ریشه‌ها و آسیب‌های بی‌اعتمادی به نظام پزشکی افغانستان / سید ضیا دانش

پیام آفتاب: به تازگی انجمن پزشکان حوزه جنوب غرب کشور اعلان کرده‌اند که سالانه بیش از یک میلیارد دالر جهت تداوی بیماران از کشور خارج می‌شود. بیرون شدن این مبلغ هنگفت پیامدهای ناگواری چون فقر، بیکاری، تورم و بی‌اعتمادی را درجامعه درپی داشته و به تدریج به سمت سقوط نظام پزشکی افغانستان به پیش می‌رود.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۹ حمل ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۴۱
ریشه‌ها و آسیب‌های بی‌اعتمادی به نظام پزشکی افغانستان / سید ضیا دانش
به تازگی انجمن پزشکان حوزه جنوب غرب کشور اعلان کرده‌اند که سالانه بیش از یک میلیارد دالر جهت تداوی بیماران از کشور خارج می‌شود. بیرون شدن این مبلغ هنگفت پیامدهای ناگواری چون فقر، بیکاری، تورم و بی‌اعتمادی را درجامعه درپی داشته و به تدریج به سمت سقوط نظام پزشکی افغانستان به پیش می‌رود.
به گفته وزارت صحت عامه و انجمن‌های پزشکی، بیماران حتی جهت تداوی‌های بسیار عادی هم به بیرون از کشور سفر می‌کنند درحالیکه اکثریت این بیماران در شفاخانه‌های داخلی کاملاً قابل درمان می‌باشند. براساس گزارش‌های رسمی و پراکنده، روند روی آرودن به تداوی به خارج از کشور میان شهروندان رو به افزایش می‌باشد و کشورهای هند و پاکستان از پرمراجعه‌ترین مقصدهای درمانی بیماران افغانستانی می‌باشند.
در همین حال، طی یک و نیم دهه اخیر، ده‌ها شفاخانه و کلینک در کابل و دیگر شهرهای بزرگ افغانستان ایجاد شده است که در سالهای گذشته میلیون‌ها دالر تجهیزات مدرن پزشکی وارد ساخته‌اند و درکنار آن، بیمارستان‌های دولتی نیز نسبت به گذشته مدرن تر و مجهز تر شده‌اند.
با وجود این، مهمترین سؤال این است که چرا شهروندان به این شفاخانه‌ها مراجعه نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند که با تحمل مشکلات و دشواریهای بسیار و هزینه چند برابر، برای درمان به کشورهای منطقه و همسایه سفر کنند؟

سیمایی نظام پزشکی افغانستان در ذهن شهروندان

اکثریت قابل ملاحظه از مردم افغانستان اعتماد خود را نسبت به نظام پزشکی از دست داده‌اند و معمولاً به یک پزشک به چشم یک تاجر می‌نگرند و غالباً، شفاخانه‌ها و دواخانه را محلی برای تاراج صحت و ثروت شان تلقی می‌کنند. در بسیاری از شفاخانه‌ها و مطب‌های شخصی، با مراجعین به گونه بسیار زشت و زننده رفتار می‌شود و برای کندن مال و منال آنان، ازهیچ ریا و تزویری صرف نظر نمی‌گردد.
اخلاق طبابت و پزشکی به گونهٔ غیرقابل باور توسط پزشکان و یا مسولین شفاخانه‌ها و دوا فروشی‌ها نقض می‌گردد و کسی در قبال جان بیماران مسولیت پذیر نیست. از ترحم و مهربانی، رعایت ادب و نزاکت و رعایت حال بیمار و اطرافیان او، با زره بین هم نمی‌توان اثری در مراکز درمانی بخصوص مراکز درمانی پایتخت پیدا کرد و متأسفانه شفاخانه‌های دولتی در این میان گوی سبقت را از دیگران ربوده است.
مسلماً با چنین تصویری ذهنی که بیماران و همراهان او از مراکز درمانی کشور دارد، تا کاملاً مجبور و ناگزیر نباشند، به آنان مراجعه نخواهد کرد.

مراکز درمانی؛ سرمایه اندوزی و بی‌اعتمادی شهروندان

به دلایل و عوامل متعدد به خصوص نظام رقابتی و بازار آزاد، صحت مردم امروز به عنوان یک عنصر اساسی تجارت وبه منبعی برای کسپ سود و سرمایه بدل شده است. درسالهای اخیر، با سرمایه گذاریهای کلان، بیمارستان‌های بزرگ و نسبتاً مجهزی اعمار و ایجاد شده است اما هدف اکثریت قاطع آنان، تنها تجارت و کسپ سود می‌باشد و به بیماران تنها به عنوان منبعی برای ثروت اندوزی نگریسته می‌شود. به عبارت دیگر؛ صحت و سلامتی شهروندان به راحتی و سادگی تبدیل به ابزاری برای ثروتمند شدن تقلیل یافته است و سلامتی آنان در درجات پایین‌تر است.
مصداق واضح این امر، گرفتن پول گزاف از بیماران، تجویز چندین قلم دوای غیر ضروری، تجویز دواهای خطرناک و مضر، تجویز غیر ضروری چندین آزمایش و... در بیماریهای بسیار عادی می‌باشند که باعث زیر سؤال رفتن صداقت نظام پزشکی و از بین رفتن اعتماد شهروندان به آن شده است.

فقدان اخلاق پزشکی و مسولیت ناپذیری

چندین دهه جنگ، همچنان که شالوده‌های اخلاق در تمام بخش‌های جامعه را از بین برده است، در نظام پزشکی نیز بینادهای اخلاق طبابت را کاملاً نابود کرده است. در اکثریت قریب به اتفاق مطب‌های شخصی، بیمارستان‌های دولتی و خصوصی، به صورت آشکارا و روشن، با بیماران و همراهان آنان بدرفتاری صورت می‌گیرد و حتی مواردی فراوان از لت و کوب بیماران مشاهده می‌شود. علاوه بر بدرفتاری، نسبت به صحت و سلامتی بیماران و همراهان آنان و خود داری از انجام معاینات مضر و تجویز دواهای که ضررهای جانبی قابل ملاحظه دارد، هیچ گونه اهتمامی وجود ندارد و جرایم
متعددی این چنینی توسط پزشکان، پرستاران و سایر موظفین مراکز درمانی به وفور صورت می‌گیرد که مغایر اخلاق طبابت و مسولیت‌های یک پزشک و یا مرکز تداوی می‌باشد.

پزشکان ضعیف و فاقد سواد معیاری

نظام آموزش پزشکی کشور همچنان کهنه و فرسوده است و بخش عظیمی از دانشجویان این رشته و پزشکان به جدیدترین تحولات پزشکی و معلومات آن دسترسی ندارند و یا انگیزهٔ جهت مطالعه کافی و کسپ معلومات جدید و کافی در مورد بیماریهای مختلف ندارند.
بسیاری از پزشکان شاغل کنونی در کشورما، معلومات کافی و بایسته در مورد کیفیت و مصونیت دواهای تولید شده در سالهای اخیر و کمپنی‌های آنان ندارند و به همین دلیل، به وفور دواهای بی کیفیت و دارای عوارض جانبی فراوان، قفسه‌های دوا خانه‌ها را پر کرده ست که روزانه هزاران دوز از این دواها به شهروندان تجویز می‌گردد.
تحولات و تغییرات گسترده جهانی، ایجاب می‌کند که نظام پزشکی افغانستان نیز از لحاظ داشتن معلومات به روز و آپدیت شود و سواد پزشکی به شکل معیاری و امروزی، رشد و ارتقا یابد تا اعتماد و اطمینان شهروندان جلب گردد؛ بنابراین، تازمانیکه اعتماد و اطمینان شهروندان به نظام پزشکی احیا نشود، روند رو به رشد مراجعه بیماران جهت تداوی به خارج از کشور همچنان ادامه خواهد داشت. اعتماد نیز زمانی احیا خواهد شد که موارد فوق، به علاوه برخی از مشکلات دیگر که در این نوشته اشاره نشده است، دقیقاً موشکافی و اصلاح گردد.
-سید ضیا دانش
کد مطلب: 50795
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/45YwAe
مولف : ضیا دانش
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل