آیا برگزاری انتخابات الکترونیک در افغانستان ممکن است؟

مسائلی از جمله عدم اراده دولت ها برای شفاف شدن انتخابات، پایین بودن فرهنگ عمومی دموکراسی در کشور و موضوعاتی از قبیل نبود زیرساخت ها از دلایل عمده عدم برگزاری انتخابات الکترونیک در افغانستان است.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۸ اسد ۱۳۹۷ ساعت ۱۷:۳۹
فرایند انتخابات در کشورهایی که دموکراسی در آنها ریشه دوانیده و تبدیل به یک فرهنگ شده است امری بسیار ساده، شفاف و لذت بخش است و به دلیل بهره گیری از روش هایی با حداکثر شفافیت، پس از پایان یافتن این فرایند هیچ حرف و حدیثی در صحت و یا احتمال تقلب در آن باقی نمی ماند. در افغانستان اما به دلایل مختلف این موضوع همواره به یک بحران تبدیل شده و هیچ انتخاباتی بدون معضل و کشمکش برگزار نمی شود.

در سال های اخیر سیاست مداران افغانستان با درک این موضوع بحث استفاده از تکنالوژی در انتخابات را بارها مطرح کرده اند تا با جلوگیری از نزاع های احتمالی پس از هر انتخابات، هزینه های مادی و معنوی آن که خسارات سنگینی بر دوش ملت می گذارد را کاهش دهند. با این حال، پیشرفت کُند امور جاری در افغانستان به این موضوع هم سرایت کرده و علیرغم احساس نیاز ضروری و مبرم نسبت به الکترونیکی شدن انتخابات، هنوز هیچ عزم و ارده ای برای فراهم سازی مقدمات آن دیده نمی شود.

برگزاری انتخابات الکترونیک معمولا به دو روش انجام می پذیرد: برخی کشورها به جای گذاشتن صندوق و برگه های رای دهی، کامپیوترهایی مصون در مراکز رای دهی تدارک می بینند و رای دهندگان نیز با حضور در این مراکز و پشت سیستم ها پس از طی فرایند ثبت هویت خود، روی گزینه فرد مورد نظر لمس کرده و به نامزد مورد علاقه خود رای می دهند؛ این رای در دیتابیس آن سیستم ثبت شده و بدین ترتیب کاملا مشخص است که چه فردی به کدام کاندیدا رای داده و همچنین شمارش آرا نیز به سهولت هرچه تمامتر توسط سیستم انجام می پذیرد.

در روش دوم، فرد رای دهنده می تواند در هر جایی از دنیا که باشد بدون حضور در مراکز رای دهی، به صورت اینترنتی رای خود را ثبت نماید. در واقع، در این روش، حوزه رای دهی در سطح تمام دنیا پراکنده است و حضور فیزیکی در مراکز رای دهی ضروری نیست. انتخابات آمریکا یکی از بارزترین مثال هایی است که می توان برای برگزاری این نحوه از انتخابات به آن اشاره کرد. قطعا در هر دو روش تمهیداتی برای جلوگیری از تکرار رای اندیشیده شده و به هیچ وجه یک فرد نمی تواند دو بار به کاندیدای مورد علاقه اش رای دهد.

اگرچه عمر «انتخابات» در افغانستان هنوز به دو دهه نرسیده است اما اگر از ابتدای کار، اولین دولت پس از سرنگونی طالبان توجه ویژه ای به این موضوع می کرد تاکنون افغانستان به این مرحله از شفافیت و سهولت در برگزاری انتخابات دست یافته بود. اگرچه کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان به تازگی اعلام کرده است که انتخابات ریاست جمهوری در 31 حمل سال آینده به صورت الکترونیک برگزار خواهد شد اما بررسی شرایط موجود کشور نشان می دهد که چند مانع اساسی پیش روی برگزاری انتخابات الکترونیک در افغانستان وجود دارد.

مساله اول اینکه متاسفانه دولت کنونی و دولت های پیشین اراده ای برای «شفاف» شدن انتخابات ندارند! به عبارت دیگر، دولت که مجری برگزار انتخابات است خواستار انتخاباتی شفاف با مکانیزمی استاندارد نیست و به دلایلی که بر همگان آشکار است می خواهد انتخابات به همان روش سنتی که امکان دخل و تصرف در آرای مردم موجود باشد برگزار گردد.

شاید در این مساله دولت های غربی و در راس آنها آمریکا نیز به طور ویژه ای مقصر باشند زیرا مساله مالکیت قدرت در افغانستان و اینکه فردی همسو با آنها در راس امور باشد برای آنها بسیار مهم است، در حالی که انتخابات الکترونیک، قدرت را به دست منتخب مردم خواهد سپرد و دست متقلبین را به طور طبیعی کوتاه می کند.

موضوع دومی که مانع برگزاری انتخابات الکترونیک در افغانستان است «فرهنگ عمومی» مردم است که متاسفانه مانند سایر کشورها هنوز به رویه های دموکراتیک خو نگرفته است. بیگانه بودن افغانستان با فرهنگ دموکراسی، از بلندپایه ترین مقام دولتی تا ساده ترین شهروند کشور کاملا بروز و ظهور دارد و شخصیت های مطرح کشور و هواداران آنها به هر روشی می کوشند تا پیروز این ماراتن باشند؛ لذا هر نتیجه ای که خلاف میل آنها باشد را نمی پذیرند و با آن مقابله می کنند.

در این میان می توان به پایین بودن سطح سواد و دانش مردم نیز اشاره کرد. افغانستان کشوری است که رکورد حیرت انگیزی در بی سوادی دارد و با این وضع، نمی توان به برگزاری انتخاباتی با پیشرفته ترین استانداردهای دنیا در کشوری همچون افغانستان امید بست. نبود برق، امکانات اولیه و زیر ساخت های لازم را نیز می توان به لیست بلند بالای موانعی ثبت کرد که مانع برگزاری انتخابات الکترونیک در کشور هستند.

با تمام این اوصاف و با یادآوری انتخابات جنجالی گذشته به نظر می رسد انتخابات ریاست جمهوری سال آینده، امری سرنوشت ساز و حیاتی برای دموکراسی در کشور است. ابهام در نتایج این انتخابات می تواند به طور کلی اعتماد مردم به این روند را سلب کرده و از سوی دیگر، بهره گیری از روش های نوین برگزاری انتخابات می تواند اعتماد و امید مردم به آینده کشور را احیا نموده و مرحله بالاتری از دموکراسی و قدرت مردم را در کشور به مرحله اجرا بگذارد.
 
کد مطلب: 82918
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/3CXjXD
مولف : سید مصطفی موسوی مبلغ
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل