اشتباه محاسباتی روس‌ها در پذیرش علوش

بعد از شکست مفتضحانه تروریست‌ها در حلب، صحنه سیاسی- نظامی سوریه کاملاً متحول شده است و ما شاهد آن هستیم که وضعیت میدانی سوریه به نفع ارتش و دولت این کشور و همچنین نیروهای محور مقاومت تغییر یافته است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۹ جدی ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۳۰
«محمد علوش»، مسوول سیاسی گروه تروریستی «جیش‌الاسلام».
«محمد علوش»، مسوول سیاسی گروه تروریستی «جیش‌الاسلام».
بعد از شکست مفتضحانه تروریست‌ها در حلب، صحنه سیاسی- نظامی سوریه کاملاً متحول شده است و ما شاهد آن هستیم که وضعیت میدانی سوریه به نفع ارتش و دولت این کشور و همچنین نیروهای محور مقاومت تغییر یافته است. به همین دلیل، تعداد افراد باقیمانده از نیروهای مخالف وابسته به گروه‌های تروریستی، به ناچار سوار اتوبوس‌های سبزرنگ شده و با خروج از شهر حلب به ادلب نقل مکان کردند. با این رویداد، تغییرات مهمی، هم در صحنه سیاسی و هم در صحنه نظامی و میدانی سوریه صورت گرفته و آرایش سیاسی- نظامی مخالفان هم در داخل سوریه و هم کشورهای حامی آنها برهم خورده است. بر این اساس، ترکیه که تا پیش از آزادی حلب همواره از معارضان مسلح حمایت می‌کرد و معتقد به راهکارهای نظامی و ساقط کردن بشار اسد بود، متوجه شد که با راهکارهای پیشین، امکان هیچ گونه موفقیتی در سوریه را ندارد. آزادی حلب در جبهه داخلی سوریه نیز موجب دو دستگی و اختلاف معارضان مسلح با یکدیگر شد به گونه‌ای که پس از آن رویداد، تروریست‌ها نمی‌توانند به یک جمع‌بندی واحدی برسند؛ به خصوص پس از اجلاس مسکو و تلاش‌های طرفین برای ایجاد آتش‌بس در سوریه و موافقت دمشق با آن، این اختلافات میان معارضان بیشتر از پیش شده است؛ عده‌ای از گروه‌های معارضه مسلح با آن از ابتدا موافق نبودند و عده‌ای هم به آن رضایت دادند. عده‌ای از آن گروه‌ها نیز به دلیل اینکه جبهه النصره شامل این آتش‌بس نمی‌شود، از آتش‌بس خارج شده و به ادامه جنگ پرداختند. اختلافات عدیده آن گروه‌ها در خصوص آتش‌بس موجب شده تا در همین مدت زمان اندکی هم که آتش‌بس استقرار یافته، نقض آتش‌بس به صورت مکرر در مناطقی همچون وادی بردی و دیرالزور صورت بگیرد و در تداوم آن کارشکنی ایجاد شود. با این حال، براساس آتش‌بسی که میان معارضان و دولت سوریه امضا شده است، قرار است طرفین در آستانه قزاقستان با یکدیگر گفت‌وگو کنند. براساس آنچه اعلام شده، این مذاکرات بیش از آنکه سیاسی باشد، رویکردی نظامی دارد. با این وجود، انتخاب محمد علوش، مسوول سیاسی جیش‌الاسلام به عنوان رئیس هیئت معارضان سوری در نشست آستانه بسیار تعجب‌آور بود. علوش پیش از این عضو ارشد مذاکره‌کننده هیئت معارضان در مذاکرات ژنو بود که نقش مهمی در شکست آن مذاکرات داشت. به نظر می‌رسد ورود علوش به این مذاکرات و ارتقای او به ریاست هیئت معارضان سوری نشان از اصرار، حمایت و پشتیبانی‌های عربستان سعودی برای حضور او باشد تا از این طریق، هم امتیازگیری بیشتری کرده و هم مانع از دستیابی کامل آتش‌بس و ایجاد صلح و ثبات در سوریه شود و به نوعی، او همان نقش سابق خود در ژنو برای به شکست رساندن این مذاکرات را هم تکرار کند. در همین چارچوب نیز سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز گذشته در نشست خبری خود گفت که برخی از گروه‌ها و کشورها نمی‌خواهند مذاکرات آستانه به نتیجه‌ای برسد و نیت جدی ندارند. محمد علوش، فردی است که نامش بیش از هر چیز یادآور برادرش زهران علوش است که چند ماه پیش توسط روس‌ها به هلاکت رسید. در واقع، رشد ناگهانی او تنها به واسطه برادرش بوده است. او در ماه‌های گذشته نیز نشان داد با وجود مانورهایی که برخی از کشورها و رسانه‌ها حول محور او انجام می‌دهند، ظرفیت چندانی برای رهبری معارضان ندارد اما سرسپردگی او به عربستان، موجب شده است تا ریاض تلاش کند او را به عنوان یک چهره برجسته در آستانه مطرح سازد. البته فارغ از آنکه چه کسی ریاست معارضان سوری در آستانه را برعهده داشته باشد، به نظر می‌رسد هیچ‌کدام از چهره‌ها و گروه‌های معارضه مسلح، قدرت انسجام‌بخشی و هماهنگ‌سازی با دیگر گروه‌ها را ندارند کماآنکه در جبهه سیاسی نیز از همان ابتدای بحران در سوریه یک وحدت‌نظر وجود نداشت و با گذشت زمان، این اختلافات بیش از پیش شده است. وابستگی متفاوت گروه‌های معارضه مسلح به کشورهای مختلف نیز سبب شده تا هر کدام از آنها اهداف و منافع متفاوتی را نداشته باشند که الزاماً این منافع با یکدیگر همخوان نیست. همچنین برخی کشورها مانند عربستان همچنان به رویکردهای نظامی اعتقاد دارند و علاقه‌ای به حل بحران نیز ندارند و همین موجب می‌شود تا آنها به گروه‌های وابسته خود فرمان صلح ندهند. پس در مقطع فعلی، نه علوش و نه هیچ‌کس دیگری نمی‌تواند یک اجماع سراسری درخصوص آتش‌بس در سوریه ایجاد کند. با این وجود، آنچه موجب تعجب شده است، رضایت دادن روس‌ها به حضور علوش در این مذاکرات آن هم در این سطح است. روس‌ها تا پیش از این علوش را یک فرد وابسته به گروه‌های تروریستی اعلام می‌کردند. شاید آنچه موجب شده تا مسکو به حضور چنین فردی در آستانه رضایت بدهد به خاطر آن باشد که روس‌ها تعجیل بسیاری دارند تا آتش‌بس ایجاد شده و روندی کنونی در سوریه ادامه یافته و با صدمه‌ای جدی روبرو نشوند. به عبارت دیگر، هم‌اکنون تمرکز روسیه بر پایداری آتش‌بس و موفقیت مذاکرات آستانه به هر قیمتی و تسری دادن آن به مذاکرات سیاسی است اما به نظر می‌رسد آنها در شرایط کنونی دچار برخی اشتباهات محاسباتی شده‌اند. البته این نخستین اشتباه محاسباتی مسکو نیست و آنها قبل‌تر هم اشتباهاتی از این دست داشته‌اند کماآنکه در آتش‌بس قبلی میان مسکو و واشنگتن، روس‌ها به فریب وعده‌های توخالی امریکایی‌ها را خوردند. هم‌اینک نیز روس‌ها می‌خواهند از بسیاری از حواشی عبور کرده تا به اصل برسند اما عبور از همین حواشی به ظاهر بی‌اهمیت در آینده کارساز خواهد شد و موجب می‌شود تا نه تنها صلحی در سوریه ایجاد نشود بلکه آتش‌بس نیز به شکست برسد. ما مشاهده می‌کنیم که علوش در نخستین اظهارنظر خود پس از انتخاب به عنوان رئیس هیئت معارضان در آستانه، سخنان ضدایرانی بسیاری گفت که این نشانه‌ای است که آنها نه‌تنها رویکرد سازنده‌ای را در مذاکرات در پیش نمی‌گیرند بلکه درصدد منحرف ساختن آن هم هستند. البته این رویکردی است که ریاض از مدت‌ها قبل درخصوص سوریه در پیش گرفته و علوش نیز نماینده آنها است. آنها از طریق علوش می‌کوشند تا با دیدگاه‌های افراطی خود در روند صلح در سوریه اخلال ایجاد کنند. همه این دلایل موجب می‌شود تا امید چندانی از مذاکرات آستانه نداشته باشیم.
-احمد دستمالچیان
کد مطلب: 63028
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/vdHHl9
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل