بوده‌است که این دفتر می‌تواند با دورزدن دولت افغانستان، امکان مذاکره مستقیم سایر کشورها با طالبان را فراهم آورد. حالا کابل در پناه حمایت ترامپ این فرصت را دارد تا با تعطیلی این دفتر، مانع از آن شود که کشورهای دیگر مذاکراتی مستقیم را با طالبان برگزار کنند. امری که از نظر دولت افغانستان یک مانع بر سر راه فرایند صلح در این کشور محسوب می‌شود.
کد مطلب: 74533
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/aX7msq
مرجع : شرق
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل