به مناسبت سالروز وفات استر جنرال سید حسین انوری

سید حسین انوری فرمانده سترگ و عیار در تاریخ جهاد و مقاومت افغانستان

14 سرطان 1400 ساعت 15:25

گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب

یکی از مردان بزرگ و پر افتخار فرمانده نامدار جهاد و مقاومت استر جنرال سید حسین انوری بود که با روی کار آمدن حکومت کمونیستی و از وظیفه دولتی و زندگی راحت دست کشیده و تفنگ به دست گرفت و عازم سنگرهای نبرد گردید.


پیروزی جهاد در افغانستان و شکست ابرقدرت شرق اتحاد جماهیر شوری و حکومت دست نشاندۀ آنها مرهون همت مردان بزرگی است که زیستن در سایه حکومت استبدادی خلق و پرچم و تحت سلطۀ اشغالگران روسی را بر نمی‌تابیدند و کمر همت بستند و زندگی آرام اما ذلت بار را رها کرده و خطر را به جان خریده و دست به سلاح بردند و سنگر را خانه خود ساختند و کوه به کوه و سنگر به سنگر علیه اشغالگران و مزدوران داخلی آنها مردانه جنگیدند و افتخار آفریدند.
یکی از مردان بزرگ و پر افتخار فرمانده نامدار جهاد و مقاومت استر جنرال سید حسین انوری بود که با روی کار آمدن حکومت کمونیستی و از وظیفه دولتی و زندگی راحت دست کشیده و تفنگ به دست گرفت و عازم سنگرهای نبرد گردید.
 
همزمان با آغاز قیام سراسری مردم افغانستان علیه رژیم کمونیستی خلق در بهار سال ۱۳۵۸، او در زمرۀ پیشگامان قیام و نهضت دینی و مردمی قرار گرفت. به دنبال گسترش قیام‌های مردمی، گروه‌های متعدد جهادی، یکی پس از دیگری در داخل و خارج عرض اندام نمودند. یکی از آن احزاب جهادی و مکتبی، حزب حرکت اسلامی افغانستان تحت رهبری حضرت آیت الله محسنی بود که در سال ۱۳۵۸ تأسیس گردید. 
در پی تشکیل سازمان مذکور، انوری و مجاهدان همسنگرش به حرکت اسلامی افغانستان پیوستند. وی در چوکات تشیکلات مذکور «شورای ولایتی کابلِ» حرکت اسلامی را پدید آورد تا مبارزات مجاهدین در ولایات کابل، میدان، پروان و سایر نواحی مجاور با پایتخت را ساماندهی نماید. و با درایت و پشتکارفوق العاده‌ای که وی در میدان‌های نبرد علیه نیروهای شوروی سابق ازخود نشان داد ساحه فعالیت های جهادی خویش را به مناطق شمالی، لوگر، جاجی ولایت پکتیاء(پایگاه خاتم الانبیاء) بلخاب، دره صوف، ولسوالی چارکنت، خواجه بهاء الدین، یکاولنگ و بگرام توسعه داده و همکاری های وسیع و گسترده با مجاهدین در بخش های دیگری از ولایات بلخ، بامیان، سمنگان، وپروان و … داشت. به همین دلیل مسئولیت نظامی حرکت اسلامی به ایشان محول گردید.
 
فعالیت‌ها و مجاهدت‌های استرجنرال انوری در سال‌های جهاد و پیکار ضد روسی را می‌توان از باشکوه‌ترین و ماندگارترین مقاطعِ حیات جهادی ـ سیاسی وی به شمار آورد. شورای ولایتی کابل تحت فرماندهی سید حسین انوری در این سال‌های خون و آتش‌، ضمن تأسیس پایگاه‌های متعدد نظامی و تعلیمی در اطراف کابل (از جمله پایگاه مهم نظامی در درّه‌ی استراتژیک سنگلاخ در نزدیکی کابل)، نبردهای سرنوشت‌سازی را علیه قوای نظامی اتحاد شوروی و نیروهای رژیم منفور کابل سازماندهی و فرماندهی نمود. انوری در سال‌های جهاد آن چنان خوش درخشید و از خود لیاقت وشجاعت نشان داد که در اندک زمانی به یکی از نام‌آوران جهادِ پرشکوه مردم افغانستان مبدل شد و نامش درکنار فرماندهان صاحب‌نامی چون احمد شاه مسعود، عبد الحق، جلال الدین حقانی، سید حسن جگرن، تورن اسماعیل خان و امثال آنها مطرح گردید. در آن مقطع، انوری، نام‌آورترین فرماندۀ جهادی شیعه مذهب در افغانستان به شمار می‌آمد که از اعتبار و اشتهار جهانی برخوردار بود.
 
به  دلیل همان ایثارها و پیکارها، در اواخر دهه‌ی شصتِ خورشیدی، انوری سمت فرمانده کل نظامى حرکت اسلامى را عهده‌دار شد و در همین مقطع، تشکیلات منظم نظامى تحت عنوان «غُند حضرت مهدى(عج)» را در درّه‌ی سنگلاخ ایجاد و سازماندهى نمود. در قرارگاه مرکزی و پایگاه‌هاى فرعیِ تشکیلات مذکور علاوه برفعالیت‌هاى نظامى و رزمی، مجاهدت‌های فرهنگى و فکری و تبلیغی، مخصوصا زمینه ی برگزاری  اولین نماز عبادی، سیاسی جمعه توسط علمای جید کشور در یکی از مناطق مرکزی کشور را نیز ساماندهی نمود. همچنان نشریاتی از قبیل: پیام سنگر، پیام شهداء، پیام بانوان، مسئولیت زن مسلمان، طلوع سبز و … از بخش فرهنگى «غُند حضرت مهدى(عج)» چاپ و منتشر می‌گردید. هم‌چنین بخش فرهنگی پایگاه مذکور، اقدام به راه‌اندازى یک استیشن رادیویی با فرکانس و موج کوتاه به نام «رادیو صداى کابل» مبادرت کرد که تا پیروزى مجاهدین به فعالیتِ رسانه‌ی خود ادامه مى‌داد، آن مرحوم علاوه بر ایجاد مراکز و کانون های فرهنگی، تاسیس مکاتب و کلینیک های صحی در داخل و میان مهاجرین خارج از کشور مصدر خدمات اجتماعی فراوانی گردید.
 
پس از فرار و عقب‌نشینی خفت‌بار قوای ارتش سرخ اتحاد شوروی از افغانستان، انوری و نیروهای تحت امرش هم‌چنان به پیکار و جهاد مقدس علیه رژیم دست نشانده‌ی شوروی ادامه دادند و ضربات سختی را بر آنان وارد نمودند.
 
نقش انوری در عرصه سیاست
 
 بعد از شکست و فروپاشیِ رژیم خلقی و ورود پیرزومندانه‌ی مجاهدین به کابل، نیروهای نظامی حرکت اسلامی (از جمله مجاهدین شورای ولایتی کابل تحت امر فرمانده انوری) جزء اولین نیروهایی بودند که وارد پایتخت کشور شدند و کنترل بخش‌های مهمی از کابل (مانند تپه‌ی استراتژیک اسکاد) را در اختیار گرفتند.
 
نقش انوری در دفاع از مردم غرب کابل
 
در نخستین جنگ‌های دفاعی در سپیده‌دم پیروزی جهاد که میان نیروهای حزب اسلامی حکمتیار و حزب اتحاد اسلامی سیاف از یکسو و قوت‌های حزب وحدت اسلامی و حرکت اسلامی از سوی دیگر در میدان‌شهر و کابل درگرفت؛ فرمانده انوری رشادت‌های آشکار و ماندگاری از خود نشان داد و جانانه از حریم خانه و ناموس مردم خود به دفاع برخاست.
در تاریخ 22دلو/بهمن 1371 که نیروهای جمعیت اسلامی و اتحاد اسلامی بر منطقه افشار کابل حمله نموده و نیروهای حزب وحدت را غافلگیر و ودارا به عقیب نشینی نمودند و پس از شکست نیروهای نظامی حزب وحدت قصد پیشروی به سمت غرب برچی و قلعه شهادت را داشتند نیروهای حرکت اسلامی مانع در کوته سنگی کابل مانع پیشروی آنها گردید و نگذاشت که فاجعه افشار در برچی و قلعه شهادت تکرار گردد. اما آنگاه که جنگ‌های مذکور حالت قومی ـ تنظیمی به خود گرفت و از چوکات «دفاع» بیرون رفت، فرمانده انوری متأثر از آموزه‌های اسلام و جهاد، از مشارکت در منازعات قومی ـ تنظیمی خود داری نمود.
 
نقش انوری در دورۀ مقاومت
 
از ابتدای ظهور و جولان گروه مرموز طالبان، نیروهای حرکت اسلامی تحت فرماندهی استرجنرال انوری در چوکات وزارت دفاعِ دولت اسلامی افغانستان، دست به دفاع و مقاومت علیه پیشروی‌های جریان مذکور زدند و به مدت دو سال، ماشین جنگی طالبان را در اطراف کابل زمین گیر نمودند.
پس از استیلای گروه طالبان بر شهرها و ولایات مختلف (از جمله پایتخت و شهرهای مزار شریف و بامیان) و اشغالِ نود درصد خاک افغانستان توسط نیروهای این گروه، بسیاری از تنظیم‌ها و احزاب جهادی دست از مبارزه و مقاومت برداشتند و به ممالک همسایه و بیگانه پناه بردند؛ اما سردار بزرگ، مرحوم انوری هیچگاه دست از مبارزه و مقاومت بر ضد دهشت‌افکنان طالب و القاعده برنداشت؛ بلکه امیدوارتر از گذشته، رُکن مهمی از جبهه‌ی متحد شمال بود و پس از کابل، در مزار شریف، تخار، دره‌صوف، شمالی و … پرچم مقاومت را برافراشت و مردانه از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی کشور در برابر تجاوز عوامل اجنبی به دفاع برخاست. به دلیل همین رشادت‌ها و پایداری‌ها، در سال ۱۳۷۷ ریاست جمهوری دولت اسلامی افغانستان به پاس مجاهدت‌ها و جانفشانی‌های ماندگار الحاج انوری در برابر حملات طالبان و تروریست‌های خارجی، رتبه‌ی «استر جنرالی» (بالاترین رتبه‌ی نظامی کشور پس از مارشالی) را به ایشان اعطا نمود و در طی فرمان جداگانه‌ی دولتی، رسماً ابلاغ و منظور نمود.
 
نقش مهم سید حسین انوری در کنفرانس بن
 
پس از فروپاشی گروه طالبان و حضور جامعه‌ی جهانی در افغانستان و شکل‌گیری روند سیاسی به منظور دولت‌سازی و تأمین ثبات، مرحوم انوری بار دیگر به دنیای سیاست و مدیریت گام نهاده و فعالانه در اجلاس «بن» که سرآغاز فصل نوین در تاریخ کشور ما بود، مشارکت داشت و در ادارۀ موقتِ برآمده از اجلاس بن تحت زعامت حامد کرزی، سمت وزارت زراعت را احراز نمود؛ سپس در دوران حکومت انتخابی تحت ریاست کرزی به صفت والی کابل ایفای وظیفه نمود. آنگاه به غرب کشور رفت و مسئولیت «ولایت» باستانی هرات را به عهده گرفت و مصدر خدمات ارزنده برای مردم شریف و بافرهنگ هرات گردید.
 
نمایندگی مردم کابل در مجلس نمایندگان
 
پس از ختم مأموریتِ فرمانده انوری در غرب کشور، وی مجدداً به کابل آمد و ضمن ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی علوم سیاسی در دانشگاه خوارزمی و دریافت لیسانس از آن مرکز آموزشی، در دومین انتخابات پارلمان افغانستان از پایتخت کشور وارد رقابت‌های انتخاباتی شد و با آرای قابل ملاحظه‌ی مردم کابل به حیث وکیل مردم در مجلس نمایندگان افغانستان انتخاب شد. در سومین دور انتخابات ریاست جمهوری، وی از تیم تحول و تداوم حمایت نمود و سپس به حیث مشاور ارشد رئیس جمهور در امور نظامی و امنیتی منصوب شد.
 
ویژگی‌های اخلاقی سید حسین انوری
 
مرحوم انوری دارای صفات نیک و پسندیده اخلاقی بود و مهمترین صفات اخلاقی او صداقت، صراحت و قاطعیت در موضع گیری‌ها، جوان مردی و عیاری حتی در برابر مخالفین سیاسی خودش و تواضع در برابر مردم و مراجعان بود که وی را به یک چهرۀ محبوب و دوست داشتنی بدل کرد بود چنانکه آراء بالای او در دو دوره انتخابات پارلمانی و استقبال با شکوه از وی هنگام برگشت از هندوستان و شرکت گستردۀ مردم در تشییع جنازۀ وی بود. مراسم تشییع جنازه آقای انوری بزرگترین و با شکوه ترین تشییع جنازه در تاریخ افغانستان بود و مردم علیرغم خطر جانی  و حملات انتحاری و بمب گذاری به صورت گسترده شرکت کرده بودند به گونه‌ای که یک سر جمعیت در چوک ده مزنگ و یک سر جمعیت در تپه اسکاد قرار داشت.
 
حمایت از فعالیت های فرهنگی و ارزشی
 
استرجنرال سید حسین انوری با اینکه بخش اعظم عمرش را در جبهات جنگ سپری کرد با این وجود از اهمیت فرهنگ و فعالیت‌های فرهنگی غافل نبود و به منظور گسترش فعالیت‌های فرهنگی و ارزشی، مخصوصا فرهنگ «پژوهش» درجامعه وارج نهادن به مقام شامخ «اهل قلم»، اهمیت و ارزش فوق العاده قائل بود و اهل قلم را مورد حمایت های مالی خویش قرار می داد.
او برای حمایت مالی در راستای فعالیت های فرهنگی و ارزشی و تقویت باورهای دینی و ملی در بخشی از وصیت نامه اش جهت پرداخت هزینۀ فعالیت های دینی و فرهنگی  را درج وصیت نامه نموده و طبق وصیت، وی هزینه‌ای را برای تقویت فعالیت های فرهنگی، تبلیغ ارزشهای اسلامی و جهادی در نظر گرفته است.
 
آثار قلمی سید حسین انوری
 
استر جنرال سید حسین انوری علاوه بر فعالیت‌های سیاسی و نظامی به اهمیت فرهنگ و نقش آن در اعتلای جامعه و رشد مردم افغانستان به خوبی آگاه بود و به همین دلیل به مطالعه و نوشتن بسیار علاقه مند بود. وی قبل از وفاتش سه عنوان کتاب در دوران بیماری که در کشور هندوستان بستری بود نوشته و به دست نشر سپرده شد.
عمده ترین آثار مکتوب مرحوم آقای انوری در دوره های مختلف به شرح ذیل است:
1. ناسیونالیسم و انترناسیونالیسم
2. کابل در آتش هوا و هوس رهبران
3. انقلاب اسلامی و رسالت تقریب
4. مردم من(دوجلد)
5. رهیافت در چالش های دیروز و امروز افغانستان
6. مقالات در نشریات دوران جهاد
7. نقش مدیریتی سوره والعصر
8. امت واحده در آئینه قران و سنت
9. امام علی علیه السلام کیست؟
10. مروری برتاریخ جهاد و مقاومت
11. فریاد من
و سرانجام، این چهرۀ نامدار جهاد و سیاست، پس از عمری خدمت و تلاش در پانزدهم سرطان/تیر ۱۳۹۵ رخ در نقاب خاک کشید و خَلق عظیم را در اندوه و ماتم فرو برد.
 
روحش شاد و یادش جاویدان باد!


کد مطلب: 96945

آدرس مطلب: http://www.payam-aftab.com/fa/doc/article/96945/سید-حسین-انوری-فرمانده-سترگ-عیار-تاریخ-جهاد-مقاومت-افغانستان

پیام آفتاب
  http://www.payam-aftab.com