۱
 

کارشناس مسائل افغانستان: داشتن مناسبات دوستانه بین افغانستان و پاکستان آرزوی ایران است

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۰ قوس ۱۳۹۱ ساعت ۱۵:۴۸
کارشناس مسائل افغانستان: داشتن مناسبات دوستانه بین افغانستان و پاکستان آرزوی ایران است
به گزارش پیام آفتاب، کارشناس مسائل افغانستان با اشاره به خواست آمریکا و متحدانش برای حضور اسلام‌آباد در افغانستان پس از 2014 به تحلیل همسویی سیاست سلفی‌های میانه رو با آمریکا و تأثیر حضور آنان در آینده سیاسی افغانستان و پاکستان پرداخت.
"محمدعلی بهمنی قاجار" کارشناس، نویسنده و پژوهشگر مسائل سیاسی افغانستان در گفت‌وگو با خبرنگار دفتر منطقه‌ای خبرگزاری فارس به تحلیل اهداف 2 کشور افغانستان و پاکستان از انعقاد پیمان استراتژیک،  نقش آمریکا و متحدان منطقه‌ای در تحولات کنونی و ارتباط این اتفاقات با نفوذ جریان «سلفی» در منطقه پرداخت که در ادامه به متن کامل مصاحبه ایشان آشنا خواهید شد.
فارس: اهداف افغانستان از امضای پیمان‌های استراتژیک با کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای چیست؟
از 3 منظر می‌توان به این موضوع اشاره کرد، ابتدا اهداف کابل که در واقع می‌توان به خواست این کشور از پاکستان برای کمک به روند صلح افغانستان، جلوگیری از گسترش تروریسم و کمک به تجارت خارجی افغانستان اشاره کرد.
این مسئله در رابطه مستقیم با خروج نیروهای ناتو از افغانستان پس از 2014 و نیاز دولت کابل برای جلب حمایت‌های کشورهای منطقه برای برون رفت از مشکلات احتمالی قرار دارد که حساس‌ترین برهه زمانی چند سال اخیر افغانستان تلقی می‌شود.
هدف دوم خواست کشورهایی مانند پاکستان و هند برای دخیل کردن بیشتر خود در تحولات و آینده سرنوشت سیاسی کشور همسایه افغانستان است.
کشورهایی مانند هند و پاکستان می‌خواهند در افغانستان پس از خروج نیروهای خارجی نفوذ داشته باشند و خود را در سرنوشت سیاسی آینده افغانستان پس از خروج نیروهای بین‌المللی دخیل کنند.
در این بین پاکستان همواره خواسته است تا در افغانستان نفوذ داشته باشد و افغانستان را همچون حیات خلوتی برای خود قلمداد کند.
سوم؛ اهدافی است که قدرت‌های فرامنطقه‌ای از امضای پیمان‌های استراتژیک افغانستان با دیگر کشورها دارند.
فارس: آقای بهمنی قاجار لطفاً در این مورد بیشتر صحبت کنید چرا پاکستان خواهان امضای قرارداد استراتژیک با افغانستان است و پای میز مذاکره با این کشور نشسته است؟
در سال 2001 و زمان حمله نیروهای خارجی به افغانستان، پاکستان بالاجبار حاضر به همکاری با نیروهای خارجی شد و از آن پس هم همواره این ابهام وجود داشت که کشور پاکستان به شکل جدی برای مبارزه با تروریسم و کمک به روند صلح در افغانستان همکاری نمی‌کند.
اکنون دولت افغانستان در مطالبات جدی خود از پاکستان می‌خواهد که در روند صلح مشارکت جدی داشته باشد و به عنوان یک میانجی برای تسریع روند صلح بین دولت افغانستان و طالبان نقش مؤثرتری را ایفا کند.
در همین راستا، می‌توان به سفر «صلاح‌الدین ربانی» به پاکستان اشاره کرد. وی در سفر خود از پاکستان خواست تا برای ترغیب طالبان و حضور آنان در مذاکرات صلح، برخی از سران طالبان را از زندان‌های خود آزاد کند.
موضوع دیگر، گروه‌های شبه‌نظامی فعال در افغانستان هستند، مانند گروه «حقانی» که این گروه‌ها با ارتش و (آی.اس.آی) پاکستان ارتباطات عمیقی دارند.
گروه حقانی در سال‌های اخیر فعالیت‌های تروریستی خود را در افغانستان به شدت افزایش داده است و این در حالی است که افغانستان از پاکستان خواسته است که جلو فعالیت‌های این گروه‌های تروریستی را در افغانستان بگیرد.
از طرف دیگر، افغانستان کشوری است محصور در خشکی که  2 راه عمده برای رسیدن به آب‌های آزاد دارد که یکی ایران و دیگری پاکستان است.
همچنین مباحث اقتصادی و ترانزیتی و دستیابی افغانستان به آب‌های آزاد نیز جزء مطالبات دولت افغانستان از پاکستان است.
پاکستان نیز در این میان به دنبال امتیازاتی است و این کشور نیاز دارد تا نفوذ خود را در ساختار سیاسی افغانستان افزایش داده و در همین راستا تمایل دارد تا گروه‌های متمایل به پاکستان سهم بیشتری را در قدرت سیاسی آینده افغانستان داشته باشند.
در این خصوص، شایعاتی نیز در مورد مشارکت گروه «حکمتیار» در انتخابات آینده ریاست جمهوری در افغانستان مطرح بود و اینکه این گروه می‌خواهد در روند سیاسی افغانستان سهم مؤثرتری را داشته باشد.
با توجه به اینکه حکمتیار متحد دولت پاکستان بوده و پیوندهای تنگاتنگی را با این کشور داشته، اکنون پاکستان از طریق مشارکت این گروه در انتخابات آینده ریاست جمهوری افغانستان می‌خواهد در فضای سیاسی افغانستان دخیل شود.
همچنین پاکستان ملاحظاتی در خصوص به رسمیت شناختن خط «دیورند» دارد و اگر دولت افغانستان به این مسئله تن دهد، یکی از اهداف استراتژیک و تاریخی پاکستان برآورده می‌شود.
و این در حالی است که پاکستان تاکنون برای مبارزه با تروریسم و مشارکت سازنده در روند صلح افغانستان تحت فشار بوده است که در این زمینه می‌توان به سفر هیئت بلند رتبه نظامی آمریکا و دبیرکل ناتو به پاکستان اشاره کرد.
آمریکا و متحدانشان اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که در آینده افغانستان پس از خروج نیروهای ناتو، پاکستان باید دخیل شود و در تأمین صلح و ثبات در افغانستان مشارکت داشته باشد.
فارس: با توجه به تحولات اخیر منطقه و افغانستان نفوذ جریان‌های سلفی با حمایت عربستان، قطر و پاکستان چگونه ارزیابی می‌شود؟
در بررسی‌های کلان سیاست‌ منطقه می‌توان گفت که از سال‌های گذشته تلاش‌هایی برای نزدیکی آمریکا با جریان‌های میانه‌رو سلفی وجود داشته است.
در منطقه خاورمیانه ما شاهد این نزدیکی بوده‌ایم. در مصر این نزدیکی وجود داشته و در سوریه نیز شاهد حمایت آشکار آمریکا از جریان‌های سلفی مخالف دولت سوریه بوده‌ایم.
در این زمینه می‌توان به نقش میانجی قطر اشاره کرد که در سالهای اخیر ارتباط دهنده اصلی آمریکا و جریان‌های میانه‌رو سلفی بوده است.
از سوی دیگر، نگرانی سلفی‌ها و حتی شاید آمریکایی‌ها، از نیرومند شدن تشیع در افغانستان هم قابل بررسی است و این نگرانی هم سلفی‌ها و هم آمریکایی‌ها را به نزدیکی بیشتر با یکدیگر متقاعد می‌سازد.
در افغانستان نفوذ شیعه و فرهنگ شیعه روز به روز بیشتر می‌شود و اکنون شیعیان در شهرهای مهم افغانستان مانند «کابل» و «هرات» سهم جمعیتی بیشتری را نسبت به گذشته دارند.
با توجه به تحولات و جنگ‌های داخلی در افغانستان در دهه 1990 وضعیت به نوعی شد که شیعیان سهم بسیار مؤثرتری را در ترکیب جمعیتی شهرهای بزرگ افغانستان داشته باشند.
در انتخابات چند دوره قبل پارلمان افغانستان شاهد بودیم که همواره نمایندگان شهرهای بزرگ افغانستان از بین شیعیان افغانستان بوده‌اند.
با توجه به این وضعیت، این احتمال وجود دارد که دولت آمریکا و همچنین قدرت‌هایی مثل پاکستان و عربستان، تلاش کنند تا قدرت سلفیان را در مقابل شیعیان افغانستان زیاد کنند.
در همین حال، نگرانی‌هایی درخصوص حوادث عاشورای امسال در افغانستان بروز کرده بود و قبل از مراسم، انتقاداتی در این کشور وجود داشت که چرا مراسم محرم در افغانستان به این گستردگی برگزار می‌شود.
بنابراین موضوع مهار تشیع هم برای آمریکا و به ویژه سلفی‌های میانه‌رو قابل بررسی است.
و در نهایت باتوجه به چنین زمینه‌هایی می‌توان گفت نوعی همسویی در سیاست‌های سلفی‌های میانه‌رو با آمریکا وجود دارد و قدرت‌های بزرگ احتمالا می‌خواهند این نزدیکی و همسویی را در افغانستان و پاکستان گسترش دهند.
فارس: واکنش هند به امضای پیمان استراتژیک بین افغانستان و پاکستان چه خواهد بود؟
کشور هند نیز با افغانستان پیمان استراتژیک امضا کرده است و دهلی نو طی چند سال گذشته تلاش کرده تا نفوذ فرهنگی و اقتصادی خود را در افغانستان گسترش دهد.
اکنون در شبکه‌های ماهواره‌ای افغانستان فیلم‌های هندی و موسیقی هندی را پخش کرده و رواج می‌دهند که از طرف دیگر هند نفوذ اقتصادی خوبی در افغانستان داشته و از این لحاظ گوی سبقت را از اسلام آباد ربوده است.
با توجه به این وضعیت، هند از نفوذ پاکستان در افغانستان راضی نیست اما توان مخالفت هم ندارد، چون هم قدرت‌های خارجی و بین‌المللی نفوذ بیشتر پاکستان را خواستارند و هم شرایط منطقه‌ای به شکلی است که این مسئله را طلب می‌کند.
در نتیجه هند مخالفت علنی با این پیمان و مشارکت پاکستان در افغانستان نخواهد کرد، ولی تلاش می‌کند با چراغ خاموش به نفوذ خود در افغانستان ادامه دهد.
فارس: نفوذ پاکستان در افغانستان چه تأثیری بر همسایه غربی افغانستان یعنی ایران دارد؟
آرزوی ایران این است که پاکستان و افغانستان مناسبات دوستانه و نزدیکی با یکدیگر داشته باشند. این مناسبات به نفع امنیت و صلح در منطقه و از جمله افغانستان  و پاکستان است.
اما باتوجه به دخالت‌های قدرت‌های فرامنطقه‌ای، شرایط به گونه‌ای است که نمی‌شود چندان به دوستی صادقانه میان پاکستان با افغانستان امید بست. بیم از این است که پاکستان به عاملی برای بازگشت سلفی‌ها به قدرت در افغانستان تبدیل شود.
در واقع اگر با حمایت آمریکا و به وسیله پاکستان، نفوذ جریان‌های سلفی در منطقه افزوده شود و این نفوذ در افغانستان هم بخواهد با نزدیکی این جریان‌ها با آمریکا افزایش یابد، این مسئله خطرات مهمی را متوجه منافع ملی ایران خواهد کرد و همچنین برای دستاوردهای افغانستان و جامعه مدنی افغانستان نیز دردسرساز خواهد بود. والبته برای پاکستان هم در درازمدت پیامدهای نامطلوبی به دنبال داشت.
و این در حالی است که در 2 یا 3 سال گذشته شاهد تلاش‌ها و چراغ سبزهای آمریکا به طالبان بوده‌ایم. آمریکا رهبران طالبان را از لیست سیاه سازمان ملل خارج کرد و از پاکستان درخواست کرد طالبان را آزاد کند و از آزادی زندانیان طالبان از پاکستان حمایت و استقبال کرد. همچنین به طالبان اجازه داد تا در قطر دفتری برای انجام مذاکره داشته باشند و در مجموع می‌توان اذعان داشت، آمریکا با مشارکت سیاسی طالبان در افغانستان موافق است همچنان که نیروهای سلفی نیز می‌خواهند با آمریکا در افغانستان و پاکستان ارتباط برقرار کنند.
اگر این اتفاق در صحنه سیاسی افغانستان به وقوع بپیوندد در این صورت نقش گروه‌های هوادار ایران و بقایای مجاهدین بیشتر به حاشیه رانده می‌شوند.
و در صورت روی کار آمدن این گروه، در افغانستان قدرت بین گروه‌های افغان – ملتی و پشتون‌هایی مثل «انورالحق احدی» و «علی‌احمد جلالی» و طالبان تقسیم می‌شود. اینها افرادی هستند که هم نسبت به زبان فارسی و هم مذهب شیعه نظرات منفی دارند و هم نسبت به نفوذ فرهنگی اقتصادی و ... ایران در افغانستان مخالفند.
این گروه‌ها قادرند نیروهای ضد ایرانی را در داخل ایران و مرزهای ایران تقویت کنند. گروهک‌های تروریستی مانند مانند «جندالله» با آنان پیوندهایی دارند و آنان می‌توانند این نیروها را بر ضد ایران فعال کنند.
و این در حالی است که بدنه فکری و اجرایی سلفی‌ها و حمایت مادی و معنوی توسط عربستان و آمریکا شرایط با پیچیده‌تر خواهد کرد.
همچنین مردم افغانستان زیان‌های زیادی از تفکر طالبانی متحمل شده‌اند و زخم‌های طالبان هنوز بر پیکر آنان هست و اکنون حاضر نیستند بازگشت طالبان و سلفی‌ها به قدرت را تحمل کنند و پس از سال‌ها اشغال خارجی و حضور بیگانگان اکنون هم با کارگردانی آمریکا و پاکستان و قطر و عربستان سعودی وغیره بازگشت سلفی‌ها را تحمل نمایند.
به نفع ایران هم نیست که دشمنان فکری و سیاسی و استراتژیک در کنار مرزهای ایران قدرت داشته و خیمه بزنند.
و در نهایت اینکه، نگرانی در جایی است که در این مقابله طیف مردم افغانستان و ایران با جریان سلفی‌گری و آمریکا، پاکستان در کنار نیروی دوم در صحنه سیاسی افغانستان ظاهر شود.
انتهای پیام/.


کد مطلب: 19916
 


 
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۳-۱۰-۲۷ ۱۹:۱۱:۳۵
افعانها در جهان بی غیرت ترین موجودات شناخته شدند چون تا حمله میشه به کشورشون مردها فرار میکنند و میرند کشورهای همسایه و نوکریشونو میکنند در صورتی که باید ایستادگی کنند و حتی جان در راه وطن بدهند چقدر افغانستانی بی غیرت هست کمی فکر کنید و ببینید با فرار کشورتون به کجا رسیده خودتون باید کشورو بسازید نه کشورهای دیگه اما افسوس متوجه نیستید و هی فرار میکنید برگردید و کشور خودتونو بسازید (15237)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل