به مناسبت سالروز امضای معاهده دیورند

حاکمان افغانستان و دعوای بیهوده بر سر مرز دیورند

براساس معاهده دیورند این خط مرز رسمی میان افغانستان و هند شناخته شده و خواهد بود و بعد از تجزیه هند و تقسیم این کشور به دو کشور هند و پاکستان این مناطق جز قلمرو پاکستان به حساب آمده و حاکمان قبلی افغانستان از جمله مرحوم ظاهرشاه در زمان صدارت هاشم خان برآن صحه گذاشته بود.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۰ عقرب ۱۴۰۰ ساعت ۱۶:۳۶
حاکمان افغانستان و دعوای بیهوده بر سر مرز دیورند
مرز یا خط دیورند که در تاریخ ۲۱ عقرب/آبان ۱۲۷۲ برابر با ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳ میان سر مارتیمور دیورند و عبدالرحمن خان پادشاه وقت افغانستان صورت گرفت و به موجب آن مناطق وسیعی از شرق و جنوب افغانستان به هند تحت حاکمیت بریتانیا واگذار گردید همیشه موجب تنش میان افغانستان و پاکستان گردیده و روابط دو کشور را تحت الشاع قرار داده‌است.
به موجب این معاهده، افغانستان از ادعا بر مناطق مثل: صوات، باجور، چترال، وزیرستان و چمن صرف نظر کرد. طرفین موافقت نمودند تا تعیین مرز در خود محل توسط هیئت مختلط صورت گیرد. سرانجام طبق معاهده دیورند، امیر عبدالرحمان خان قطعات وسیعی از خاک افغانستان را به بریتانیا واگذار کرد.
با این وجود نمی‌توان
با اینکه به صورت رسمی این مناطق جزء خاک پاکستان است و خط دیورند مرز رسمی میان دو کشور افغانستان و پاکستان به حساب می‌آید اما حاکمان افغانستان بی‌دلیل با به رسمیت نشناختن آن زمینه بحران دایمی و مداخلات همیشگی اسلام‌آباد در امور افغانستان را فراهم ساخته و باعث بی‌ثباتی افغانستان می‌شوند.
گفت که این اراضی به واقع از پیکر افغانستان جدا شده باشد، زیرا طوریکه قبلاً دیدیم اکثر مناطق مذکور در آن تاریخ و حتی قبل از آن در زیر اداره حکومت افغانستان نبود و براساس معاهدات قبلی میان حاکمان افغانستان و نمایندگان کمپانی هند شرقی تحت اداره هند بریتانیوی درآمده بود و باشندگان آن نه تنها به دولت افغانستان مالیات نمی‌پرداختند، بلکه مصارف و اداره امنیت شان بایستی از جانب سایر مردم کشور فراهم می‌شد. عمال انگلیس سعی داشتند تا با استفاده از معلوم نبودن خط مرزی در این منطقه هر چه عمیق‌تر نفوذ نمایند.
در برابر این همه گذشت‌ها از طرف حکومت عبدالرحمان خان، انگلیسی‌ها فقط حاضر شد تا کمک مالی آن دولت به امیر را از ۱٫۲۰۰٫۰۰۰ روپیه به ۱٫۸۰۰٫۰۰۰ افزایش بدهد و طرفین در خاتمه مذاکرات در یک نشست عمومی اتحاد شان را اعلان کردند.
امیر عبدالرحمان خان مانند اجداد خود یکبار در سال ۱۸۸۰ م. به هدف استقرار تاج و تخت شخصی خود از استقلال و خاکهای افغانستان در برابر انگلیس گذشت و در سال ۱۸۹۳ این گناه و عمل شرم آور نابخشودنی را بار دیگر تکرار کرد.
پیامد این معاهدات ننگین برای افغانستان کوچکتر شدن سرزمین افغانستان و حصر درخشکی و بحران دوامدار میان افغانستان و پاکستان گردیده و این معاهدات همچون زخم چرکینی شده که هیچ مرهمی برای آن نیست و هنوز هم مردم افغانستان را می‌آزارد.
هرچند که به صورت رسمی این مناطق جزء خاک پاکستان است و خط دیورند مرز رسمی میان دو کشور افغانستان و پاکستان به حساب می‌آید اما حاکمان افغانستان بی‌دلیل با به رسمیت نشناختن آن زمینه بحران دایمی و مداخلات همیشگی اسلام‌آباد در امور افغانستان را فراهم ساخته و باعث بی‌ثباتی افغانستان می‌شوند.
مناطق یاد شده قبل از معاهده دیورند نیز براساس چندین معاهده قبل ار معاهده دیورند از جمله معاهده سه جانبه لاهور میان شاه شجاع و رنجیت سینگ، معاهده جمرود و معاهده گندمک تحت حاکمیت انگلیس و هند بریتانوی درآمده بودند معاهده دیورند در ادامه معاهدات قبلی بود.
براساس معاهده دیورند این خط مرز رسمی
از زمان شاه محمود صدر اعظم افغانستان گهگاهی به این مسئله دامن زده شد و حاکمان افغانستان خواستار آن شدند که به پشتون‌ها و بلوچ‌های آنسوی دیورند اجازه داده شوند که خود آنها در یک همه‌پرسی تصمیم بگیرند که یا خود مختار باشند یا به افغانستان بپوندند.
میان افغانستان و هند شناخته شده و خواهد بود و بعد از تجزیه هند و تقسیم این کشور به دو کشور هند و پاکستان این مناطق جز قلمرو پاکستان به حساب آمده و حاکمان قبلی افغانستان از جمله مرحوم ظاهرشاه در زمان صدارت هاشم خان برآن صحه گذاشته بود.
اما از زمان شاه محمود صدر اعظم افغانستان گهگاهی به این مسئله دامن زده شد و حاکمان افغانستان خواستار آن شدند که به پشتون‌ها و بلوچ‌های آنسوی دیورند اجازه داده شوند که خود آنها در یک همه‌پرسی تصمیم بگیرند که یا خود مختار باشند یا به افغانستان بپوندند.
حکومت پاکستان این خواسته حاکمان افغانستان را دخالت در امور این کشور تلقی کرده و آن را به ضرر تمامیت ارضی و بر ضد امنیت و منافع ملی پاکستان دانسته‌است و این مسئله همواره موجب ایجاد و افزایش تنش در روابط دو کشور شده و بهانه را برای دخالت در امور افغانستان و تربیت گروه‌های نیابتی و اهرم فشار در اختیار پاکستان قرار داده‌است.
این درحالی است که هم سازمان ملل و هم کشورهای مهم دنیا و منطقه خط دیورند را مرز رسمی میان دو کشور افغانستان و پاکستان می‌شناسند و حتی پشتون‌ها و بلوچ‌های آنسوی خط دیورند خود را پاکستانی می‌دانند و حاکمان افغانستان نقش دایه دلسوز تر از مادر را بازی می‌کنند که دود این آتش بازی به چشم مردم افغانستان رفته‌است.
از نظر حقوقی هم افغانستان نمی‌تواند ادعای خود بر مناطق مورد نظر را ثابت نماید و از نظر سیاسی و نظامی هم افغانستان در حدی نیست که بتواند مناطق یادشده را به خاک افغانستان ملحق سازد و شرایط جهانی و منطقه‌ای هم چنین چیزی را اجازه نمی‌دهد. از این رو دعوا بر سر خط دیورند و ادعای مالکیت مناطق مذکور دعوای بیهوده‌ای است که هیچ سودی برای مردم افغانستان ندارد بنا براین باید این مسئله یکبار برای همیشه حل و فصل شود تا زمینه بحران میان دو کشور همسایه از بین برود.
کد مطلب: 98135
گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل