وضعیت ولایت غزنی به کدام سو می‌رود؟‌/ عبدالشکور اخلاقی

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۰ سنبله ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۱۴
وضعیت ولایت غزنی به کدام سو می‌رود؟‌/ عبدالشکور اخلاقی
هرچند که وضعیت امنیتی کشور در مجموع رو به وخامت شدن نهاده است، بگونه ای که هم اکنون فقط مرکز پایتخت و مرکز بعضی از شهرهای بزرگ از امنیت شکننده و غیرقابل اعتماد برخوردار می‌باشند؛ ولی در سایر ولایات به خصوص ولسوالی‌ها شهروندان و افرادی که در ارگانهای رسمی و نهادهای خصوصی مشغول انجام وظیفه می‌باشند از هیچگونه امنیت برخوردار نیستند. حتی شهروندانی که از کاروبار و فعالیت اقتصادی و تجاری خوب نیز برخوردار می‌باشند احساس مصئونیت نمی‌نمایند.
در این میان ولایت غزنی، به عنوان دروازه کابل، پایتخت کشور به صورت عمومی و مرکز غزنی به صورت خاص وضعیت و شرایط کاملا متفاوت و شدیدا نگران کننده دارد. اگر شرایط عمومی و امنیتی را فقط طی یک سال اخیر و روزهای گذشته مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهیم درخواهیم یافت که روند ناامن شدن اوضاع و غلبه مخالفین بر آن ولایت سیر صعودی داشته است. حکومت با گذشت هر روز درجه به درجه و مرحله به مرحله سلطه و حاکمیت خود را در این ولایت در حال از دست دادن است. به تعبیر دیگر هم اکنون حکومت در ولسوالی‌های غزنی فاقد حاکمیت بوده و این مناطق یا بدست مخالفین کنترل و اداره می‌گردد یا اینکه مردم، همانند دوران جهاد و مبارزه با حکومت کمونیست‌ها بگونه‌ای خود جوش اداره منطقه را در اختیار دارند. البته شاید از دیدگاه برخی، خصوصا حکومت تصویر ارائه شده از غزنی را اغراق‌آمیز تلقی گردیده و مدعی شوند که هم اکنون مقامات حکومتی در ولایت غزنی مشغول انجام وظیفه هستند و مقامات رسمی به صورت عادی در آنجا مسافرت نموده وبازدید می‌کنند و بودجه‌ها و امکانات اختصاص داده شده به آن ولایت اکمال گردیده و نیروهای امنیتی و نظامی در مراکزشان مستقر بوده و چه بسا که در بسیاری موارد توانسته اند که عملیات‌ها و فعالیت‌های مخالفین را سرکوب هم بنمایند. بدون شک بخشی از این ادعاها واقعیت دارد. اما باید گفت ادعاهای مقام‌های رسمی یک روی بسیار نازک و شکننده وضعیت جاری در غزنی است.
اگر مفهوم حاکمیت و اداره را فقط در وجود ساختارهای فیزیکی و صوری خلاصه نماییم تصور دولت مردان نه تنها در مورد ولایت غزنی،‌ بلکه درمورد وضعیت کلی کشور کاملا درست است. یعنی اینکه افغانستان اکنون با هیچگونه چالش امنیتی روبرو نمی‌باشد. مخالفین هیچگونه قدرت و توانایی در مناطق و ولایات نداشته و کاملا در موضع ضعف قرار گرفته‌اند. اگر برخی وقایع و حوادث خونین و تکان دهنده گزارش می‌شود این گزارش‌ها زایده قدرت و نیروی تخیل گزارشگران است و واقعیت ندارد. حال آنکه مفهوم حاکمیت و مسؤولیت حداقل طبق آنچه در قانون اساسی برای حکومت بیان گردیده است اکنون هیچ نماد واقعی و عینی در کشور، به خصوص در ولایت غزنی ندارد. به طور مشخص هم اکنون در ولایت غزنی طبق تعریف قانون اساسی جان و مال شهروندان از هیچگونه مصئونیت امنیتی و قانونی برخوردار نیست. مخالفین هر لحظه و در هرنقطه‌ای که بخواهند حضور پیدا نموده و نمایندگان حکومت مرکزی در هر موقعیت و مسؤولیتی که هستند خود را در سایه حضور مخالفین فراموش می‌نمایند. طبق قانون حکومت مسؤولیت دارد تا خدمات رفاهی، آموزشی، صحی، اقتصادی، اداری و عدلی و قضایی را به شهروندان ارائه دهد. ولی در نخستین نگاه به وضعیت و نیازمندی‌های مردم غزنی در خواهیم یافت که هیچ یک از این خدمات از سوی مقامات مسؤول ارائه نمی‌گردد. مصیبت‌بارتر اینکه مسؤولین در برابر چنین وضعیتی نگران کننده دغدغه و مسؤولیت انسانی و قانونی خود را فراموش نموده‌اند، حتی در مواردی برای نجات جان خود در برابر خواست و تحرک مخالفین یا راه مماشات و همکاری را در پیش گرفته‌اند یا اینکه مهر سکوت را برلب زده‌اند. شاید برای هیچ حکومت و جامعه ای فاجعه بارتر از این شرایط، شرایط بدتر نباشد.
گزارش‌ها و دریافت‌های بدست آمده از وضعیت ولایت غزنی به خوبی و با روشنی تمام گفته‌های فوق را تأیید می‌نماید. گفته می‌شود در هنگام تقرر والی جدید، وی در پاسخ به نگرانی‌های مردم گفته بود:‌ «زماینکه از خانه‌های‌تان بیرون می‌شوید آیت الکرسی شریف را بخوانید امنیت‌تان تأمین خواهد بود» بدنبال گسترش فعالیت مخالفین و طالبان در ولایت غزنی راه ولسوالی‌های جاغوری، مالستان و ناهور این ولایت به مرکز آن ولایت برای چندین روز مسدود گردید که سرانجام نیز نه بر اثر تلاش و پیگیری مقامات حکومتی، بلکه بدنبال گفتگو و توافق مردم و مخالفین این راه‌ها به صورت مشروط بازگردید.
بدنبال افزایش حملات مخالفین و طالبان در ولایت غزنی و بر مرکزآن به وسیله سلاح‌های سنگین و سبک و نیز جنگ‌های خیابانی در حومه شهر غزنی تلفات نظامیان و غیر نظامیان به شکل چشم یر افزایش یافته است. چنانچه بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی از ولایت غزنی حاکیست که دامنه جنگ بین حکومت و طالبان در حومه شهر غزنی کشانده شده است.
طبق این گزارش‌ها ساکنین منطقه خاک غریب‌ها در حومه شهر غزنی می‌گویند آنان هر روز عصر و شام شاهد زدوخورد‌های شدید در منطقه‌شان هستند. مردم مناطق به شدت ناامن غزنی مدعی‌اند که از چند ماه بدین سو شب را در زیرزمینی‌ها و یا اتاق‌های محفوظ سپری می‌کنند. زیرا حضور و فعالیت مخالفین و طالبان در این مناطق به شدت افزایش یافته است. شورشیان که توانسته اند در سه تا پنج کیلومتری از مرکز شهر غزنی حضور دائمی پیدا کنند، به مردم دستور داده‌اند که هر خانواده باید هزینه‌ی خوراک آنان را پرداخت کنند. به همین مردم مجبورند هر شب میزبان دسته‌ها و گروه‌های متعدد طالبان باشند. مردم مدعی هستند که در صورتی که از این دستور سرپیجی کنند، با مجازات سخت طالبان و حتی در برخی موارد با مرگ مواجه خواهند شد. این در حالی است که مقامات امنیتی ولایت غزنی در برابر نگرانی‌ها و مشکلات جدی و روزافزون مردم با کمال خونسردی مدعی هستند که ما برای حفظ جان غیر نظامیان اقدام کرده نمی‌توانیم و تنها حمله دشمن را دفع می‌کنیم؛ و وقوع این جنگ‌ها نگران کننده نیست. مزید بر همه این مسائل که از گذشته جریان داشت ظهور قیام‌های ضدطالب نیز که تا هنوز ماهیت و جهت مشخص آنان معلوم نیست مزید بر نگرانی‌های قبلی گردیده است. حالا می‌توان از این گفته‌های کوتاه حدیث مفصل انجام مسؤولیت و توانمندی حکومت را بدون تفسیر و تشریح دریافت نمود. آیا براستی این رونماشدن چنین شرایط و وضعیت تکان دهنده به معنای سقوط تدریجی ولایت غزنی بدست مخالفین نیست؟‌ آیا روند اوضاع به سمت سویی نمی‌رود که طبق برخی گمانه‌ها آبستن حوادث تکان دهنده و تکرار وقایع فاجعه بار دهه هفتاد خورشیدی می‌باشد؟‌ و...


عبدالشکور اخلاقی
کد مطلب: 18782
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل