۱
 

قنبرعلی تابش

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۷ سنبله ۱۳۹۲ ساعت ۱۳:۲۳
قنبرعلی تابش
تابش  در سال 1348در قریه سنگشانده ولسوالی جاغوری ولایت غزنی متولد شد.
دروس ابتدایی را نزد آخوند مکتب آموخته و در سال 1362 وارد مدرسه علمیه باقریه انگوری که سرپرستی و مدیریت آن را «حجت‌الاسلام صادقی لوخک» به عهده داشت شد. مقدمات و سیوطی را در آن مدرسه خواند.
در سال 1365 به قصد ادامه تحصیل راهی جمهوری اسلامی ایران شده و در همان سال در مدرسه علمیه ذوالفقاراصفهان پذیرفته شد.
تا سال 1369 در آن مدرسه مشغول تحصیل بوده و در همین سالها علاوه بر تحصیل دروس حورزی، به مطالعه شعر و داستان پرداخت و به مناسبت های مختلف شعر هایی می سرود.
با شرکت در جلسات انجمن ادبی کمال اصفهان مطالعات شعری را جدی‌تر پیگیری‌کرده و شعرهایش را به مطبوعات افغانستان نیز ارسال می کرد که معمولا از طرف مسئولین صفحات ادبی مورد استقبال قرار می‌گرفت.
به سال 1369 در حوزه‌‌‌علمیه‌قم پذیرفته شد و در همین سال دومین کنگره شعرحوزه که در مشهد و با مسئولیت «سیدعبدالله حسینی» برگزار شد شرکت کرد. در این کنگره با شاعران هموطنش چون محمد کاظم کاظمی، سید ابو طا لب مظفری، سید فضل الله قدسی وسیدنادراحمدی آشنا شد.
بعد از اسکان در قم در جلسات شعری که از سوی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران برگزار می‌شد شرکت کرده و از نقد و نظر کسانی چون استاد مجاهدی، صادق رحمانی، ناصر فیض، یدا... گودرزی و مجتبی تونه‌ای بهره مند شد.
از سال 1372 تا سال 1378 سردبیر ماهنامه «فجر امید» (ارگان نشریاتی حرکت اسلامی افغانستان) بوده و اینک نیز عضو هیئت تحریریه فصلنامه های «خط سوم» و «گفتمان نو» می باشد.
وی چندین سال درس خارج را در حوزه علمیه قم با شاگردی اساتیدی چون آیت الله سبحانی و آیت الله مکارم شیرازی خوانده است.
تابش در سال 1368 ش. مقطع لیسانس زبان و ادبیات فارسی را در دانشگاه پیام نور به پایان رساند و همچنین زبان انگلیسی را تا مقطع ترجمه در دانشگاه باقرالعلوم آموخت تابش مقطع لیسانس علوم سیاسی را در موسسه علوم انسانی قم وابسته به جامعه المصطفی به پایان برد و مقطع کارشناسی ارشد همین رشته را در دانشگاه با قر العلوم (ع) قم به پایان رساند. او اکنون در مقطع دکترای رشته علوم سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی تهران مشغول به تحصیل می باشد.

آثار:
دورتر از چشم اقیانوس (شعر، ۱۳۷۶)
آد‏می‏ پرنده نیست (شعر، ۱۳۸۳)
چشم‏‎انداز شعر امروز افغانستان (مجموعه مقالات، ۱۳۸۲)
مشرق گل‏های فروزان (مجموعه شعر مذهبی، ۱۳۷۸)
یک شعله نوبهاران(شعر) و دل خونین انار(شعر، ۱۳۹۰)
 
تابش طی بیش از دو دهه شاعری آثار متنوع و متفاوتی خلق کرده است. مطالعه‏ آثار این شاعر نشان ‏می‏‌دهد که وی تحت تأثیر تحولات ذهنی و شرایط اجتماعی دست به آفرینش‏‌های متفاوت زده است. این تفاوت را به صورت مقایسه ای در سه دفتر دورتر از چشم اقیانوس، آد‏می‏ پرنده نیست و دل خونین انار که در سه مقطع تاریخی سروده شده اند، به خوبی می‏‎توان مشاهده کرد.
مجموعه شعر «دورتر از چشم اقیانوس»( ۱۳۷۶)، حاوی اشعاری در قالب‏‌های غزل، نیمایی و سپید است. در این مجموعه که نخستین تجربه‏‌های شاعرانه‏ تابش طی سال‏های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۳ ‏را تشکیل می‏‌دهد، ما شاهد رخداد مهم در شعر تابش نیستیم. بیشتر اشعار این مجموعه با رویکرد‏های مذهبی، تقدیم‏‎نامه‏‎ها، توصیف‌ها و روایت‏‎های معمولی سروده شده‏‎اند.
آنچه بر این دفتر برجستگی ‏می‏‎بخشد، توجه شاعر به تکنیک شاعرانه به‏‎ویژه تصویرسازی‏‎های ناب است. تابش سعی کرده تا با ایجاد تصویر‏های زیبا و تازه، شعرش را سرمایه بیشتری بخشد. اهتمام او در زبان، به آوردن واژه‏‎های باستانی و گاه بو‏می‏ خلاصه ‏شده است.
در بعد معنایی، با تأثیر از محیطی که در او زندگی می‏‎کند، از هوای موجود مذهبی و غم غربت تنفس ‏می‏‏‎کند. غم غربت به صورت ناخودآگاه خواننده را با خود ‏می‏‎کشد و حس وطن‏دوستی را در او تازه ‏می‏‎کند. شعرهای «پیر پامیر»، «در باد»، «دورتر از چشم اقیانوس»، «آه! قریه‏ی قشنگم» و «درآغوش واژه»، از این نوع حس وطن‏گرایی تابش سرشار هستند.
سلام ای تک درخت شعله ور در خون، شعله ور در باد
که برپا مانده‏ای با زخم انبوه تبر در باد (ص ۱۷)
در مجموع دفتر دورتر از چشم اقیانوس، نشانگر تجربه‏های نخستین و تلاش پی‏گیر شاعر برای یافتن راه تازه و جایگاه ویژه برای خود در شعر، ‏می‏‌باشد. روایت‏های توصیفی، غم غربت، تصویرگرایی وگرایش‏های مذهبی ازجمله بن‌مایه‏های آن به شمار ‏می‏روند.
مجموعه «آدمی پرنده نیست»
این دفتر حاوی اشعاری در قالب‏های غزل، سپید، نیمایی، دوبیتی و شعر سپید کوتاه ‏می‏باشد. تجربه در قالب دوبیتی و سپید کوتاه، یکی از مشخصات این دفتر است که آن را از دفتر پیشین متمایز ‏می‏‌سازد. شاعر در تداوم تلاش‏‎های شاعرانه‏‎اش در پی تجربه‏‎های جدید است. او در این دفتر، جنگ، آزادی، وطن و مرگ را به عنوان یک موضوع مستقل وارد شعر خود ‏می‏‎سازد. اندک اندک جهانبینی مشخصی از خود به نمایش ‏می‏‎گذارد.
نگاه جزء‏گرایانه، جنبه‏ کلی ‏می‏‎یابد و حالت روایی قبلی خود را از دست ‏می‏‎دهد. تابش گاه از سر ابتکار، به طنز گرایش پیدا ‏می‏‎کند اما آن را زیاد جدی نمی‏‎گیرد. تنها به صورت محدود از آن استفاده ‏می‏‎کند. او در دفتر "آد‏می‏ پرنده نیست" کوشش ‏می‏‎کند تا دنیای تازه‏‏‎ای در شعر خود به وجود آورد؛ برخی از تکنیک‏‌هایی که در دفتر قبلی او دیده ‏می‏‌شدند، در این دفتر به چشم نمی‏‌خورند و یا رنگ ‏می‏‌بازند؛ مانند تصویر سازی‏ها، توصیف‏های شاعرانه، نقش زنان، اما با آن هم هنوز نمی‏‌تواند از دنیایی که آن را تجربه کرده، به کلی دل بکند و به دنیای کاملاً جدید وارد شود.
از این‏ رو توجه به رنج زنان، غم غربت، مهین دوستی، رویکردهای تاریخی و سفارش‏‌های مذهبی کم و بیش در اشعار او به چشم ‏می‏‌خورند. با این وجود تفاوت عمده‏‌‎ای که میان این دو دفتر به نظر ‏می‏‎رسد، همانا صورت‌بندی و ساختار زبان سروده‏‌های "آد‏می‏ پرنده نیست"، است. زبان به پختگی کامل خود رسیده، سادگی، طراوت، زیبایی خود را آشکاراتر کرده است. عاطفه نیز در همدستی و گره خوردگی معنا راه کمال خود را ‏می‏‌پیماید. عشق که در دفتر قبلی دیده نمی‏‌شد اینک به وضوح رؤیت ‏می‏‌شود.
خداى خویش را گم کرده‏‌ام، اى دختر هندو!
نمایان کن خدا را با تکان گوشه‏ ابرو (آب وآتش)
مجموعه «دل خونین انار»
تابش در این دفتر تا آنجا حس وطنی‏‌اش را توسعه بخشیده که به ناسیونالیسم بزرگ‏تر انجامیده است.
«دل خونین انار» در سال ۱۳۹۰ در کابل به نشر رسید. این دفتر نسبت به دفترهای پیشین حجم بیشتری دارد (۱۹۰ صفحه) و شعرهای زیادتری را در خود جای داده است؛ به‏‌ویژه آن دسته از شعرهایی را که در ایران قابل نشر نبوده‏‎اند. شاعر در چاپ این مجموعه دست باز داشته و در آوردن و گزینش سروده‏‌هایش به خودسانسوری نپرداخته است.
از این جهت شعرهای عاشقانه‏ شاعر، بسامد بالایی را به خود اختصاص داده است، و شاعر بی‏پروا به عشق پرداخته و گاه به صورت باز از آن صحبت کرده است. البته در کنار توجه به امور نفسی، از امر وطنی نیز بازنمانده و مانند گذشته وطن را به عنوان پایه مفاهیم شعری خود مطرح ساخته است.
تابش در این دفتر تا آنجا حس وطنی‏‌اش را توسعه بخشیده که به ناسیونالیسم بزرگ‏تر انجامیده است. او در سروده‏‌های خود به‏‌ویژه مثنوی‏‌هایش به گذشته‏ افغانستان نگاه کرده، با بازخوانی مقاطع تاریخی، یکبار دیگر مخاطبانش را با تمدن کهن افغانستان پیوند ‏زده است.
گفت: تا چرخ فلک ‏می‏‌چرخد
بلخ بربال ملک ‏می‏‌چرخد
نوبهاری است تب برمکیان
داد آیین عرب را سامان (ص ۱۲)
تابش در آخرین دفتر شعری خود تجربه‏‌های تازه‏‌ای را پیشکش کرده است. گفتگو، روایت داستانی، استفاده از زبان کوچه، تجربه در اوزان بلند و قالب‏‌های چارپاره، رباعی و دوبیتی، تبدیل کردن سوژه‏‌های معمول به مفاهیم و محتوای عمیق انسانی از جمله کارکرده‌ای جدید او در این دفتر به شمار ‏می‏‌روند.
مجموعه «دورتر از چشم اقیانوس»
آنچه بر این دفتر برجستگی ‏می‏‎بخشد، توجه شاعر به تکنیک شاعرانه به‏‎ویژه تصویرسازی‏‎های ناب است.
از همه مهم‏‌تر اینکه تابش در دفتر «دل خونین انار» یک شاعر اندیشه‏‌ورز نیز هست. البته او از صورت‏های خیالی و مثالی نیز غافل نبوده و کشف‏‌های شاعرانه‏ بسیاری نیز ارائه داده است. او این کشف‏ها را با زبان معمول به خوبی گره زده و در بیان ساده و روان بازآفرینی کرده است.
چیزی که این دفتر را از مجموعه شعر قبلی جدا ‏می‏‌سازد، کاهش تقدیم‌‏نامه‏‌های شاعر و رویکردهای آیینی است. تابش برخلاف دفترهای پیشین، در پی ستایش و توصیف ممدوحان دینی و آیینی خود نیست. جز در دو سه مورد، در سایر موارد از واژه‏‌های آیینی به عنوان نماد به نفع محتوای کار خویش سود جسته و مناسبت‏‌های مذهبی و مفاهیم بلند دینی را معیاری برای نقد وضع موجود تلقی کرده است.
زن نیز در این دفتر نسبت به دفتر پیش جایگاه خود را ندارد؛ مگر در جایی که به عنوان معشوق شاعر ظاهر ‏می‏‌شود. توجه شاعر به عشق در سروده‏‌های آخر این مجموعه قابل تأمل است؛ چرا که این امر نشان از چرخش ذهنی شاعر از آیینی‏‌سرایی به عاشقانه‏‌سرایی ‏می‏‌دهد.
 
قنبرعلی تابش طی بیش از دو دهه شاعری در غربت، تجربیات مختلفی داشته است. او در سه دفتر مذکور مراحل مختلف شاعرانگی خود را پیموده است. او کارش را از زبان تصویری وتوصیفی آغاز ‏می‏‌کند تا اینکه به یک زبان فخیم، بی‏‌پیرایه، ساده، روان و گره خورده با فرهنگ کهن فارسی و واژگان بو‏می ‏و بازاری دست ‏می‏‌یابد.
قالب‏‏‌ها‏ی نیمایی و سپید را با رباعی، مثنوی و دوبیتی جایگزین ‏می‏‌کند. روایت‏‏‌ها‏ی ساده را به روایت‏‏‌ها‏ی داستانی وگفتگو معاوضه ‏می‏‌کند. وطنیه‏‌سرایی و حس ملی‎گرایی را به جای غم غربت ‏می‏‌نشاند، رویکردهای مذهبی را تقلیل داده عشق وسیاست را جانشین آن ‏می‏‌سازد و در نهایت روش قیاسی را فرو ‏می‏‎نهد و از روش استقرایی کار ‏می‏‌گیرد.
کد مطلب: 23997
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/J11aY9
 


 
قدیر
Afghanistan
۱۳۹۶-۰۳-۱۸ ۱۱:۰۷:۱۵
ممنون ازشما (17619)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل