انقلاب اسلامي و احياي دين در جهان/عباس خسرواني

تاریخ انتشار : دوشنبه ۱۸ دلو ۱۳۸۹ ساعت ۱۵:۱۱
انقلاب اسلامي و احياي دين در جهان/عباس خسرواني
 انقلاب اسلامي  در ايران يک انقلاب متاثر از مذهب بود. اگر چه بسياري از مخالفان انقلاب اسلامي سعي کردند اين انقلاب را غير ديني معرفي کنند اما ديني بودن آن به قدري واضح است که هر استدلالي در طرح اين ادعا با شکست مواجه خواهد شد.اساسا دشمنان مذهب و همه کساني که مدعي هستند دين در دنياي امروز هيچ جايگاهي ندارد و همواره بر طرد دين تاکيد مي کنند علاقه دارند هر نوع حرکتي را که به تاسي از دين صورت مي‌گيرد وارونه معرفي کنند. امروز ما همان ادعاهايي که در اوايل انقلاب اسلامي ايران مطرح مي‌شد و سعي مي‌کرد تا انقلاب را از هر گونه رنگ و بوي مذهبي بودن مبرا بداند را در مورد حرکت انقلاب مردم تونس و مصر مي‌بينيم. برخي رسانه‌ها به نقل از صاحب نظران غربي به دنبال القاي اين دروغ بزرگ هستند که حرکت مردم تونس و مصر حرکتي مذهبي نيست. اما به هيچ وجه نمي‌توان منکر واقعيت هايي شد که در جهان امروز در حال رخ دادن است.حرکت‌هاي اسلامي مردم در کشورهاي عربي متاثر از همان انقلاب اسلامي است که غربي‌ها مدعي بودند مذهبي نيست. با پيروزي انقلاب اسلامي مردم ايران در بهمن/دلو 57، اسلام تولدي دوباره يافت و به حادثه‌ي عظيم و تاريخ ساز که مسيرها را تغيير داد تبديل شد. انديشه معنوي و پاكي كه از طريق انقلاب اسلامي در قلب تاريخ رسوخ كرد، منظري روشن به روي حيات بشري گشود كه در چشم انداز آن به ظهور منجي جهاني متصل مي‌شود. پيروزي انقلاب اسلامي در ايران در سال 1979 ميلادي، اسلام را به عنوان يک قدرت سياسي جديد در عرصه معادلات بين المللي وارد نمود و مباني هستي شناسي،معرفت شناسي و ارزشي آن در دنيا مطرح گرديد. انقلاب اسلامي ايران در دهه هاي پاياني قرن بيستم،در شرايطي به وقوع پيوست که غرب با بحران معنويت و سر در گمي در تفسير هستي و حقيقت فلسفه زندگي روبه رو شده و کم کم آثار شکست ايدئولوژي هاي ساخته بشر در حال آشکار شدن بود. از سوي ديگر رشد سريع تکنولوژي ارتباطات در نيمه دوم قرن بيستم،دنيا را به يک دهکده جهاني تبديل نموده و موجب آشنايي بيشتر مردم دنيا با فرهنگ‌هاي مختلف را فراهم آورده بود.در چنين شرايطي پشتوانه معرفتي انقلاب اسلامي ايران که نشات گرفته از وحي الهي و پرورش يافته در فرهنگ تشيع بود؛ توانست صحنه دنياي علم و معرفت را به نفع علم و معرفت ديني تغيير دهد.
 به همين دليل پروفسور ياس اوس استاد دانشکده فني دانشگاه برمن آلمان مي گويد:"در اين وادي سرگرداني جمهوري اسلامي ايران يک نظام ارزشي به جهانيان ارائه کرده است." (مصاحبه با نشريه صبح در تاريخ 27/7/1374).بر اين اساس يکي از دستاوردهاي بزرگ انقلاب اسلامي احياي دوباره تفکر اسلامي و نگاه ديني در جهان بود که سال‌ها توسط انديشمندان سکولار و لائيک به فراموشي سپرده شده بود. تفکر ديني، نوعي انديشه مبتني بر ارزشهاي معنوي و الهي است و احياي تفکر ديني درواقع، به چرخش درآوردن منظومه فکري و عملي انسان در مدار اصول ثابت ديني است. شهيد مطهري در اين زمينه مي فرمايند:«از جمله خصوصيات انقلاب ما، يکي اين است که چون بر پايه ايدئولوژي اسلامي قرار گرفته، به معنويت واقعي متکي است».اين پديده طي سه دهه گذشته، توجه محققان و جامعه شناسان جهان ازجمله دنياي غرب را به خود معطوف کرده است .انديشه پاک انقلاب كه از آيين اسلام نشات گرفته، به مذهب جاني تازه بخشيد و ايده تسليم و همسويي انسان با اراده خداوند را دوباره در جهان منتشر ساخت.
انقلاب اسلامي با زدودن انديشه هاي الحادي، تعريفي نوين از انسان ارائه داد ،مبني بر اينکه انسان نه به عنوان يک ابزار ، بلکه به مثابه موجودي متعالي ، شايسته تکريم و سرافرازي است. پشتوانه معرفتي انقلاب اسلامي ايران که نشات گرفته از وحي الهي و پرورش يافته در دامن فرهنگ تشيع بود؛ توانست صحنه دنياي معرفت را به نفع علم و معرفت ديني و ارزش هاي معنوي تغيير دهد. آيت اللّه خامنه‌اي، هدف تشکيل جمهوري اسلامي را حيات طيبه اسلامي خوانده، مي فرمايند: «هدف از مبارزاتي که ملت مسلمان ايران به رهبري امام بزرگوار و با همّت و اراده نيرومند آن شخصيت عظيم انجام داد، تشکيل حيات طيبه اسلامي براي سعادت و کمال انسان ها بوده است و دشمنان و طواغيت نيز، همواره بر دور ساختن بشر از اين حيات طيبه اهتمام داشته اند». اين انقلاب را اگر از منظر برخي از انديشمندان غربي مورد مطالعه قرار دهيم به خوبي اثرات اين انقلاب را در تفکر قرن جديد خواهيم ديد.به عنوان مثال دانيل پايپس(Daniel Pipes) رئيس انجمن سياست خارجي آمريکا گفته بود:" بايد اعتراف کنيم پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، ما براي افکار ديني هيچ جايي باز نکرده بوديم. ولي از اين پس براي ما آمريکاييها ضروري است که زمينه اي جهت مطالعه و تحقيق پيرامون مذهب فراهم آوريم". (روزنامه جمهوري اسلامي، 20/9/1368، به نقل از مجله العالم).لذا مي توان ادعا کرد که يکي از پيامدهاي تاريخ ساز انقلاب اسلامي اقبال مردم جهان به اسلام و دين است، رواج انديشه‌هاي اسلامخواهي در بين مسلمانان، تقويت و تعميق بيداري اسلامي، پديد آمدن جنبش‌هاي اسلامي در كشورهاي عربي و خاورميانه و رشد اسلام گرايي در غرب و شرق دور، همه از كاركردها و رهاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه انديشه و تحولاتي است كه در تفكرات مردمان و فراتر ازجغرافياي سياسي اين انقلاب رخ داده‌اند.
" ميشل فوکو" انديشمند فرانسوي در اين باره معتقد است:"محور و قطب اصلي انقلاب اسلامي ايران،معنويت گرايي است. اين انقلاب به جاي آنکه بازگشت به ارزشهاي کهن باشد ، درصدد ارائه تعريف جديدي از عقلانيت است.عقلانيتي که در آن معنويت، جايگاه ويژه اي دارد . اين ويژگي، انقلاب اسلامي را از ساير انقلابها متمايز کرد و آن را به الگويي جديد تبديل نمود" .فوکو که به انقلاب اسلامي علاقه مند است ، از انقلاب اسلامي به عنوان " نخستين انقلاب فرا مدرن " و در تعبير ديگر،‌ " ‌مدرن ترين شکل قيام " ياد کرده است .علاوه بر او " آنتوني گيدنز " جامعه شناس مشهور انگليسي مي گويد :" غول هاي فکري جامعه شناسي، يعني مارکس، دورکيم و ماکس وبر، با کم و بيش اختلافاتي، روند حركت عمومي جهان را به سمت سکولاريزيشن و به حاشيه رفتن دين مي ديدند .ولي از آغاز دهه هشتاد و با انقلاب اسلامي ايران، شاهد تحقق عکس اين قضيه هستيم . يعني سير تطور عمومي جهان ، روندي معکوس را آغاز كرده و به سمت ديني شدن و معنويت گرايي به پيش مي‌رود"." محمد لنسل " ، رئيس مرکز فرهنگي تجديد حيات اسلام در اتريش، طي مقاله اي تاثير انقلاب اسلامي بر اروپا را چنين بيان مي کند :"بي ترديد، انقلاب اسلامي امام خميني (ره) ‌نه تنها تصوير تازه اي از اسلام را در اروپا ارائه کرد، بلکه حتي زندگي غيرمسلمانان را هم دگرگون ساخت . به عبارت ديگر ، ‌امروز حتي در اروپا نيز مذهبي بودن ،‌ ارزش و معناي نويني يافته است.
اين عبارت را رئيس جمهوري سابق اتريش در يک سخنراني اين گونه بيان کرد که انقلاب اسلامي به تمامي افراد مذهبي، اعتبار و اتکاء به نفس تازه اي ارزاني داشت".پس از انقلاب اسلامي، گرايش به دين و معنويت در سطحي وسيعتر نيز در كشورهاي مختلف جهان مشاهده مي شود. به دنبال روشنگري هاي امام خميني، در برخي از كشورهاي آمريكاي لاتين، دهها کشيش خواستار تجديد نظر در آيين کليسايي واتيکان با هدف ترويج و تقويت الهيات رهايي بخش شدند.
تحرکاتي ديگر از اين دست در ساير کشورها نيز مشاهده شد. به تدريچ صدها کتاب با موضوع نقش مذهب در صحنه سياست و اجتماع ، وارد بازارهاي نشر شد و بسياري از دانشگاهها و محافل علمي به تحقيق درباره دين پرداختند .طنين انقلاب اسلامي، به دليل دارا بودن مايه ديني و زيربناي غني فرهنگي آن، همراه با آهنگ موزون و جان بخش امام خميني رحمه الله،به سرعت گوش ها را در گستره جهان نوازش داد و قلوب انسان هاي مشتاق حقيقت و تشنه معنويت را به زلال تفکر اسلامي رهنمون شد. اين انقلاب کم نظير، در اندک زمانْ با وارد کردن اسلام در صحنه سياست بين الملل، توانست معادلات قدرت را در جهان تغيير دهد و خود را به عنوان نيروي سياسي و فرهنگي جديد، در مرکز توجهات جهاني قرار دهد.واقعيت است که انقلاب اسلامي، خيلي زود روح هاي تشنه معنويت را جذب کرد و راه جديدي مبتني بر ارزشها و فضيلتهاي انساني را نماياند. اين خود،کارآمدي انقلاب اسلامي را در عرصه جهاني روشن مي کند.
کد مطلب: 13629
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل