افت وخیز عربستان در زمین سوریه

درخواست وزیر خارجه عربستان از معارضان سوری مبنی بر اتخاذ رویکرد جدید در مورد حل و فصل بحران سوریه و آینده اسد نشان می‌دهد که دومینوی تسلیم و تمکین در برابر واقعیات میدانی بحران سوریه برای مخالفان بین‌المللی و منطقه ای اسد در ادامه مسیر خود، اکنون به ریاض رسیده‌است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۲ سنبله ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۰۷
افت وخیز عربستان در زمین سوریه
چندی پیش یک منبع سعودی به نقل از خبرگزاری «آسوشیتدپرس» اعلام کرد که «عادل الجبیر» وزیر امور خارجه عربستان از معارضان سوری خواسته‌است که رویکرد جدیدی را در حل و فصل بحران سوریه و بشار اسد رئیس جمهوری این کشور اتخاذ کنند.
به نوشته این منبع، الجبیر در عین حال به وضوح اعلام نکرده که بشار اسد باید در قدرت باقی بماند.
بر اساس این گزارش درخواست الجبیر خطاب به هیئت عالی مذاکره کنندگان مخالف سوری موسوم به «تریبون ریاض» است که سه شنبه گذشته در پایتخت عربستان در نشستی با طرف‌های موسوم به تریبون‌های مسکو و قاهره موضوع تشکیل هیئت واحدی از گروه‌های مخالف را برای شرکت در مذاکرات صلح ژنو که ماه سپتامبر برگزار می‌شود، بررسی کرد.
از دید بسیاری کارشناسان اظهارات تازه وزیر امور خارجه عربستان از تغییر موضع مقام‌های ریاض در مورد تحولات سوریه نشان دارد؛ تغییر رویکردی که از پذیرش واقعیت‌های میدانی سوریه یعنی قدرت گیری اسد و تضعیف موضع مخالفان حاکی است.

در این خصوص چند نکته لازم به یادآوری است:
۱- از زمان شروع ناآرامی‌ها در سوریه در سال ۲۰۱۱ و سپس ورود نیروهای تروریستی به معادلات میدانی این کشور، آمریکا و همپیمانان منطقه ای آن نظیر عربستان و ترکیه حمایت از نیروهای معارض را در دستور کار خود قرار دادند. اما روند تحولات میدانی سوریه و تشدید تنش‌ها در این کشور موجب شکسته شدن موضع مطلق گرای بسیاری مخالفان بین‌المللی اسد در برابر دولت قانونی سوریه شد.
در نتیجه تصمیم دولت آمریکا و پارلمان انگلیس به عدم مداخله نظامی در سوریه، میان مواضع ضد سوری عربستان با طرف غربی شکاف عمیقی ایجاد شد. در چنین شرایطی عربستان بر مواضع تند خود علیه اسد بیش از پیش اصرار کرد و بر حجم حمایت‌های خود از گروه‌های تندروی مخالف دولت قانونی دمشق افزود.

۲- ورود نظامی روسیه به عرصه میدانی سوریه و حمایت‌های مستشاری ایران، بیش از پیش معادلات میدانی را به نفع دولت قانونی این کشور تغییر داد و یکی دیگر از مخالفان اسد را به تغییر موضع واداشت.
در نتیجه پیشروی و پیروزی‌های ارتش سوریه، ترکیه هم در چرخشی قابل توجه، مواضع خود را در برابر بحران سوریه تغییر داد و عربستان باز هم در موضع ضد اسد خود تنهاتر از پیش شد.

۳- آنچه در مورد سیاست منطقه ای عربستان طی چند سال گذشته باید مورد توجه قرار داد این است که رهبران ریاض در مورد سوریه نقشه جایگزین مشخصی نداشتند. هرچند آنها همواره مخالفت با اسد را محور کنش‌های خود در سوریه قرار داده‌اند، اما هرگز از سیاست ایجابی مشخصی پیروی نکرده‌اند و تصمیمات و موضع گیری‌های آنان تابعی از تحولات میدانی سوریه و دیگر بازیگران آن بوده‌است. به همین دلیل عربستان در مذاکرات ژنو و سپس آستانه در خصوص حضور ایران، بقای دولت اسد، معارضان و … مواضع پرفراز و نشیبی داشته‌است.
از دید برخی تحلیلگران این بار هم به نظر می‌رسد روند اخیر پیروزی‌های میدانی ارتش سوریه در موضع گیری رهبران ریاض در خصوص لزوم بازبینی رویکرد معارضان در مورد اسد و بحران سوریه، تابعی از واقعیت‌های میدانی سوریه باشد؛ موضعی که باز هم ممکن است در گذر زمان با تغییراتی مواجه شود، چرا که ناآزمودگی و ناپختگی رهبران تازه بر تخت نشسته ریاض، موضع عربستان در بسیاری از دیگر حوزه‌های سیاست خارجی را با عدم ثبات و فراز و فرودهایی همراه ساخته‌است.

۴- از سوی دیگر برخی تحلیلگران اظهارات اخیر وزیر امور خارجه عربستان را بی‌سابقه توصیف می‌کنند و بر این باورند که عربستان در نتیجه خارج شدن خیل زیادی از کشورها از زمره مخالفان دولت اسد، اکنون تنها مانده، پیشروی‌ها و پیروزی‌های اخیر ارتش سوریه رهبران این کشور را به این نتیجه رسانده که تلاش برای سرنگونی اسد بی فایده است و از این پس باید شاهد تدوین راهبرد مبتنی بر بقای اسد در سیاست خارجی عربستان باشیم.
به گفته ناظران، اظهارات عادل الجبیر در حالی اعلام شده‌است که هیئت عالی مذاکره کنندگان مخالف سوری که سازمان ملل و دولت‌های غربی آن را به عنوان نماینده اصلی معارضان سوری به رسمیت می‌شناسند، همواره در مخالفت با رئیس جمهوری سوریه موضع ثابتی داشته‌اند. حال باید منتظر ماند و دید آیا تغییر موضع تلویحی رهبران سعودی در برابر بحران سوریه موقتی و زودگذر یا پایدار و دایمی است.
کد مطلب: 74039
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/S7h1pC
مرجع : ویستا
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل