دستاوردها و دلایل سفر کرزی به آمریکا

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۳۰ ثور ۱۳۸۹ ساعت ۰۵:۵۶
سفر حامد کرزی به آمریکا تلاشی بود از جانب مقامات کاخ سفید تا نظرات وی را در مورد «جرگه صلح» و «عملیات قندهار» تغییر دهند و به نظر می رسد که مقامات آمریکایی به این خواسته خود رسیده‏اند.
پس از چندین هفته تنش در روابط افغانستان و آمریکا و جنگ لفظی حامد کرزی با مقامات کاخ سفید، سرانجام این تنش با تلاش «استنلی مک کریستال»" عالی ترین مقام پنتاگون در افغانستان فروکش و حامد کرزی در رأس هیأتی بلندپایه به آمریکا سفر کرد.
تنش در روابط دو کشور و همچنین سفر کرزی به آمریکا زمانی صورت گرفت که افغانستان در آستانه دو تحول بزرگ بود؛ «عملیات قندهار» و «جرگه مشورتی صلح».
جرگه صلح و عملیات قندهار دو تحول متفاوتی هستند که اولی دعوت به صلح می کند و دومی بر طبل جنگ می کوبد.
جرگه صلح را می توان استراتژی کرزی و عملیات قندهار را جزئی از استراتژی باراک اوباما نامید که این دو در تقابل با یکدیگر قرار دارند.
عقب نشینی اوباما از جنگ لفظی با کرزی و پذیرایی گرم از وی در سفر به آمریکا تاکتیکی از جانب اوباما بود برای پیش برد استراتژی که برای افغانستان ترسیم کرده است.
اوباما که پیش و پس از به قدرت رسیدن وعده حل مشکل افغانستان را داده بود، به عملیات قندهار به دید یک راه حل اساسی می نگرد و به همین دلیل مخالفت کرزی با این عملیات مشکلی پیش روی اوباما بود که باید به هر طریقی آن را حل می کرد.
در سفری که حامد کرزی و مک کریستال به قندهار داشتند، کرزی خواست مردم قندهار را شرط اصلی این عملیات اعلام کرد و به این ترتیب به پنتاگون و کاخ سفید فهماند که او اهرم مردمی را در برابر تک روی آمریکایی‏ها در اختیار دارد.
وحید مژده معتقد است که آمریکا با اعزام ۳۰ هزار نظامی بیشتر به افغانستان خود را متعهد ساخته است که مسأله افغانستان را از راه نظامی حل کند.
این کارشناس افغان افزود: استراتژیی که اوباما در افغانستان در پیش گرفته است، استراتژی صلح و تفاهم نیست و حامد کرزی نیز این موضوع را به خوبی می داند. عملیات قندهار در برابر گنج قندهار
همان قدر که تصاحب قندهار برای اوباما اهمیت دارد، حفظ قندهار برای حامد کرزی با اهمیت است.
قندهار در تعیین سرنوشت سیاسی افغانستان همواره جایگاه خاصی داشته است و اکنون کرزی با کمک «احمد ولی» برادر خود که ریاست شورای ولایتی قندهار را بر عهده دارد، این ولایت را در قبضه خود دارد.
کارشناسان معتقدند که ترس کرزی از عملیات قندهار به این دلیل است که با عملیات قندهار، تسلط برادرش بر قندهار خاتمه یابد.
بنا بر اعلام وزارت دفاع افغانستان و مقامات ناتو، در عملیات قندهار بیشتر تکیه بر سالم سازی دولت محلی است تا عملیات نظامی و بر اساس جو سازی که رسانه های غربی انجام داده‏اند، حذف «احمد ولی» یکی از اهداف آمریکا در عملیات قندهار است.
به نظر می رسد که اوباما به یکی از اهداف مهم خود که همانا متقاعد کردن کرزی برای عملیات قندهار است رسیده است زیرا کرزی در دیدار از مؤسسه صلح آمریکا اعلام کرد که عملیات قندهار در ماه جون (جوزا و سرطان) آغاز خواهد شد.
همچنین کرزی موضوع جنجال برانگیر برادر خود با رئیس جمهور آمریکا را نیز حل کرده است، زیرا کرزی در کنفرانس خبری خود در واشنگتن، اعلام کرد که در این مورد با اوباما مذاکره‏ای داشته و موضوع برادر او حل شده است.
پذیرش عملیات قندهار و مذاکره درباره احمد ولی کرزی نشان می‏دهد که کرزی از موضع خود عقب‏نشینی کرده است و این عملیات را که در تقابل با استراتژی وی بوده را پذیرفته است.
اما این عقب نشینی به چه قیمتی انجام شده است، از ابهاماتی است که شاید با گذشت زمان مشخص شود. جرگه صلح و ترس آمریکا از عمل انجام شده
موافقت ضمنی آمریکا با جرگه صلح در «کنفرانس لندن» و در سخنان مقامات این کشور اعلام شده است اما برخلاف انگلیس، آمریکا مصالحه در شرایط کنونی را به دیده شک و تردید می نگرد.
شاید یکی از دلایل آمریکا برای ابراز مخالفت با مصالحه، روشن نبودن موضع حامد کرزی در مذاکره با شبه نظامیان است به طوری که روزنامه «لس آنجلس تایمز» از ترس مقامات آمریکایی در مورد معاملات پنهان کرزی با شبه نظامیان خبر می دهد.
همچینین «زلمی خلیلزاد» نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل و سفیر سابق آمریکا در افغانستان و عراق در مطلبی که روزنامه «واشنگتن پست» آن را به چاپ رسانده است از چندگانگی استراتژی کرزی در مذاکرات صلح می‏نویسد.
به نظر خلیلزاد، خواست اولیه کرزی برای مصالحه با طالبان، بر زمین گذاشتن سلاح، جدایی از القاعده و پذیرش قانون اساسی بود اما با مرور زمان کرزی از این خواست خود عدول کرد و اظهار داشت که وی با طالبان معامله می‏کند.
به نظر خلیلزاد مفهوم این سخنان کرزی این بود که وی حاضر است در مورد حضور نیروهای خارجی و همچنین تعدیل قانون اساسی افغانستان با طالبان معامله کند.
خلیلزاد در این مقاله سخنان احساسی و ضد آمریکایی اخیر کرزی را به معنی ناامیدی وی از آمریکا دانسته و نوشته است که وی قصد دارد طالبان را در قدرت شریک سازد.
این برداشت از کرزی و سخنان وی، سبب شد تا آمریکا قبل از برگزاری جرگه صلح، کرزی را به آمریکا دعوت کند تا در «اتاق بیضی» کاخ سفید، وی را متقاعد به عقب نشینی از مواضع کنند.
می توان گفت یکی از مهمترین دلایل دعوت کرزی به آمریکا موضوع مصالحه با طالبان بود زیرا هرگونه حرکت احساسی کرزی در جرگه صلح می‏توانست آمریکا را در عملی انجام شده قرار دهد که تغییر آن غیرممکن باشد.
«احمد سعیدی» یکی از کارشناسان افغان معتقد است که کرزی در نظر داشت تا در این سفر حمایت آمریکا را در مورد جرگه صلح کسب کند اما آمریکا به طور آشکار اعلام کرد که ما با کسانی مذاکره می‏کنیم که سلاح خود را بر زمین بگذارند و قانون اساسی افغانستان را به رسمیت بشناسند.
سعیدی افزود: کرزی می‏خواست تا با تمام رده‏های شبه نظامیان مصالحه و مذاکره صورت گیرد، اما در این سفر مشخص شد که مصالحه یعنی سلاح به زمین گذاشتن و قانون اساسی را پذیرفتن نه بیشتر.
سخنان اوباما در کنفرانس مطبوعاتی او با کرزی نشان می‏دهد که این کشور از خط قرمزهای خود که برای مصالحه ترسیم کرده است، نمی‏گذرد که این خطوط قرمز را می‏توان اعلام جدایی طالبان از القاعده، دست کشیدن از جنگ و پذیرش قانون اساسی افغانستان بیان کرد.
اگر چنین باشد، کرزی نتوانسته است اوباما را متقاعد کند و باید جرگه صلح را بدون حمایت قاطع آمریکا به پیش ببرد. توافقنامه استراتژیک
«وحید عمر» سخنگوی رئیس جمهور افغانستان یک هفته قبل از سفر کرزی به آمریکا در یک نشست خبری ضمن اعلام سفر حامد کرزی به آمریکا، اعلام کرد که در این سفر یک توافقنامه استراتژیک بین افغانستان و آمریکا به امضا خواهد رسید.
اولین اعلامیه استراتژیک افغانستان و آمریکا در سال ۲۰۰۵ توسط کرزی و «جرج بوش» رئیس جمهور سابق آمریکا امضا شد و دومین اعلامیه در سال ۲۰۰۸ توسط وزاری امور خارجه دو کشور به امضا رسید.
برخی کارشناسان معتقدند که یکی از اهداف این سفر، امضای توافقنامه استراتژیک بین دو کشور بود تا دو طرف تضمین‏های لازم را از یکدیگر بگیرند.
احمد سعیدی معتقد است که آمریکا قصد داشت تا در این سفر توافقنامه استراتژیک با مدت اعتبار ۲۰ ساله با افغانستان امضا کند.
به گفته سعیدی، آمریکا مدت ۲ سال است که به دنبال این کار است اما در این سفر نتوانست به این موفقیت دست یابد.
گرچه پیش از سفر کرزی خبر امضای این توافقنامه اعلام شده بود اما هنوز مشخص نیست که چرا این طرح به تعویق افتاده است.
به نظر می رسد اختلاف نظرهای دو مقام در طرح های پیش رو از جمله مصالحه با طالبان و عدم اعتماد کافی به یکدیگر از عوامل مهم عدم امضای توافقنامه استراتژیک باشد. دستاورد سفر برای مردم افغانستان
آن چه جزئیات دیدارها و بیانیه‏های منتشر شده نشان می‏دهند این است که کاخ سفید با دعوت کرزی به واشنگتن، تلاش کرد تا کرزی را با استراتژی بلندمدت آمریکا در افغانستان همسو کند.
می‏توان گفت این سفر دستاورد اندکی برای کرزی داشت و بیشترین منفعت نصیب آمریکا شد زیرا تاریخ عملیات قندهار در این سفر مشخص شد و همچنین کرزی نتوانست آمریکا را متقاعد کند تا مصالحه با تمام سطوح طالبان انجام شود.
گرچه حامد کرزی در کنفرانس خبری روز گذشته ۱۳۸۹/۲/۲۸خود، جلوگیری از کشتار غیرنظامیان و جستجوی خانه به خانه را از دستاوردهای سفر خود ذکر کرد اما گذشته نشان می دهد که نظامیان آمریکایی به این توافقات چندان پایبند نبوده‏اند.
بودجه‏های میلیاردی که در این سفر برای افغانستان تعیین شد نیز همانند گذشته تغییری در وضعیت این کشور فقیر ایجاد نخواهند کرد.
با تعیین تاریخ عملیات قندهار، مردم این شهر و این ولایت باید برای حفظ جان خود رخت بربندند و آواره دیگر مناطق افغانستان شوند و سرنوشتی همچون سرنوشت مردم «مارجه» و «نادعلی» در انتظار آنان است.
کد مطلب: 10846
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل