ساربانان افغان در استرالیا و سنگ صبور/ داکتر سخی اشرف زی

تاریخ انتشار : سه شنبه ۴ میزان ۱۳۹۱ ساعت ۱۴:۴۸
ساربانان افغان در استرالیا و سنگ صبور/ داکتر سخی اشرف زی
این هفته فیلمی از ساخته‌های آقای فهیم هاشمی در استرالیا تحت عنوان «ساربانان افغان در استرالیا» تهیه و در ولایت هرات به روی پرده رفت که با استقبال گرم هراتی‌ها قرار گرفت این فیلم طی روزهای آینده در کابل و دیگر ولایات افغانستان به نمایش گذاشته ‌می‌شود.
خبر تهیه این فیلم در وبسایت فارسی بی‌بی‌سی منتشر شد و چند روز قبل هم فیلم دیگری به کارگردانی آقای «عتیق رحیمی» با نام «سنگ صبور» در فرانسه ساخته شده است که در چند جشنواره‌ی اروپایی به نمایش گذاشته شد، «سنگ صبور» این فیلم از داستان شاعره معروف، جوان و باشهامت هرات که توسط شوهرش به قتل رسید الهام گرفته است. خبر قتل این بانوی با فرهنگ افغان، جامعه فرهنگی کشور را متأثر کرد و این تراژدی حلقه ادبی و فرهنگی را به سوگ نشاند به طوری که سروصدای زیادی در افغانستان ایجاد کرد.
فیلمسازان جوان افغانستان با وجود نبود و کمبود امکانات، سرمایه‌گذار و حمایت فرهنگی دولت موفق به تهیه فیلم‌های خوب و تأثیرگذاری چون فیلم اخیر شده‌اند این فیلم‌ از یک سو مشکل اجتماعی کشور را منعکس می‌کند و از سوی دیگر یک واقعه تاریخی را که بر اثر زحمات فراوان تعدادی از افغان‌ها که در کشف و توسعه یک کشور در یکصد و پنجاه سال پیش سهم مهم داشته‌اند تهیه و به روی پرده سینما آورده‌اند در هر صورت سازمان‌های فرهنگی مخصوصا وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان باید از چنین فیلم‌هایی تقدیر و تشکر کنند تا موجب تشویق فیلمسازان جوان افغان شود.
حدود سه سال قبل بنده مطلبی در رابطه با شترسواران افغان در استرالیا تحت عنوان «شتربانان پرافتخار دیروز و قایق‌سواران آواره امروز» نوشته‌ بودم که در چند وبسایت‌های افغان منتشر شد.
یک واقعه دلخراش، مرا به نوشتن این مضمون واداشت، شاید خوانندگان محترم یه یاد داشته باشند که مدت تقربیا سه سال قبل تعدادی از افغان‌های آواره و بی‌سرپناه کشور که توسط یک قایق کوچک از سواحل اندونزی می‌خواستند در دل شب خود را به یکی از جزایر استرالیا برسانند و به امید اینکه به عنوان مهاجر از سوی استرالیا قبول شوند در طول این سفر خطرناک در اثر وضع نامساعد هوا کشتی کوچک در حال غرق شدن بود که طی یک اتفاق خوب کشتی باربری نروژی که در حال گذر از آنجا بود سرنشینان آوره این کشتی کوچک را نجات داد این کشتی نروژی نجات‌یافتگان افغانی و بنگلادشی را به نزدیکترین جزیره استرالیا بنام «کرسمس» تحویل داد اما مقامات استرالیایی از تحویل آوارگان افغان سرباز زد در نتیجه این واکنش استرالیایی‌ها در نشریات بین‌المللی سر و صدای زیادی ایجاد کرد و در مطبوعات جهانی نیز بطور گسترده‌آی بازتاب کرد. هنوز هم سرنشینان آواره افغان قربانی آب‌های خروشان دریا می‌شوند که می‌خواهند خود را به استرالیا برسانند. و بعد از این واقعه چندین کشتی آوارگان افغان و دیگر کشورها در اعماق دریا سرنگون و سرنشینان آن را که بیشترشان زنان و کودکان تشکیل می‌دادند به کام مرگ فرو برد.
قبل از اینکه در مورد منازعه سیاسی و اینکه چرا حکومت استرالیا از قبول این آورگان افغان خودداری کرد صحبت شود لازم است به طور مختصر در مورد قاره استرالیا و نقش مهم شتربانان افغان در کشف‌های داخل این قاره که غیرقابل عبور، و گرم و سوزان بود اشاره شود.
استرالیا پنجمین قاره دنیا؛ با مساحت 7.7 میلیون کیلومتر مربع و بزرگتر از ایالات متحده امریکا است و چون استرالیا تحت حمایت انگلیس بود در اوایل انگلستان اکثر مجرمین و قاتلین و جنایتکاران خویش را به استرالیا تبعید می‌نمود که به طنز می‌گویند که کشور استرالیا توسط جنایتکاران انگلیس و اروپا تشکیل شده و بخش مرکزی استرالیا همان‌طور که قبلا هم اشاره شد؛ پهناور اما بایر و سوزان است. نبود آب و باران در بخش وسیعی از این سرزمین باعث بوجود آمدن بیابان‌های لم یزرع و خالی از هر نوع نباتات شده است اما قسمت‌های قابل سکونت این سرزمین برای نخستین بار توسط شتربانان افغان کشف شد که استرالیایی‌ها نیز از این اکتشاف قسمت‌های داخلی توسط شتربانان افغان در نوشته‌های‌شان به  آن اشاره و با نیکی یاد می‌کنند به همین سبب حتی خط راه‌آهنی که از شرق به غرب استرالیا متصل است به نام «افغانان‌شتربان» نامگذاریی شده است.
زمانی که هندوستان مستعمره انگلیس بود (حدود یکصدوپنجاه سال قبل) حکومت استعماری انگلیس در حدود چند شتر را همراه با شتربانان افغان توسط کشتی از بندر کراچی به استرالیا منتقل کردند و چون مناطق وسیعی در داخل استرالیا فاقد راه بود و هوای سوزان نیز عبور و مرور انسان را سخت و بسیار دشوار کرده بود؛ بهترین وسیله برای مطالعه، تحقیق و اکتشاف سرزمین‌های قابل سکنای استرالیا شتر بود.
امروزه هم شتر‌های افغان در استرالیا تربیت می‌شوند و از شتران افغان برای مسابقه شتردوانی که یک ورزش بسیار محبوب در استرالیا است استفاده می‌شود. تعدادی از این افغانان شتربان در استرالیا ساکن و با زنان بومی استرالیا ازدواج کردند که حاصل این ازدواج‌ها؛ یک اجتماع کوچک افغانی است که تا به امروز هم موجود است.
از آنجا که حکومت استرالیا حکومتی است که در رابطه با نژاد تبعیض قائل می‌شود در گذشته‌ها فقط اتباع کشور‌های اروپایی به عنوان مهاجر در استرالیا پذیرفته می‌شدند و دروازه مهاجرت استرالیا بر روی کشور‌های آسیایی و افریقایی به کلی مسدود بود.
در پایان جنگ ویتنام که حزب کمونیست ویتنام پیروز جنگ با امریکا شد. کنترل سیاسی و اداری ویتنام را بدست گرفتند با توجه به هراسی که مردم ویتنام از رژیم حاکم ویتنام داشتند کشورشان را به قصد مهاجرت به دیگر کشورها ترک کرده و اما تعداد زیادی از مهاجرین بی‌بضاعت ویتنام توسط کشتی‌های کوچک برای یافتن یک پناهگاه در آبهای هندوچین سرگردان بودند و از ساحلی به ساحلی، از کشوری به کشوری در حرکت بودند که به عنوان «کشتی‌سواران سرگردان» Boat Peopel معروف شدند. تعدادی از این کشتی‌سواران سرگردان به سواحل استرالیا رسیدند و باز هم حکومت استرالیا از قبول این پناهجویان که برای مدت طولانی در آب‌های هندوچین سرگردان بودند سر باز زد. اما بالاخره در اثر فشارهای بین‌المللی و توافق‌نامه‌ ملل‌متحد کشتی‌سواران بی‌مملکت ویتنام تحت نام «ترحم انسانی» در استرالیا پذیرفته شدند. و از این به بعد بود که دروازه مهاجرت در استرالیا به طور نیمه به روی آسیایی‌ها باز شد که در این اواخر تعداد زیادی چینی متمول برای سرمایه‌گذاری در استرالیا نیز به عنوان مهاجر پذیرفته شدند.
اما امروز واقعه مشابهی همانند واقعه ویتنام برای افغان‌های بخت‌برگشته‌ بوجود آمده که به عنوان «قایق‌سواران بی‌سرنوشت» به سواحل اندونزی و استرالیا رسیده‌اند اما هیچ کشوری حاضر به پناه دادنشان نیست بخصوص استرالیا که قسمت اعظمش توسط زحمت و همت شتربانان افغان کشف گردید.

   
داکتر سخی اشرف زی سید کاغذ
کد مطلب: 18954
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل