چرا انتخابات در افغانستان همیشه به بحران تبدیل می شود؟

برخورد قومی مردم با پروسه انتخابات، نبود زیر ساخت های لازم برای برگزاری انتخابات شفاف و وابستگی شدید کمیسیون مستقل انتخابات به دولت از عوامل مهم بحرانی شدن انتخابات ها در کشور است.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۱ اسد ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۳۳
سابقه نه چندان طولانی برگزاری انتخابات در کشور نشان داده است که افغانستان پس از برگزاری هر انتخابات باید خود را برای مواجهه با یک بحران سیاسی ـ اجتماعی آماده نماید. در تمام ادوار انتخابات افغانستان این موضوع ثابت شده است که برگزاری انتخابات مساوی است با یک زلزله سیاسی که نمونه بارز آن را در انتخابات گذشته ریاست جمهوری مشاهده کردیم و تبعات آن را هنوز بر پیکر نیمه جان افغانستان می بینیم.

علیرغم اینکه قبل از برگزاری انتخابات، تمام نخبگان سیاسی و مردم افغانستان برگزاری انتخابات را تنها راه برون رفت از بحران ها می دانند، اما پس از برگزاری این پروسه ملی همان نخبگان سیاسی این پروسه مردمی را به وسیله ای برای کشمکش های بیشتر و بحران سازی تبدیل می کنند و بدنه مردم نیز متاسفانه با این موج همراه شده و این پروسه دموکراتیک که لذت بخش ترین اتفاق همه جوامع در دنیای کنونی است، به وحشتناک ترین رویداد کشور مبدل می شود.

تبدیل شدن انتخابات به یک بحران سیاسی ـ اجتماعی در افغانستان دلایل زیادی دارد که این نوشتار به بخش هایی از آن به طور اختصار اشاره می کند:

برخورد قومی مردم با پروسه انتخابات

شاید یکی از عمده ترین دلایل به بحران کشیده شدن انتخابات در افغانستان، برخورد قومی مردم با پروسه انتخابات باشد. بافت اجتماعی افغانستان که متشکل از اقوام و تعصبات شدید قومیتی است سبب می شود که هر فردی از جامعه کامیابی پروسه انتخابات را در برنده شدن و قدرت گرفتن قوم خود تعبیر کند.



به عبارت دیگر، مردم افغانستان هنگام برگزاری انتخابات به هیچ عنوان روحیه ملی ندارند و تمام خواستشان این است که نتایجی به نفع خودشان از صندوق های رای بیرون بیاید؛ لذا تقریبا محال به نظر می رسد که فردی از تبار پشتون به یک ازبک یا تاجیک در انتخابات رای بدهد زیرا این اقدام را نوعی خیانت به قوم خود تلقی می کند! این در حالی است که پروسه انتخابات روندی کاملا ملی است و به هیچ وجه با قوم گرایی سازگاری ندارد.

کشورهای زیادی در دنیا وجود دارند که متشکل از اقوام مختلف هستند اما تک تک مردم آن کشورها زیر یک چتر جمع شده و قومیت خود را وارد بازی های ملی نمی کنند، اما در افغانستان همواره منافع قومی بر منافع ملی ترجیح یافته و نخبگان سیاسی نیز برای بقای خود به این تعصبات دامن می زنند.

نبود زیر ساخت های لازم برای برگزاری انتخابات شفاف

انتخابات متداول در دنیای کنونی به گونه ای برگزار می شود که احتمال تقلب و جابجا شدن رای ها در آن چیزی نزدیک به صفر است و تقریبا به امری محال تبدیل شده است. طبیعی است در کشوری که هیچگونه زیرساخت لازم برای برگزاری چنین انتخابات شفافی وجود ندارد، انگیزه برخی جناح ها، خصوصا جناح حاکم برای تقلب در انتخابات تقویت می شود.

شاید انتخابات افغانستان را بتوان بدوی ترین و بی پشتوانه ترین انتخابات دنیا از لحاظ سطح ایمنی نامید. مشخص نبودن تعداد دقیق جمعیت کشور و همچنین تعداد واجدین شراط رای دهی، الکترونیک نبودن انتخابات، وابستگی شدید نهاد برگزار کننده انتخابات به دولت و نبود سیستم نظارتی شفاف که آمار و جزئیات پروسه انتخابات را علنا به تمام کشور مخابره کند، از عوامل مهم بحران زا در انتخابات کشور است.



به عنوان مثال، دولت در انتخابات پیش روی مجلس، 18 میلیون برچسب تذکره چاپ کرده است که این تعداد برچسب انتخاباتی یقینا مورد استفاده مردم قرار نمی گیرد اما از سرنوشت برچسب های اضافی خبری در دست نیست و آنگونه که برخی گزارشات می رساند، بیش از نیمی از برچسب های انتخاباتی برای تقلب کنار گذاشته شده اند. از سوی دیگر، تعداد رای دهندگان در نقاط مختلف کشور شفاف نیست و در برخی مناطق ناامن آماری غیر قابل باور از میزان رای دهندگان منتشر شده است. آمار غیر واقعی جمعیت کشور به تفکیک هر ولایت که چندی پیش از آغاز پروسه ثبت نام رای دهندگان منتشر شد نیز می تواند مقدمه ای دیگر برای تقلب در انتخابات تلقی شود زیرا در این سرشماری، آمار جمعیت برخی مناطق بسیار پایین اعلام شده و در مقابل، جمعیت تعدای از مناطق ناامن که علی القاعده سرشماری در آن سخت و ناممکن است با افزایش چشمگیری مواجه شده است که اعتماد هر شهروندی را برای برگزاری انتخاباتی عادلانه و شفاف سلب می کند.

وابستگی شدید کمیسیون مستقل انتخابات به رئیس جمهور!

تجربه انتخابات های اخیر نشان داده است که نهاد برگزار کننده انتخابات افغانستان یعنی «کمیسیون مستقل انتخابات» تنها واژه مستقل را یدک می کشد و به هیچ وجه مستقل نیست. این کمیسیون و اعضای آن به شدت وابسته به رئیس جمهور هستند و اگر فردی از اعضای این نهاد بخواهد استقلال آن را به رخ بکشد فورا از مسند برگزاری انتخابات پایین آورده خواهد شد!



تغییر و تبدیل های فراوان اعضای کمیسیون انتخابات توسط رئیس جمهور از یکسو و مجری بودن بی چون و چرای این نهاد از فرمان ریاست جمهوری به خوبی نشان می دهد که این کمیسیون چقدر مستقل عمل می کند و چرا انتخابات هر لحظه می تواند با میل برخی اشخاص به یک سمت و سو کشیده شود.
 
کد مطلب: 82256
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/uhkW18
مولف : سید مصطفی موسوی مبلغ
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل