مراسم عید نوروز در افغانستان / راحله حسینی هروی

تاریخ انتشار : سه شنبه ۶ حمل ۱۳۸۷ ساعت ۰۹:۵۸
مراسم عید نوروز در افغانستان / راحله حسینی هروی
سنت های سرزمین آریانا همچون طبیعت بکرش دست نخورده باقی مانده است. سنت هایی که ریشه در تاریخ و فرهنگ و آداب و رسوم این ملت دارد. باز یک سال دیگر گذشت و به استقبال سال نو می رویم. بعد از اسلام عید نوروز با معیار های اسلامی عجین شد. و هنوز هم  با وجود چند دهه جنگ و خون ریزی در افغانستان برگزار می شود. برای شروع سال نو در افغانستان مراسمی اجرا می گردد که به طورخلاصه ذکر می شود.
خانه تکانی
مردمان افغان زمین عقیده دارند که نباید گرد و غباری از سال قبل در خانه و زندگی شان باقی بماند. برای همین قبل از سال نو خانه را پاک می کنند. چون مهمترین کار، تکاندن فرش های خانه که همه هنر دست زن افغان بوده به خانه تکانی معروف است.
چهارشنبه سوری
یکی از مراسمی که در عید نوروز در افغانستان بر پا می شود. چهارشنبه آخر سال می باشد که مقداری آتش روشن می کنند و با خواندن و تکرار « سرخی تو از من زردی من از تو »  درد ها غم ها و غصه ها را به خاکستر تبدیل می کنند و آتشی از عشق و امید را در دل خود زنده می کنند که البته عده ای در همین روزها که جشن اسفندگان می باشد آش یا قابلی (دیگچه) می پزند و بین اقوام و فقیران پخش می کنند تا حاجت بگیرند.
در همین شب، پشت درب خانه ها رفته و با نیتی که در دل دارند به حرف های افراد گوش می دهند و از لابه لای سخنان افراد خانواده جواب نیت خود را می گیرند که معمولاً سعی می شود حرف های خوبی زده شود.
سمنک پزان
در افغانستان یکی از سین هایی که در سر سفره ی هفت سین می گذارند سمنک (سمنو) می باشد. می گذارند که گندم ها جوانه بزنند و بعد از این که گندم ها جوانه زدند آن ها را خشک کرده و می کوبند و آرد می کنند و سپس با مقداری آرد گندم و با کمی شکر یا بدون شکر آن را می پزند.
تمام افراد فامیل و همسایه ها جمع می شوند و دیگی بزرگ را بر اجاق می گذارند. و همه در حالی که پاک و مطهر باشند دیگ را شور می دهند و با هم می خوانند: « سمنک در دیگ ما کبچه زنان » و بعد از این که سمنک آماده شد آن را بین فامیل و همسایه ها پخش می کنند.
سبزه
پانزده یا بیست روز قبل از عید گندم را به نیت سرسبزی و آرزوی سال خوب و پر محصول می گذارند که سرسبز شود و اگر خانواده دارای عروس و دامادی تازه شده باشند به نیت عروس یا داماد شان آن را می اندازند و سپس همراه با خنچه ها برای عروس یا داماد خود می برند. سفره ی هفت سین
ساعاتی قبل از تحویل سال نو سفره ای را می اندازند و هفت سین که شامل سیب، سیر، سرکه، سمنو، سماق، سنجد، سبزی می شوند را روی سفره می چینند که هر کدام از این سین ها خود حکایتی دارند.
در سفره ی هفت سین قرآن که مظهر آیین رستگاری می باشد مزین کننده ی این سفره می باشد.
در این سفره چراغ یا شمع به عنوان نماد روشنایی و گرمی کانون خانواده روشن می شود.
تخم مرغ های رنگی نیز بر سر سفره می گذارند. و بعد از تحویل سال و در مسابقه ی تخم مرغ جنگی شرکت می کنند.
گندم و نان نیز بر سر سفره می گذارند که نماد خیر و برکت روزی می باشند.
ماهی و یک ظرف آّب  نیز در سفری هفت سین گذاشته می شود.
لباس های نو همراه با طبیعت نو زیبا کننده ی محیط و دلخوشی و شادی کودکان می باشد. معمولاًدر خانه ی بزرگتر فامیل سفره می اندازند و همه به دیدن بزرگتر ها می روند. کوچکتر ها نیز از بزگان فامیل عیدی می گیرند.
افغان ها همان طور که گرد و غبار خانه را می گیرند خانه ی دل را نیز از گرد و غبار پاک می کنند و اگر کدورتی در بین فامیل باشد بر طرف کنند.
پختن شیرینی ها
در افغانستان انواع و اقسام شیرینی ها توسط بانوان هنرمند افغان و شیرینی پزهای ماهر افغان برای عید تدارک گرفته می شود. که هر منطقه شیرینی محلی خاص خود را دارد.
عیدی برای عروس خانمها
کسانی که نامزد کرده اند از طرف خانواده ی شوهرشان خنچه های عیدی برای شان می آورند.
غذای شب عید
در افغانستان در شب اول عید معمولاًسبزی پلو مرغ یا چلو مرغ تهیه می کنند.
مزار شریف و میله ی گل سرخ
در مزار شریف در فصل بهار آلاله های سرخ دشت ها و تپه های
 این سرزمین را چون قالی های سرخ رنگی که هنر دست زنان افغان می باشد زیبا و رویایی می کند. و بسیاری برای تفریح و زیارت به این شهر می روند. در اولین روز سال عَلَم امام علی(ع) بنام « جنده سخی » با مراسم خاص و با شکوهی بر افراشته می شود و حاجتمندان تا چهل روز در پای این علم می نشینند تا حاجت بگیرند.
چهارشنبه ی اول سال
در اولین چهارشنبه ی سال برای گردش و تفریح به بیرون و طبیعت می روند که این در چهار شنبه های بعدی نیز ادامه دارد. در روز های سال نو مسابقاتی چون بز کشی، شتر جنگی، شتر سواری، قوچ جنگی، کُشتی و خروس جنگی انجام می شود.
سیزده بدر
در روز سیزده بدر افراد فامیل با اقوام و خویشان به جاهای سر سبز می روند و سبزه را نیز همراه خود به طبیعت می برند.
روز سیزده را معمولاً نحس می دانند و سعی می کنند از جر و بحث جلو گیری نمایند.                        
کد مطلب: 2226
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل