قیام دره صوف سرآغاز سقوط اتحاد جماهیر شوروی

25 دلو 1399 ساعت 14:37

گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب

نقش مردم درۀ صوف در جهاد و مقاومت ایجاب می کند که دولت افغانستان توجه ویژه ای به این ولسوالی و بازسازی این ولسوالی داشته باشد و پروژه‌های عمرانی مفیدی را برای ارج گذاری به فداکاری مردم درۀ صوف در این ولسوالی به اجرا بگذارد.


پس از اینکه کودتاچیان حزب دموکراتیک خلق افغانستان در 7ثور/اردیبهشت 1357 در کابل به قدرت رسیدند به دلیل ترس از قیامهای مردمی علیه رژیم کودتا اقدام به دستگیری گستردۀ شخصیت های مذهبی، ملاها و مولوی‌ها، خوانین، متنفذان قومی و تحصیل کردگان نمودند و هزاران نفر از شخصیتهای مذهبی، متنفذان قومی و محلی، و افراد تحصیل کرده را دستگیر و زندانی نموده و به شهادت رساندند. 
رژیم کمونیستی و مستبد تره‌کی در ادامه همین سیاست سرکوبگری و حذف در تاریخ 25/دلو 1357 هیأتی مرکب از مأمور مالیه و شاروال/شهردار سمنگان با تعدادی سرباز دولتی برای دستگیری و سرکوب مردم به خصوص روحانیون منطقه به قریه ی «دایمیرداد» دره صوف از سوی دولت اعزام شد. مردم مسلمان قریه ی مذکور به دفاع از خود پرداختند و نیروهای مهاجم را مجبور به عقب نشینی کردند. فردای آن روز نیروهای ضربتی با سلاح ها و تجهیزات زیاد به منظور سرکوب مردم درۀ صوف از مرکز ولایت سمنگان به سوی معدن زغال سنگ در قریه  «طور» حرکت کردند. این نیروها پس از آن که به قریۀ مذکور نزدیک شد با مقاومت مسلحانۀ مردم مواجه گردید. نبرد شدیدی به وقوع پیوست که در نتیجه‌ای آن هشت نفر از مجاهدان به شهادت رسیدند اما مردم موفق شدند که با کشتن ۲۴ نفر از نیروهای دشمن از جمله قوماندان امنیۀ ولایت، قوماندان خُلم و ولسوال درۀ صوف اداره معدن زغال سنگ و قریه‌های اطراف آن را در دست بگیرند.
 قیام مردم افغانستان علیه رژیم کمونیستی حزب خلق به رهبری نور محمد تره‌کی و حفیظ الله امین که در روز 26دلو/بهمن 1357 از ولسوالی/فرمانداری دره صوف در ولایت سمنگان در شمال افغانستان آغاز گردید در نهایت به خروج ارتش سرخ شوروی از افغانستان، سقوط نظام کمونیستی در افغانستان و انحلال بلوک شرق و نظام سوسیالیستی اتحاد جماهیر شوروی انجامید. از این رو قیام مردم دره صوف در تاریخ معاصر افغانستان و جهان از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است زیرا قیام مردم دره صوف علیه حکومت کمونیستی افغانستان خاستگاه خیزش مردم افغانستان و آغاز جهاد علیه رژیم دست نشانده شوروی در افغانستان است.
قیام مردم دره صوف در 26/دلو/بهمن 1357 باعث گردید که مردم دیگر ولایات و مناطق افغانستان نیز بیدار شده و علیه رژیم کمونیستی حاکم بر افغانستان دست به قیام بزنند. پس از قیام مردم دره صوف، مردم ولسوالی چهارکنت و لایت بلخ در 3/حوت/اسفند 1357 دست به قیام علیه رژیم کمونیستی کابل زدند و پس از آن مردم فراه در 21 حوت/اسفند همان سال دست به قیام زدند و بعد از قیام مردم فراه بزرگترین قیام ضد دولتی قیام مردم هرات در 24حوت/اسفند 1357 بود که به شهادت حدود 30هزار نفر از مردم هرات منجر شد.
قیام دره صوف یک نقطه عطف در تاریخ معاصر افغانستان است زیرا دره صوف خاستگاه قیام‌های مردمی و جهاد علیه رژیم کمونیستی است. قیام دره صوف باعث شد که مردم سایر ولایات افغانستان نیز دست به قیام بزنند و قیام دره صوف به یک قیام ملی تبدیل شد و پایه های رژیم کمونیستی را به شدت سست نموده و لرزاند.
اوج گیری قیامهای مردمی علیه رژیم کمونیستی کابل در سراسر افغانستان اتحاد جماهیر شوروی را به وحشت انداخت که مبادا رژیم دست نشاندۀ آنها در افغانستان سقوط نماید لذا رهبران اتحاد جماهیر شوروی برای حمایت از دولت دست نشاندۀ خود و جلوگیری از سقوط آنها به دست مردم، تصمیم به اشغال افغانستان گرفته و 120هزار سرباز تا به دندان مسلح را همراه با مدرن ترین تجهیزات و تسلیحات نظامی و تانک‌های غول پیکیر به افغانستان فرستادند و جهان از زمین و هوا شاهد ورود نیروهای نظامی اتحاد شوروی به افغانستان بود.
اشغال نظامی افغانستان از سوی شوروی بزرگترین اشتباه رهبران اتحاد جماهیر شوروی و لئوند برژنف رهبر شوروی پیشین بود.
ورود ارتش سرخ به افغانستان جنگ را وارد مرحله تازه ای کرد و باعث شد قدرتهای غربی هم به آن واکنش نشان داده و با ارسال تسلیحات پیشرفته برای مجاهدین وارد جنگ افغانستان شدند. 
اعزام نیروهای نظامی به افغانستان برای حمایت از دولت کمونیستی کابل هم کاری از پیش نبرد و ارتش شوروی نتوانست قیام مردم افغانستان را سرکوب نموده و از سقوط حکومت کمونیستی حاکم بر کابل جلو گیری نماید و سرانجام آنها  هم مجبور شدند در 26/دلو/بهمن 1358 با دادن تلفات و خسارات سنگین افغانستان را ترک نمایند.
قیام دره صوف و مردم افغانستان باعث از بین رفتن هیمنه و افسانه شکست ناپذیری ارتش سرخ شوروی گردید و از نظر اقتصادی نیز خسارات جبران ناپذیری بر اقتصاد شوروی وارد گردید و مردم کشورهای عضو اتحاد جماهیر شوروی نیز جرأت پیدا کردند تا دعوای استقلال طلبی نموده و استقلال خویش را به دست بگیرند و با استقلال کشورهای آسیای میانه و قفقاز از اتحاد جماهیر شوروی عمر اتحاد جماهیر شوروی به پایان رسید و اتحاد جماهیر شوروی به تاریخ پیوست.
درۀ صوف در زمان مقاومت نیز نقش برجسته‌ای ایفا نمود و یکی از مراکز مهم مقاومت علیه گروه طالبان بود و تا زمان سقوط حکومت طالبان دست از مقاومت برنداشت و طالبان هم نتوانست دره صوف را تصرف نماید.
نقش مردم درۀ صوف در جهاد و مقاومت ایجاب می کند که دولت افغانستان توجه ویژه ای به این ولسوالی و بازسازی این ولسوالی داشته باشد و پروژه‌های عمرانی مفیدی را برای ارج گذاری به فداکاری مردم درۀ صوف در این ولسوالی به اجرا بگذارد. اما متأسفانه دولت کنونی نیز به ولسوالی درۀ صوف بی توجهی نموده و شاهد بازسازی در این ولسوالی نیستیم.


کد مطلب: 95532

آدرس مطلب: http://www.payam-aftab.com/fa/doc/article/95532/قیام-دره-صوف-سرآغاز-سقوط-اتحاد-جماهیر-شوروی

پیام آفتاب
  http://www.payam-aftab.com